Yargıtay 9. Hukuk Dairesi: İşe Dönüşte Ödemelerin İadesi

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

(BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİ KARARLARI ARASINDAKİ

UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE DAİR)

I. BAŞVURU

Başvurucu Avukat dilekçesinde, işe iade davası sonucunda işe başlatılmayan işçiye ödenen işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretinin, işçinin daha sonra idari yargı kararıyla yeniden göreve başlaması hâlinde işverence geri istenip istenemeyeceği hususunda açılan davalarda bölge adliye mahkemeleri hukuk daireleri tarafından birbiri ile çelişen kararlar verdiğini iddia ederek söz konusu uyuşmazlığın giderilmesini talep etmiştir.

II. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun 10.10.2025 tarihli ve 2025/13 Esas, 20205/13 Karar sayılı kararı ile; daireler arasındaki hukuki uyuşmazlığın, işe iade davası sonucunda işe başlatılmayan işçiye ödenen işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretinin, işçinin daha sonra idari yargı kararıyla yeniden göreve başlaması hâlinde işverence geri istenip istenemeyeceği noktasında toplandığı belirtilerek 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 35/3 hükmü uyarınca Yargıtay 9. Hukuk Dairesine başvurulmasına karar verilmiştir.

III. UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARARLAR

A. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 01.07.2025 Tarihli ve 2024/210 Esas, 2025/1628 Karar Sayılı Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı işçinin ... Üniversitesi Rektörlüğünün alt işvereni nezdindeki iş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine açtığı işe iade davasının kabul edildiği, bunun üzerine işveren tarafından işe başlatmama tazminatı ile kıdem ve ihbar tazminatlarının ödendiği, daha sonra davalının idari yargıda açtığı dava sonucunda yeniden işe başlatıldığı, işverenin bu nedenle yaptığı ödemelerin iadesi amacıyla başlattığı icra takibine karşı yapılan itiraz sonucunda açılan itirazın iptaline yönelik davada, işe başlatmama tazminatı ile kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesiyle iş sözleşmesinin kesin olarak tasfiye edildiği, idare mahkemesinin işe başlatma yönündeki kararının önceki iş sözleşmesini yeniden canlandırmayacağı belirtilerek kabul yönündeki İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılmış, davanın reddine karar verilmiştir.

B. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 23.05.2025 Tarihli ve 2024/70 Esas, 2025/1271 Karar Sayılı Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı işçinin ... Üniversitesi Rektörlüğünün alt işvereni nezdindeki iş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine açtığı işe iade davasının kabul edildiği, bunun üzerine işveren tarafından işe başlatmama tazminatı ile kıdem ve ihbar tazminatlarının ödendiği, daha sonra davalının idari yargıda açtığı dava sonucunda yeniden işe başlatıldığı ve 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kadroya geçirildiği, işverenin yaptığı ödemelerin iadesi amacıyla başlattığı icra takibine karşı yapılan itirazın iptaline dair dava sonucunda kabul kararı veren İlk Derece Mahkemesinin bu kararının yerinde olduğu değerlendirilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Uyuşmazlık, işe iade davası sonucunda işçinin zımnen işe başlatılmaması nedeniyle ödenen tazminatların, davalının idare mahkemesi kararları uyarınca yeniden göreve başlamasının ardından davacı işveren tarafından geri istenip istenemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Bu hususun çözümlenebilmesi için öncelikle uyuşmazlığın giderilmesi istemine konu olan ve kesin nitelik taşıyan Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 01.07.2025 tarihli kararı değerlendirilmelidir. Anılan kararda, davalı işveren tarafından, feshin geçersizliğine ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmesi üzerine işe başlatılmayan davacıya yapılan ödemelerin hukuki niteliği değerlendirilmiş; bu ödemelerin önceki iş ilişkisini tasfiye ettiği ve sona eren iş ilişkisini yeniden canlandıramayacağı kabul edilmiştir.

Ne var ki söz konusu ödemeler, mahkeme kararının yerine getirilmesinin doğal bir sonucu olarak gerçekleştirilmiştir. Buna karşılık, davalı idarenin davacıyı işe başlatmama yönündeki iradesini hukuka aykırı bularak iptal eden idare mahkemesi kararıyla, işe başlatmama işleminin hukuki dayanağı ortadan kalkmış, buna bağlı olarak fesih olgusu da geçerliliğini yitirmiştir. Bu durumda taraflar arasında yeni bir iş sözleşmesinin kurulduğundan veya yapılan ödemelerle önceki iş ilişkisinin tasfiye edildiğinden söz edilemez. Dolayısıyla, bu kapsamda yapılan ödemelerin işveren tarafından geri istenebilmesi gerekir. Nitekim uyuşmazlığın giderilmesi istemine konu diğer karar olan Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 23.05.2025 tarihli kararı bu doğrultudadır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru konusu Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 23.05.2025 tarihli ve 2024/70 Esas, 2025/1271 Karar sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

V. KARAR

1. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu tarafından iletilen, uyuşmazlığın; işçiye yapılan ödemelerin, işçinin daha sonra idari yargı kararıyla yeniden göreve başlaması hâlinde işverence geri istenebileceği yönündeki Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 23.05.2025 Tarihli ve 2024/70 Esas, 2025/1271 Karar sayılı kararı doğrultusunda giderilmesine;

2. Dosyanın Samsun Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine,

3. Karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi için Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine,

29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.