top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİRA HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Akaryakıt İstasyonunda Kiralananın Açık veya Çatılı Niteliği

 

2013/636 E., 2014/396 K. · 26 Mart 2014

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Akaryakıt istasyonu bulunan taşınmazı satın alan yeni malik, işyeri ihtiyacı nedeniyle tahliye istedi. Dosyada kira sözleşmesi yoktu ve önceki keşif, yapıların bulunduğunu göstermekle birlikte açık alan ile çatılı alanın ağırlığını belirlememişti. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, uyuşmazlığa hangi kira hükümlerinin uygulanacağını saptamak için yeniden keşif yapılması ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gerektiğini belirtti. Bu araştırma yapılmadan verilen direnme kararını bozdu.

 

Hukuki İlke

 

Akaryakıt istasyonunda çatılı yapı bulunması tek başına yeterli görülmedi. 2010 tarihli uyuşmazlıkta uygulanacak kira hükümleri için kiralananın bütünündeki baskın niteliğin keşifle saptanması istendi.

 

Sonuç

 

İlk derece mahkemesinin direnme kararı, kiralananın niteliğine ilişkin eksik inceleme nedeniyle oy çokluğuyla bozuldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Mülga 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun — m. 1, 7/d
    Kararda anılan

  • 6217 sayılı Kanun — m. 30
    Kararda anılan

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu geçici — m. 3
    Kararda anılan

  • 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 429, 440
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

Hukuk Genel Kurulu         2013/636 E.  ,  2014/396 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gerede Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/02/2013

NUMARASI : 2012/1890-2013/88

Taraflar arasındaki “tahliye” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Gerede Sulh Mahkemesince davanın reddine dair verilen 13.04.2012 gün ve 2011/66 E. 2012/743 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 04.10.2012 gün ve 2012/10922-12857 E, K. sayılı ilamı ile;

(...Dava, iktisap ve işyeri ihtiyacı nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, davalının kullandığı ve üzerinde petrol istasyonu bulunan taşınmazı 25.06.2010 tarihinde satın aldığını, 29.06.2010 tarihinde davalıya altı ay içerisinde kiralananı tahliye etmesi hususunu tebliğ ettiğini, davalının 6 aylık süre sonunda kiralananı tahliye etmediğini, iktisap ve ihtiyaç nedeni ile davalının tahliyesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili ihtiyacın samimi olmadığından davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Taraflarca kira sözleşmesi dosyaya ibraz edilmemiş, mahkemece mahallinde keşif yapılmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

6570 sayılı Yasanın 7/d maddesi hükmüyle, Gayrimenkulü Medeni Kanun hükümlerine göre iktisabeden kimse, kendisi veya eşi veya çocukları için tamamen veya kısmen mesken olarak ve yine kendisi veya eşi veya çocukları için bir meslek veya sanatın bizzat icrası maksadiyle iş yeri olarak kullanma ihtiyacında ise iktisap tarihinden itibaren bir ay zarfında kiracıyı keyfiyetten ihtarname ile haberdar etmek şartiyle altı ay sonra, kiracı hakkında tahliye davası açılabileceği düzenlenmiştir. Ancak sözü edilen yasa hükmünün uygulanabilmesi için kiralananın 6570 sayılı Yasa kapsamında kalması başka bir anlatımla taşınmazın belediye hudutları dahilinde olması ve musakkaf (üstü örtülü) nitelikte bulunması zorunludur. Borçlar Kanununun kapsamına giren yerler hakkında iktisap ve ihtiyaç nedeni ile tahliye davası açılamaz. Başlangıçta arsa olarak kiraya verilen taşınmaza kiracının sonradan bina yapması kiralananın sözleşmeyle kararlaştırılan niteliğini değiştirmez.

Olayımıza gelince; taraflarca, davalının kiracılığına ilişkin kira sözleşmesi ibraz edilmemiş, tapu kaydına göre de kiralanan, üzerinde tek katlı yığma akaryakıt istasyonu bulunan, 3970 m2 yüzölçümlü tarla vasfındadır. Tapu kaydından taşınmazın üstün vasfının musakkaf olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Mahkemece mahallinde davacının ihtiyacı yönünden keşif yapılmış ise de, taşınmazın üstün vasfının musakkaf olup olmadığı belirlenmemiştir. Borçlar Kanununa tabi kiralanan hakkında 6570 sayılı Yasanın 7/d maddesi hükmü uyarınca iktisap ve ihtiyaç nedeni ile tahliye davası açılamayacağından, öncelikle mahallinde bilirkişi aracılığı ile yeniden keşif yapılarak, taşınmazın üstün vasfının (çatılı olup, olmadığının) belirlenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, iktisap ve işyeri ihtiyacı nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir.

Davacı, davalının kullandığı ve üzerinde petrol istasyonu bulunan taşınmazı 25.06.2010 tarihinde satın aldığını, 29.06.2010 tarihinde davalıya altı ay içerisinde kiralananı tahliye etmesi hususunu tebliğ ettiğini, davalının 6 aylık süre sonunda kiralananı tahliye etmediğini, iktisap ve ihtiyaç nedeni ile davalının tahliyesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, ihtiyacın samimi olmadığından davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacı şirketin kiralanın bulunduğu Dörtdivan İlçesinde akaryakıt satış işi yaptığı iki ayrı işyerinin daha bulunduğu, bu işyerlerinde kiracı olduğu ancak tahliye tehdidi altında bulunduğunu ya da kiralananın diğer işyerlerinden daha üstün vasıflı olduğunu ispatlayamadığı, ihtiyaç iddiasının samimi olmadığı gerekçesi ile ispatlanamayan davanın reddine karar vermiş, verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine; Özel Dairece yukarıda metni başlık bölümünde yazılı ilam ile bozulmuş; yerel mahkemece önceki gerekçeler genişletilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.Direnme kararını, davacı vekili temyize getirmektedir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; dava konusu taşınmazın üstün vasfının musakkaf olup olmadığı, bu konuda mahkemece yapılan araştırmanın yeterli olup olmadığı, yeniden keşif yapılıp bilirkişi raporu alınmasının gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacının ve davalının akaryakıt satış işi yaptıkları, davacının 25.06.2010 tarihinde davalının kiracısı olduğu 665 nolu parseli satın aldığı, davacının kendisinin de kiracı olduğu taşınmazlarda söz konusu işini yürüttüğü hususlarında taraflar arasında tartışma bulunmamaktadır.

Davacı, kendisine ait taşınmazda mevcut işini devam ettirmek istediğini ileri sürerek ihtiyaç nedeniyle mecurun tahliyesine karar verilmesini istemiştir.

Taraflarca, bozma ilamından önce mahkemeye kiralananın niteliği konusunda herhangi bir kira sözleşmesi sunulmamış, mecur üzerinde mahkemece yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarında mecurun halen davalı tarafından akaryakıt satış işi için kullanıldığı taşınmaz üzerinde bazı musakkaf yapıların bulunduğu belirlenmiştir.

Her ne kadar 14.03.2012 tarihli Ek Bilirkişi Raporunda mecurun 6570 sayılı Yasa’nın 1.maddesi gereğince musakkaf yerlerden olduğu, belediye sınırları içerisinde kaldığı, 6570 sayılı Yasa hükümlerine göre olayın çözümlenmesi gerektiği belirtilmiş ise de; mahkemece, mahallinde yapılan keşif, alınan bilirkişi raporlarından taşınmazın üstün vasfının ne olduğu, yani açık alanın mı fazla olduğu yoksa musakkaf alanın mı fazla olduğu açıkça belirlenmemiştir.

Bu durumda mahkemece, mahallinde yeniden keşif yapılarak yukarıda açıklanan hususları açıklayan, denetime elverişli yeni bir bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının özel daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa eklenen “geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek hâlinde temyiz peşin harcın yatırana geri verilmesine, aynı Kanun’un 440. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere , 26/03/2014 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi: Kiralananın Baskın Niteliği

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Restoran Yapılan Kiralık Arazide Ekonomik Kullanım ile Baskın Fiziksel Niteliğin Ayrılması

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Otoparkın Niteliği ve Tahliye Taahhüdü

Tüm Kira Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Kira Hukuku

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

 

Esas No

2013/636

 

Karar No

2014/396

 

Karar Tarihi

26 Mart 2014

 

Oy Durumu

Oy çokluğu

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Kira ve Tahliye Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

Kira Artış Oranı Hesaplama

Kira Tespit Davası Tarihleri

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page