TİCARET HUKUKU · DİRENME · ONAMA
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Aile Anonim Şirketinde Haklı Nedenle Fesih Davası
2025/121 E., 2025/364 K. · 28 Mayıs 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 15 Kasım 2026
Kararın Özeti
Aile şirketi niteliğindeki anonim şirketin azınlıktaki iki kardeş ortağı, ortaklar arasındaki davalar, suç duyuruları, kâr payı ve bilgi alma uyuşmazlıkları nedeniyle şirketin haklı nedenle feshini istedi. İlk derece mahkemesi feshi reddetmiş, paylarına karşılık şirket taşınmazları ve para verilerek ortaklıklarının sona erdirilmesine karar vermişti. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi haklı neden bulunmadığı gerekçesiyle bozdu, mahkeme kısmen direndi. Hukuk Genel Kurulu, kardeşler arasındaki husumetin şirket işleyişini olumsuz etkilediğini ve ortaklığın davacılar için çekilmez hâle geldiğini kabul ederek direnmeyi uygun buldu; diğer temyiz itirazları için dosyanın Daireye gönderilmesine karar verdi.
Hukuki İlke
Anonim şirketin haklı nedenle feshi davasında ispatı gereken haklı neden, şirketin sürdürülmesinde yarar bulunup uyuşmazlığın fesih dışında çözülebildiği hâllerde, şirketin feshini gerektirecek ağırlıkta olmak zorunda değildir; azınlık ortağın ortaklıkta kalmasının dürüstlük kuralı ve hakkaniyet gereği beklenemez hâle gelmesi yeterli sayılmıştır. Kapalı yapıdaki aile şirketinde kardeş ortaklar arasındaki kişisel ilişkilerin bozulması, şirket işleyişine olumsuz etkisi somut olarak görüldüğü ölçüde haklı neden değerlendirmesinde dikkate alınır. Bu dosyada haklı nedenin kanıtı, ortakların önceki davalarının davacılar lehine sonuçlanmasına bağlanmamıştır.
Sonuç
Hukuk Genel Kurulu, ilgili kişinin temyiz harcını verilen kesin süreden sonra yatırması nedeniyle temyizden vazgeçmiş sayılmasına ilişkin ek kararı onadı. Davalının temyizi yönünden ilk derece mahkemesinin direnme kararını usul ve yasaya uygun bularak direnmenin uygun olduğuna karar verdi; davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyayı Yargıtay 11. Hukuk Dairesine gönderdi. Karar düzeltme yolu açık olduğundan, önce ilk derece mahkemesince kararın tebliğ edilmesi, karar düzeltmeye başvurulursa dosyanın Hukuk Genel Kuruluna, başvurulmazsa Daireye gönderilmesi öngörüldü. Karar oy birliğiyle verildi.
İlgili Mevzuat
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — m. 531
Anonim şirketin haklı nedenle feshi ve fesih yerine ortağın çıkarılması veya uygun başka çözüm4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 4
Haklı sebebin somut olay koşullarında hâkimin takdiriyle belirlenmesi6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. Geçici 3
Ek kararın temyizinde eski usul hükümlerinin uygulanması1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 434
Eksik temyiz harcının kesin süre içinde tamamlanması ve temyizden vazgeçmiş sayılma
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
Hukuk Genel Kurulu 2025/121 E. , 2025/364 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mah. Sıfatıyla)
EK KARAR TARİHİ : 02.07.2024
SAYISI : 2023/532 E., 2024/136 K.
ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03.12.2015 tarihli ve
2015/4504 Esas, 2015/12980 Karar sayılı BOZMA kararı
1. Taraflar arasındaki şirket feshi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) verilen şirketin feshine ilişkin talebin reddine, ancak davacı ve asli müdahil davacının iddiaları sabit olduğundan ortaklık pay bedellerinin ödenmesi sonrasında şirket ortaklıklarının sona erdirilerek hisselerinin iptaline ilişkin karar ile davacı vekilinin talebi sonrasında verilen tavzih kararı, davalı vekilinin temyiz istemi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, mahkemece, aşağıda detaylı olarak belirtilen yargılama ve kanun yoluna dair aşamalarda verilen kararlar ile usulî eksikliklerin giderilmesi sonrasında Özel Daire bozma kararına karşı kısmen direnilmiştir.
2. Direnme kararı davalı vekili ve ilgili kişi ... vekili tarafından temyiz edilmiş, ek karar ile ilgili kişi ... vekilinin direnme kararını temyiz etmemiş sayılmasına karar verilmiş, anılan ek karar ilgili kişi ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
I. YARGILAMA SÜRECİ
Davacılar İstemleri
4. Davacı vekili; müvekkilinin aile şirketi olan davalı şirketin ortağı olduğunu, davalı şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı TTK) 531. maddesi uyarınca haklı sebeplerle fesih koşullarının oluştuğunu, davalı şirketin haklı gerekçeye dayanmaksızın geçmiş yıllara ait kâr dağıtımı yapmadığını, yüksek kazanç elde ettiği hâlde sembolik miktarda kâr payı dağıttığını, müvekkilinin muhalefetine rağmen 2010 yılı kâr payının tamamının yedek akçe olarak ayrılması yolunda karar alındığını, şirketin yüksek kârlılığının başka yargılamalarda bilirkişi raporları ile tespit edildiğini, dağıtılan bir kısım kâr paylarının ise müvekkilinin şirkete borçlu olduğu iddiasıyla mahsup edilerek cüzi miktarlara indirildiğini, anılan borç iddialarına karşı alınan menfi tespit kararı ile davalı şirketin iyiniyete aykırı tavrının ortaya çıkarıldığını, genel kurul toplantısı öncesinde ve toplantı sırasında şirket faaliyetleri ile mali durumu hakkında bilgilendirilme yapılmaması ve diğer usulsüzlükler nedeniyle genel kurul kararlarının iptali için davalar açıldığını, şirketin kira gelirlerinin bölgedeki emsal işletmelere göre çok düşük düzeyde kaldığının bilirkişi raporlarıyla sabit olduğunu, müvekkilince açılan davalarda şirket bilançosunda görülen kayıtların gerçeği yansıtmadığı ve kârın düşük gösterildiğinin anlaşıldığını, müvekkilinin bilgi alma ve inceleme hakkının sürekli engellendiğini, müvekkili ile şirketin diğer ortakları olan kardeşleri arasındaki ilişkilerin tamamen bozulduğunu, müvekkilinin müteveffa babasının ayırt etme gücü bulunmadığı dönemlerde usulsüz işlemler ve tasarrufların yapıldığını, vasi olan müvekkilinin kardeşi ... tarafından vasilikten doğan yetkilerin kötüye kullanıldığını, bu durumun aile şirketi olan davalı şirketin işleyişine de yansıdığını, müvekkili aleyhine eşitliğe aykırı işlemler yapıldığını, diğer ortaklar ile olan ilişkinin düşmanlık boyutuna ulaştığını ileri sürerek 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesi uyarınca davalı şirketin feshine, tedbiren kayyım atanmasına, şirketin malvarlığının koruma altına alınmasını temin amacıyla dava tarihi itibariyle şirketin borçlandırılmasına yol açabilecek her türlü işlemin önlenmesi amacıyla tedbir uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
5. Asli müdahil vekili; müvekkilinin davalı şirkette %15 oranında pay sahibi olduğunu, 24.07.2013 tarihine kadar iki yıl şirkette yönetim kurulu üyeliği yaptığını, her ne kadar kardeşi davacının haklı olduğunu kabul etse de diğer kardeşleri dava dışı... ve ...’in baskı ve tehditleri ile bilgi sahibi olmadığı hususlar hakkında alınan kararları imzaladığını, ailenin dağılmaması adına bir müddet bu duruma karşı sessiz kaldığını, yönetim kurulu üyeliği sembolik olup davacıya karşı ...’in oyları ile birlikte şirketin ibrası için yönetim kurulu üyeliğine seçildiğini, yönetim kurulu üyeliği öncesinde kendisine anılan kardeşleri tarafından zorla boş senet imzalattırıldığını, kardeşler ... ve...’in usulsüz işlemler yaparak şirket giderini artırma hususundaki beyanlarına tanık olduğunu, müvekkiline karşı düşmanca tutumlara girişildiğini, müvekkilinin istifası üzerine zorla alınan senedin icraya konulduğunu, bu hususta suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkili aleyhine gerçek dışı borçlar yaratılarak ihtarnameler gönderildiğini, bu hususların baskı ve tehdit unsuru olarak kullanıldığını, müvekkilinin aile üyelerine karşı fiziksel şiddet uygulandığını, ... ve ...’in yönetim kurulu üyeliğinden istifalarının ise tamamen ibra amaçlı olduğunu, yerlerine ...’in eşi ... ile şirket muhasebecisi ...’ın atandığını, ancak arka planda şirketi yönetmeye devam ettiklerini, anılan kardeşlerin ve aile üyelerinin otel imkânlarını kullanmasına karşın bu imkânın müvekkili ve davacı ile onların aile üyelerine tanınmadığını, şirket işleyişi hakkından müvekkiline hiçbir şekilde bilgi verilmediğini, yıllar boyunca kar dağıtımı yapılmadığını, şirketin mevcut ortaklık yapısı ile devamına dair imkân ve yararın kalmadığını, şirket mali yapısı çok güçlü olmasına rağmen belirli dönemlerde cüzi miktarlarda kâr payı dağıtımlarının yapıldığını, müvekkilinin ortaklık haklarının ihlâl edildiğini ileri sürerek asli müdahale talebinde bulunmuş ve davacının davasına katıldıklarını belirterek davalı şirketin 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesi uyarınca feshine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabı
6. Davalı vekili; 6102 sayılı TTK’nın 531. maddesi koşullarının bulunmadığını, dava için haklı sebep bulunmadığını, davacının haklı sebep olarak dayandığı olay ve davaların kendisi tarafından yaratıldığını, davacının kötüniyetli hareket ettiğini, amacının şirkete ve kardeşlerine zarar vermek olduğunu, davacıya şirketle ilgili bilgi verilmediği hususunun gerçek dışı olduğunu, kâr payı dağıtımının yapıldığını, şirketin her yıl kâr payı dağıtmamasının fesih gerekçesi olamayacağını, davacının çekmiş olduğu bütün ihtarnamelere cevap verildiğini, davalı şirket kayıtlarının kanun hükümleri çerçevesinde tüm ortakların incelemesine açık olduğunu, davacı tarafından açılan davaların sonuçlanıp kesinleşmediğini belirterek davanın reddini savunmuş, asli müdahil davacı yönünden de haklı sebepler bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme Kararı
7. Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 17.02.2015 tarihli ve 2012/450 Esas, 2015/96 Karar sayılı kararı ile; 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun’un 3. maddesi hükmüne göre 6102 sayılı TTK’nın 531. maddesinin dava konusu olaya uygulanabileceği, davalı şirketin beş kardeşten oluşan bir aile şirketi olduğu, güçlü bir yapısının bulunduğu, şirkette kardeşler arasında ortaklığın 9007/38600 hissesinin ..., 9007/38600 hissesinin..., 9006/38600 hissesinin ..., 5790/38600 hissesinin davacı ..., 5790/38600 hissesinin asli müdahil ... şeklinde olduğu, taraflar arasında eski 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6762 sayılı TTK) yürürlüğü döneminde doğan ve etkileri ile birlikte devam eden olaylar bulunduğu, kardeş olan ortakların aile bağlarının koptuğu, birbirlerine karşı kişisel husumet besledikleri, olayların 2009 yılı ve sonrasından başlayarak geldiği, öncesinde taraflar arasında bir sorun olmadığı, ancak 2009 yılı sonrasında başlayan ve bugüne kadar gelen sorunlar nedeniyle davacı ve müdahil davacının dışlandığı, davalı şirketin diğer ortaklarca sahiplenildiği, şirket ve şirkete ait otel imkânlarının diğer ortaklarca kullanıldığı, davacı ve asli müdahil davacının bu imkânlardan mahrum bırakıldığı, Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/10 D.iş sayılı dosyasından da bu hususun belgelendiği, ortaklar arasındaki husumetin Manavgat Adliyesinde bulunan tüm dava dosyalarında kayıtlı olduğu, davacı ve asli müdahil davacının genel kurul toplantılarına çağrılıp oy hakkının kullandırılması dışında şirkette bir etki ve yetkilerinin bulunmadığı, tarafların sürekli olarak birbirlerine karşı davalar açtığı, beş ortaklı aile şirketinde bu şekilde ayrımcı tavırların 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 2. maddesine aykırı olup 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesinde düzenlenen haklı nedeni oluşturduğu, delil olarak sunulan Prof Dr. ... tarafından verilen hukuki görüşe göre aile şirket ortakları arasındaki sosyal ilişkinin zedelenmiş olmasının İsviçre uygulamasında da 6102 sayılı TTK’nın 531. maddesi anlamında haklı neden teşkil ettiği, Türk sosyal hayatı ve İsviçre sosyal hayatının karşılaştırılması durumunda Türk toplumunun, İsviçre toplumuna göre daha duygusal, fevri ve ailevi olaylarda ceza hukukunu içeren davranışlarla tepki vermesi hususunun daha kuvvetli bir ihtimal olduğu, bu nedenle davaya konu şirketin aile şirketi olması, ortaklar arasında kardeşlik kavramının husumete dönüşmüş olması, tarafların bir birlerine karşı sevgi ve saygıyı barındıran ilişkilerinin bozulmuş olması, bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlıkların geldiği noktada davacı ve asli müdahil davacının şirkette kalması durumunda şirket ortakları açısından bu durumun çekilmez bir hâl aldığı, davalı şirket tarafından dağıtılması gereken kar paylarının yeterli düzeyde dağıtılmadığı, davacı ve asli müdahil davacı ortağın şirketten yeterli düzeyde yararlanamadığı, diğer ortakların şirket araç ve gereçlerinden yararlandığının Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan 2014/10 D.iş sayılı dosyası ile sabit olduğu, bu hususta yönetim kurulunun ortaklar arasında eşit işlem ilkesine aykırı davrandığı, tarafların arasındaki sorunların şirket açısından da zarar doğurucu nitelikte olduğu, davacı ve asli müdahil davacının şirketten alması gereken bilgilerin genel kurul toplantıları dışında yeterli düzeyde verilmediği, bilgi edinilmesi hususunun da davalara konu edildiği, Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/108 Esas, 2013/251 Karar sayılı ilâmı ile inceleme yapılmasına karar verildiği, bu incelemenin de taraflar arasındaki sorunlar nedeniyle Jandarma ve İcra Müdürlüğü marifeti ile yerine getirildiği, bu hususun Manavgat 1. İcra Müdürlüğünün 2013/24447 Esas sayılı dosyasında sabit olduğu, bu itibarla davada haklı nedenlerle fesih koşullarının davanın açıldığı tarihte dahi gerçekleştiği sabit ise de dosyaya delil olarak ibraz edilen ... Onursal Daire Başkanı ..., Prof Dr. ..., Prof Dr. ... 'dan alınan hukuki görüşlerin ortak fikre sahip olduğu, davalı şirkette hisse sahibi olan davacı iki kardeşin ortak olarak şirkette kalmalarının faydasının bulunmadığı, tasfiye kararı yerine daha uygun çözüm yollarının bulunması gerektiği, dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporları ve belgelerden aile şirketi vasfındaki davalı şirketin hâlen elinde bulundurduğu malvarlıklarıyla şirket ana sözleşmesinde yer alan amaçları rahatlıkla gerçekleştirebilecek durumda olduğu, davacı ve asli müdahil davacının ortaklıktan ayrılması durumunda şirket ana sözleşmesinde yapılacak değişiklikle şirketin amacının da değiştirilebileceğinin sabit olduğu, davacı ve asli müdahil davacının davalı şirketteki paylarının değerine ilişkin yapılan bilirkişi incelemeleri sonrasında davacı ve asli müdahil davacının ayrı ayrı %15 hisselerine karşılık 93.283.609,62 TL bedelin hesaplanmış olduğu, 18.12.2014 tarihli celsede davalı şirket yönetim kurulu başkanının nakdi olarak davacı ve asli davacının hissesini ödeme güçlerinin olmadığı hususunu belirttiğinden daha uygun bir çözüm yoluna gidildiği, şirketin tasfiye edilmesi durumunda şirketin zarar göreceği, en uygun çözüm yolunun davacı ve asli davacının hisselerine denk gelen taşınmazların hesaplanarak kendilerine verilmesi ve buna karşılık olarak şirket hisselerinin iptalinin gerektiği, davalı şirkete ait mal varlığı üzerinde yapılan inceleme sonucunda davacı ve asli müdahil davacının hisseleri oranında paylaştırma yapılması gerektiği sonucuna ulaşıldığı, davacı ve asli müdahil davacının paylarına kararın kesinleşmesine kadar zarar gelmemesi açısından otellerin yönetiminin kendilerine verilmesinin şirkette kayyum atanmasından daha uygun bir çözüm olduğu gerekçesiyle davacı tarafın şirketin feshi yönündeki talebinin reddine, ancak davacı ve müdahil davacının iddiaları sübuta erdiğinden dava konusu şirket nezdindeki hisselerine karşılık toplam alacakları ayrı ayrı 93.283.609,62 TL olarak tespit edildiğinden davacı ... için hissesine karşılık Antalya ili Manavgat ilçesi ... Mahallesi 723 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ve üzerindeki ... Otel işletmesi ve müştemilatının, Side, ... Mahallesi, 108 ada 6 ve 7 parsel, 109 ada 1 parsel, 110 ada 1 parsel ve 113 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar, 211 ada 1 ve 3 parsel ile bu parseller üzerinde bulunan 1. parsel üzerindeki 1 ila 15 nolu bağımsız bölümler ve 3 parsel üzerindeki 2, 6, 7 ve 8 nolu bağımsız bölümlerin hisselerine karşılık kendilerine verilmesine ve tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline, davacı ...'ye ayrıca 2.224.044,62TL'nin bugünden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte kendisine verilmek üzere davalıdan tahsiline, asli müdahil davacı ...'a Antalya ili Manavgat ilçesi ... Köyü 101 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ve üzerindeki ... Otel işletmesi ile müştemilatının ve Side, ... Mahallesi, 157 ada 13, 14, 15, 16, 17 ve 18 parseller ile üzerindeki bina ve bağımsız bölümleri ve ... Mahallesi 2227 ada 4 parsel sayılı taşınmazın hissesine karşılık kendisine verilmesine ve davalı şirket adına olan tapularının iptali ile asli müdahil davacı adına tesciline, asli müdahil davacıya ayrıca 2.272.571,12 TL'nin bugünden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte verilmek üzere davalıdan tahsiline, davacı tarafın davalı şirkete yönetim kayyımı atanması yönündeki talebinin reddine, davacı ve asli müdahil davacıya verilmesine karar verilen taşınmazlar ile ilgili tapu kaydına şerh düşülmesi için kararın bir örneğinin tedbiren tapu müdürlüğüne gönderilmesine, davacıya ve asli müdahil davacıya verilmesine karar verilen ... ve ... Otel işletmelerinin tedbiren davacılara verilmesine, karardan bir suretin Manavgat Ticaret Sicil Müdürlüğüne gönderilmesine, davacılara verilmesine karar verilen taşınmazlar dışındaki şirket taşınmazlarına konulan tedbirlerin kaldırılmasına, karar kesinleştiğinde davacı ve asli müdahil davacıya verilen ortaklık pay bedelleri nedeniyle ortaklık haklarının sonlandırılarak hisselerinin iptaline karar verilmiştir.
8. Davacı vekili, hüküm fıkrasının 7 nolu bendinin tavzihini talep etmiştir.
9. Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) aynı esasa kayıtlı 24.02.2015 tarihli tavzih kararı ile ilamının 7. bendinin "Davacıya ve müdahil davacıya verilmesine karar verilen ... ve ... Otel İşletmelerinin adına yapılan iş ve işlemleri yerinde görüp denetlemesi, olağan işler konusunda davalı şirket yönetimi ile işbirliği içerisinde işleri yapıp sonuçlandırması, mutat alışverişler konusunda davacı tarafın alım-satım yapabilmesi, tarafların anlaşamamaları halinde veya davacıların yönetimle ilgili tasarrufları haksız yere kısıtlandığında şirkete atanan danışman kayyımlarının onayının alınması, olağan işler kapsamında olarak, otele ait elektrik, su, belediye, vergi, yiyecek, içecek, personel ücreti, mutat bakım-onarım gibi işlerin davacılar tarafından yerine getirilebilmesine, ihtiyaç duyulan alanlarda personel istihdamı konusunda davalı şirket yönetiminden talepte bulunabilmesine, istifa eden çalışanların yerine davacıların kendilerinin belirleyeceği kişilerin işe alabilmesine" şeklinde tavzihine karar verilmiştir.
Özel Dairenin İlk Bozma Kararı
10. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararı ile tavzih kararına karşı davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
11. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03.12.2015 tarihli ve 2015/4504 Esas, 2015/12980 Karar sayılı kararı ile; “…1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin mahkemenin 17.02.2015 tarih 2012/450 Esas 2015/96 Karar sayılı kararına ilişkin aşağıdaki (2) ve (3) numaralı bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesi hükmü uyarınca davalı anonim şirketin haklı sebeplerle feshi istemine ilişkindir.
6762 sayılı TTK'nın 549/1.b.4. maddesi ile 551/2. maddesi hükmünde öngörülen şartların gerçekleşmesi ve haklı nedenlerin bulunması halinde limited şirketler bakımından şirketin feshi, ortağın şirketten çıkması veya çıkarılmasının istenebileceği kabul edilmişken, anonim şirketler bakımından haklı nedenlerle anonim şirketin feshine olanak tanıyan bir düzenleme bulunmamakta idi. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesi hükmü ile anonim şirketler bakımında da haklı sebeplerle şirketin feshine olanak tanıyan düzenleme getirilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 531. maddesi "Haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilirler. Mahkeme, fesih yerine, davacı pay sahiplerine, paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir" hükmünü havidir. Anılan hüküm uyarınca sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden pay sahipleri ancak haklı sebeplerin varlığını kanıtlamaları halinde şirketin feshine karar verilmesini isteyebileceklerdir. Haklı nedenler kanunla tanımlanmadığı için her somut olayın özelliğine göre mahkemelerce takdir edilecektir.
Somut uyuşmalıkta yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı ... vekili dava dilekçesinde davalı şirketin feshine haklı neden olarak, kar dağıtılmaması veya yetersiz kar dağıtımı, bilgi alma ve inceleme hakkının ihlali, davalı şirkete ait olup davacı ...'nün ortağı bulunduğu dava dışı ... Ticaret Turizm Ltd. Şti.'nin kiracı ve işletmecisi olduğu iki adet dükkanın haklı neden yokken salt bu dükkanları müşterilerden gizlemek ve davacı ...'nün ortağı olduğu şirketin ticari faaliyetini olumsuz yönde etkileyip zarara uğratmak için önüne duvar örülmesi, davalı şirket bünyesinde bulunan otel, villa vb. tesislerden diğer ortaklar ve onların yakınları yararlanmakta iken davacı ..., çocukları ve torunlarının yararlandırılmaması, pay sahipleri arasında eşitlik ilkesine aykırı uygulamalar yapılması, manevi baskı ve tehdit nedeniyle şirket ortakları arasında güven sarsıcı olaylar yaşanması, davacı ...'nün bilgisizliği ve tecrübesizliğinden faydalanılarak eşinin ani ölümünden sonra derin acı ve üzüntü yaşadığı dönemde “ibraname” başlıklı belge imzalatılmak suretiyle davacı ...'nün borçlu duruma sokulması olgularına dayanmıştır.
Her ticaret şirketi gibi anonim şirketin nihai amacı da kar elde etmek ve bunu dağıtmak olup anonim şirketin kar elde etme ve dağıtma nihai amacından doğan pay sahibinin kar payı hakkı da bir vazgeçilmez haktır. Bu çerçevede anonim şirketin pay sahiplerine dağıtılabilecek karı bulunuyorken iyi niyet kurallarına aykırı olacak şekilde uzunca bir süre dağıtılmaması ya da yetersiz dağıtılması halinde pay sahibi bu hakkını mahkeme aracılığıyla talep edebilecektir. Davacı ...'de davalı şirketin genel kurullarında kar dağıtılmaması ya da yetersiz dağıtılması yönünde alınan kararların iptali yönünde davalar açmıştır. 2009 yılına ait genel kurulda alınan yetersiz kar dağıtımı kararının iptali için Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/865 Esas 2011/609 Karar sayılı dosyası ile açtığı dava reddedilmiş, karar Dairemizce onanmıştır. 2010 yılına ait genel kurulda alınan kar dağıtmama kararının iptali için Manavgat 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/513 Esas 2012/38 Karar sayılı dosyası ile açtığı dava reddedilmiş, Dairemizce onanmıştır. 2011 yılına ait genel kurulda alınan kar dağıtmama kararının iptali için Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/5 Esas 2013/652 Karar sayılı dosyası ile açtığı dava kısmen kabul edilmiş, karar Dairemizce dava açma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi bakımından bozulmuştur.
Yine davacı ...'nün kendisinden irade fesadı suretiyle alındığını iddia ettiği ibraname başlıklı 22.05.2009 tarihli belgenin geçersizliğine dayanarak Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/415 Esas 2011/529 Karar sayılı dosyasında açtığı davada, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar Dairemizin 2012/1139 Esas 2012/1139 Karar sayılı kararı ile “söz konusu ibranamedeki imzanın davacı ...'ye ait olduğu, tanzim tarihinde yürürlükte bulunan BK'nın ilgili hükümleri uyarınca da irade fesadı sayılabilecek hallerin ispatlanamadığı, belgenin geçerli olduğu” gerekçesiyle bozulmuştur.
Davacı ... bilgi alma hakkının da ihlal edildiğini ileri sürmüş ise de bir defaya mahsus olmak üzere yasal şikayet hakkını kullanarak Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/108 Esas 2013/251 Karar sayılı ilamı uyarınca şirket kayıtları üzerinde inceleme yapmıştır.
Davalı şirkete ait olup davacı ...'nün ortağı bulunduğu dava dışı ... Ticaret Turizm Ltd. Şti.'nin kiracı ve işletmecisi olduğu iki adet dükkanın önüne haklı neden yokken salt bu dükkanları müşterilerden gizlemek ve davacı ...'nün ortağı olduğu şirketin ticari faaliyetini olumsuz yönde etkileyip zarara uğratmak amacıyla dükkanların önüne duvar örüldüğünü iddia ederek Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/8 D.İş sayılı dosyası ile tespit yapılıp Manavgat 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/244 Esas 2013/153 Karar sayılı dosyasında davalı şirketin müdahalesinin menine karar verildiğini ileri sürmüş ise de anılan davanın tarafı davacı ... olmayıp ... Ticaret Turizm Ltd. Şti. olması nedeniyle söz konusu davanın davacı ...'nün ortağı olduğu davalı şirketin feshi davasında haklı sebep olarak değerlendirilemeyecektir.
Davalı şirket davacı ..., ..., ..., ... ve ... kardeşlerden oluşan 5 kişilik bir aile şirketi olmakla birlikte bir sermaye şirketidir. Bu nedenle de davacının aile bireyleri arasındaki manevi bağların koptuğuna dair gerekçesi de davalı anonim şirketin feshi için haklı neden olarak görülemeyecektir.
Bu itibarla mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davacı ...'nün dayandığı nedenlerin 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesi uyarınca haklı neden olarak kabul edilemeyeceği nazara alınmadan yanılgılı değerlendirme ile davalı şirketin feshi için haklı neden olduğunun kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Aynı şekilde müdahil davacı ... vekili de davacı ...'nün dayandığı nedenler dışında diğer şirket ortağı ve yöneticisi konumundaki kardeşleri tarafından kendisi ve çocuklarının tehdit edilip hakarete uğradığını, kendisi ve çocuklarının şirkete ait tesislere alınmadığını, şirkete ait olmakla birlikte uzun zamandan beri kullandığı villanın zorla boşaltılıp eşyalarına zarar verildiğini iddia etmiş ise de davacı ...'ın anılan konularda Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığı'na yaptığı suç duyurularının takipsizlikle sonuçlandığı, bilgi alma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla açtığı davaların retle sonuçlandığı nazara alındığında müdahil davacı ... yönünden de davalı şirketin 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesi uyarınca feshini gerektiren haklı nedenlerin oluşmadığına karar vermek gerekirken mahkemece, müdahil davacı ... yönünden de davalı şirketin feshi için haklı nedenlerin oluştuğunun kabulü doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Ayrıca mahkemece hüküm fıkrasının 7. bendinde “Davacıya ve müdahil davacıya verilmesine karar verilen ... ve ... Otel işletmelerinin “tedbiren” davacılara verilmesine” karar verilmiş ise de 6100 sayılı HMK'nın onuncu kısmı "Geçici Hukuki Korumalar" başlığı altında ihtiyati tedbir müessesini düzenlemiştir. Aynı Yasa'nın “ihtiyati tedbirin şartları” başlıklı 389. maddesinin birinci fıkrasında "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" hükmü düzenlendikten sonra 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının hem maddi hem şekli içereceği düzenlenmiştir. Buna göre Yargıtay uygulamalarında (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 01.06.2012 tarih, 2012/12474E. 2012/14232K. Sayılı ilamı) kabul edildiği ve HMK'nun 391. maddesi gerekçesinde açıklandığı üzere “dava sonunda elde edilecek faydayı sağlayacak şekilde”, başka bir deyişle “davanın ve uyuşmazlığın esasını halleder şekilde” ihtiyati tedbir kararı verilmesi doğru değildir. Bu itibarla mahkemece, somut uyuşmalık bakımından yukarıda açıklandığı üzere 6102 sayılı Yasa'nın 531. maddesinde öngörülen haklı sebeplerin varlığının kanıtlamamış olması da nazara alınmak suretiyle şirketin malvarlığını bölecek ve HMK'nın öngördüğü geçici hukuki koruma kriterini aşacak şekilde davalı şirkete ait ... ve ... Otel işletmelerinin tedbiren davacılara verilmesi doğru görülmemiş, kararın açıklanan bu nedenle de davalı şirket yararına bozulması gerekmiştir.
3- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin, mahkemece fesih yerine uygulanan alternatif çözüme ve vergi yükümlülüklerine dair sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
4- Davalı vekilinin 24.03.2015 tarihli tavzih kararı ile ilgili temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, davacı ... vekilince 02.03.205 tarihli dilekçe ile mahkemenin 17.02.2015 tarih 2012/450 Esas 2015/96 Karar sayılı kararının hüküm fıkrasının “Davacıya ve müdahil davacıya verilmesine karar verilen ... ve ... Otel işletmelerinin tedbiren davacılara verilmesine” şeklindeki 7. bendinin tavzihen düzeltilmesi talebi üzerine mahkemece, tavzih talebinin kabulü ile anılan hükmün yazılı şekilde tavzihine karar verilmiş ise de 6100 sayılı HMK'nın 305. maddesinde “Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir. Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez” hükmü düzenlenmiştir. Mahkemece, anılan hüküm nazara alınmadan hüküm fıkrasının 7. bendindeki tedbir kararını davalı şirket aleyhine değiştiren-genişleten tavzih kararı verilmesinin anılan yasal düzenleme uyarınca mümkün görülmemesine göre davalı şirket vekilinin tavzih kararına karşı ileri sürdüğü temyiz itizarlarının kabulü ile 24.03.2015 tarihli tavzih kararının da davalı şirket yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
5- Davalı vekilinin mahkemece verilen 16.06.2015 tarihli tedbirin infazının sağlanması ve kayyım yetkilendirilmesine dair kararı ile ilgili temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, anılan karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olup, bu temyiz dilekçesinin temyiz defterine kaydedildiği belirlenemediği gibi temyiz harcının yatırıldığına dair makbuza da dosya içerisinde rastlanmamıştır.
Temyiz dilekçesinin verilme usulü HMK’nun 365. maddesinde açıklanmıştır. Buna göre temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt ettirilip, temyiz harcının da yatırılmış olması gerekmektedir. Temyiz isteminde bulunan davalı vekili tarafından bu işlemler yapılmaksızın verilmiş temyiz dilekçesinin incelenme kabiliyeti bulunmadığından temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir…” şeklindeki gerekçeyle karar oy çokluğuyla bozulmuştur.
Bozma Kararı Sonrasındaki Yargılama Süreci
12. Özel Dairenin yukarıda belirtilen 03.12.2015 tarihli ilk bozma kararına karşı davacı vekili ve asli müdahil vekili tarafından karar düzeltme kanun yoluna başvurulması üzerine mahkemece verilen 08.03.2016 tarihli ek karar ile anılan tarafların karar düzeltme taleplerinin reddine karar verilmiştir. Davacı ve asli müdahil vekilinin karar düzeltme talepleri hakkında verilen ek karar sonrasında mahkemece verilen 05.04.2016 tarihli karar ile Özel Dairenin 03.12.2015 tarihli bozma kararına karşı kısmen direnme kararı verilmiştir. Mahkemece verilen kısmî direnme kararının davalı tarafça temyizi üzerine Hukuk Genel Kurulunca verilen 17.01.2018 tarihli karar ile mahkemenin 05.04.2016 tarihli kısmî direnme kararı kaldırılarak davacı ve asli müdahil vekilinin karar düzeltme istemlerinin incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesine karar verilmiştir. Dosyanın Özel Daireye gönderilmesi sonrasında Özel Dairece verilen 20.03.2018 tarihli karar ile mahkemece verilen 08.03.2016 tarihli ek kararın kaldırılarak davacı ve asli müdahil davacı vekilinin karar düzeltme dilekçesinin reddine karar verilmiştir. Bu karar sonrasında dosyanın gönderildiği mahkemece Özel Dairenin 03.12.2015 tarihli ilk bozma kararına uyularak verilen davanın reddine ilişkin 12.12.2018 tarihli karar, davacı ve asli müdahil vekillerince temyiz edilmiştir. Temyiz üzerine Özel Dairece verilen 15.10.2020 tarihli karar ile Hukuk Genel Kurulunun 17.01.2018 tarihli kararına karşı karar düzeltme yolu açık olmasına rağmen 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (HUMK) 440 ve devamı maddelerinde öngörülen karar düzeltme kanun yoluna dair süreç tamamlanmaksızın Özel Dairece verilen 20.03.2018 tarihli karar ile mahkeme tarafından verilen 12.12.2018 tarihli kararın yok hükmünde olduğundan bahisle Özel Dairece verilen 20.03.2018 tarihli karar ile mahkemece verilen 12.12.2018 tarihli kararın bozularak ortadan kaldırılmasına, Hukuk Genel Kurulunun 17.01.2018 tarihli kararının taraflara tebliği ile karar düzeltme istemlerine olanak sağlanmasına, bu yola başvurulması hâlinde karar düzeltme istemlerinin incelenmesi için dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi, bu yola başvurulmadığı takdirde ise Özel Dairenin vermiş olduğu 03.12.2015 tarihli ilk bozma kararına karşı davacı ve asli müdahil vekilinin karar düzeltme taleplerinin incelenmesi için Özel Daireye gönderilmesini teminen dosyanın mahkemeye iadesine karar verilmiştir. Bunun üzerine mahkemece bozma kararına uyularak Hukuk Genel Kurulunun 17.01.2018 tarihli kararı taraf vekillerine tebliğ edilmiş, anılan karara karşı davacı vekili ve asli müdahil vekilince karar düzeltme talebinde bulunulması üzerine verilen 15.04.2021 tarihli karar ile Hukuk Genel Kurulunun 17.01.2018 tarihli kararına karşı karar düzeltme talebinin incelenmesi yönünden dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir. Hukuk Genel Kurulunca verilen 21.12.2021 tarihli karar ile davacı ve asli müdahil vekillerinin, yine Hukuk Genel Kurulunun 17.01.2018 tarihli kararına karşı ileri sürdükleri karar düzeltme taleplerinin reddine karar verilmiştir. Hukuk Genel Kurulunun bu kararı sonrasında dosyanın gönderildiği mahkemece verilen 24.05.2022 tarihli karar ile Özel Dairenin 03.12.2015 tarihli ilk bozma kararına karşı yeniden kısmî direnme karar verilmiş olup bu kararın, davalı vekili tarafından temyizi üzerine dosya Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir. Hukuk Genel Kurulunca verilen 24.11.2022 tarihli karar ile Özel Dairenin 03.12.2015 tarihli ve karar düzelme kanun yolu aşaması usulüne uygun şekilde tamamlanmayan ilk bozma kararına karşı mahkemece verilmiş olan 24.05.2022 tarihli kısmî direnme kararının yok hükmünde olduğu kabul edilerek hakkındaki karar düzeltme itirazları 21.12.2021 tarihli kararla reddedilerek kesinleşen Hukuk Genel Kurulunun 17.01.2018 tarihli kararında da belirtildiği şekilde, 03.12.2015 tarihli ilk bozma kararına karşı ileri sürülen karar düzeltme talepleri hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın Özel Daireye gönderilmesine karar verilmiştir. Özel Dairece verilen 11.07.2023 tarihli karar ile davacıl
Benzer Kararlar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Aile Şirketinde Tanıkla İspat Yasağı
Tüm Ticaret Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Anonim Şirkette Azınlık Pay Sahibinin Hakları
Ortaklık Uyuşmazlıklarında Haklı Neden ve Ortaklıktan Ayrılma
Limited Şirket Ortaklığından Çıkma Davası: Şartlar, Süreç ve Ayrılma Akçesi
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
Esas No
2025/121
Karar No
2025/364
Karar Tarihi
28 Mayıs 2025
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları