Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi: Rücunun Kapsamı

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Olay kişisine ait icra takip ve yan iş davası numaraları kişisel verilerin korunması amacıyla '...' ile gizlenmiştir; yayımlanan kararın ve emsal kararların künyeleri korunmuştur.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1136 - 2026/1671

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1136

KARAR NO : 2026/1671

KARAR TARİHİ : 17/06/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/04/2023

NUMARASI : 2021/1081Esas, 2023/283 Karar

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 1 -...

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Tazminat

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 17/06/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 17/06/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1081 esas 2023/283 karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili, davacı ... ile davalı şirketler arasında Hizmet Alım İhalesi yapıldığını ve davalı şirketler ile Hizmet Alımı Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında çalıştırılan ...'ın işakdinin sona erdirilmesi akabinde müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, müvekkilinin itiraz etmesi üzerine davasının kabulüne karar verildiğini, .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına müvekkili tarafından 40.703,51.TL ödeme yapıldığını, mahkeme veznesine 106,80.TL gider avansı, 587,87.TL harç yatırıldığını ve bu ödemelerin de ilgili şirketlerden tahsili gerektiğini, işçilik alacaklarına ilişkin borcun aslında yüklenicilere ait bir borç olduğunu, müvekkilinin asıl işveren sıfatıyla borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu sorumluluğun sadece işçiye karşı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığından ödediği miktarların tamamını davalı şirketten rücuen talep etme hakkına sahip olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 41.398,18.TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davalılardan ... Tur. Gıda İnş. San. Ltd. Şti. vekili dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin müvekkili bünyesinde belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, İş Mahkemesi'nde görülen davanın müvekkiline ihbar edilmediğini, yapılan kıdem tazminatı ödemesine ilişkin müvekkiline bildirimde bulunulmadığını, müvekkilinin dava dışı işçiye ödeme yaptığını, mükerrer ödemeden dolayı müvekkiline rücu edilemeyeceğini, defter ve belgelerin yasal saklama ve ibraz süreleri dolduğunu, davacı idare tarafından müvekkiline yapılanmayan bir ödemenin talep edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davacı ve davalı şirketler arasında Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, ...'ın sigortalı olarak çalıştığını ancak iş akdinin haksız olarak feshedilmesi sebebi ile işe iade davası açtığını, işe iade edilmediği için alacakların tahsiline yönelik itirazın iptali davası açtığını, yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verildiğini, davacı kurumun toplamda 41.398,18.TL ödeme yaptığını, ödemiş olduğu tazminatların davalı alt işverenlerden tahsili için davayı açtığını, işçilik alacaklarından davalı ... Hizmet Şirketinin sorumlu olduğunu, işçinin işe iade edilmemesi nedeni ile işçiye ödenen bedelden tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerektiğini, tespit edilen miktarlar üzerinden davalı alt işverenler ... Hizmet Ltd. Şti. ve ... İnş. Tic. Ltd. Şti alyehine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilererek davalı şirkete belge ve delil sunmak için imkan tanınmadığı anlaşıldığından davalı şirketin işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumlu olduğu döneme ilişkin yaptığı kıdem tazminatı ödemesinin eldeki davada gözetilmesi gerektiği kanaati hasıl olduğundan ödeme ile sorumluluğu kalmadığı için davalıya rücu edilebilir tazminat bulunmadığı sebebiyle de davanın davalı ... Tur.Gıda..İnş. Ltd.Şti yönünden reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davalarda tüm ödemelerin davalı şirketler tarafından yapılması gerektiğini, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu olmadığı için de ödediği miktarların tamamını davalı şirketten rücuen talep etme hakkına sahip olduğunu, davalı şirketler lehine verilen "Kısmen Reddi" kararının kanun ve hukuka aykırı olduğunu, kararın kaldırılıp yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

DELİLLER :

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı yüklenicilere bağlı olarak çalışan dava dışı ...'ın işçilik alacakları hususunda açtığı dava sonucu hükmedilen alacakların asıl işveren olarak müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödendiğini, davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri bulunduğunu, bu sözleşmeler uyarınca davalıların çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı ödemelerden sorumlu olduğunu belirterek davacının ödediği bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ... Turizm Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, diğer davalılar ise davaya cevap vermemiştir. Neticede İlk Derece Mahkemesi'nce yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen İlk Derece Mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Hizmet Alım Sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı bu mahiyettedir)

Somut olayda, davacılar vekili istinaf dilekçesinde işçilik alacaklarıyla ilgili sorumluluğun tamamının davalılarda olduğunu savunmuş olup, işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde işçiye ödeme yapıldıktan sonra ödenen miktardan kimin ne miktarda sorumlu olacağının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tespit edileceği ve taraflar arasındaki sözleşmede davacı kurumun hizmet satın alan kişi olarak işçi ücretlerinden de sorumlu olacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı, bu haliyle davalı alt işverenler olan davalı ... Hizmetler Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. Tic. Ltd. Şti. 'nin tüm işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, ancak mahkemece yarı oranında sorumlu olduğu kabul edilmesinin yerinde olmadığı, davacı vekilinin bu husustaki istinaf sebeplerinin yerinde olduğu anlaşılmış olup, ayrıca mahkemece davalı ... Turizm Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti. yönünden davalı tarafın yaptığı ödeme ile sorumluluğunun kalmadığının belirterek davanın reddine karar verildiği, sunulan makbuzların İş Mahkemesi'nde davalı ... Turizm Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti. ihbar edilmemesi nedeniyle incelenmediği, yapılan ödemelerin davalı şirketin toplam işçilik alacağı tutarı olan 2.362,41.TL'den fazla olması nedeniyle davalının sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından bu husustaki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince, mahkemece kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1081 esas 2023/283 karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,

3)-YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,

a)-Davalı ... Tur.Gıda..İnş. Ltd.Şti aleyhine açılan davanın REDDİNE,

b)-Davalılar ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Sosyal Hizmetler Elektrik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden DAVANIN KISMEN KABULÜNE,

b-1)-11.775,76.TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Hizm. Day. Tük. Mal. Otom. Nak. Tem. Hay. San.ve Tic. Ltd. Şti.’den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

b-2)-17.201,92.TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... İnşaat Sosyal Hizmetler Elektrik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. ’den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

-Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,

4)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 1.979,46.TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 706,99.TL harcın mahsup edilerek bakiye 1.272,47.TL'nin davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, (İş bu bedelin; 517,00.TL'sinden davalı ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin, 755,47.TL'sinin Tasfiye Halinde ... İnşaat Sosyal Hizmetler Elektrik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin SORUMLU TUTULMASINA),

-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/12/2023 tarih ve 2021/1081 Esas, 2023/283 Karar ve 2023/645 harç nolu ve 2023/646 harç nolu Harç Tahsil Müzekkerelerinin İPTALİNE, harç tahsil edilmiş ise MAHSUBUNA,

5)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30.TL başvurma harcı ve 706,99.TL peşin harç olmak üzere toplam 766,29.TL'nin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, (İş bu bedelin; 311,34.TL'sinden davalı ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin, 454,96.TL'sinin Tasfiye Halinde ... İnşaat Sosyal Hizmetler Elektrik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin SORUMLU TUTULMASINA),

6)-Davacı tarafından yatırılan 384,10.TL posta ve tebligat ve 650,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.034,10.TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 723,36.TL'sinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, (iş bu bedelin 293,90.TL'sinden davalı ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin, 429,46.TL'sinin Tasfiye Halinde ... İnşaat Sosyal Hizmetler Elektrik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin SORUMLU TUTULMASINA),

-Kalan bakiye yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

7)-6100 Sayılı HMK'nın 330 maddesi gereğince davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre kabul değeri üzerinden hesaplanan 28.977,68.TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,(iş bu bedelin 11.775,76.TL'sinden davalı ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin, 17.201,92.TL'sinin Tasfiye Halinde ... İnşaat Sosyal Hizmetler Elektrik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin SORUMLU TUTULMASINA),

8)-6100 Sayılı HMK'nın 330 maddesi gereğince davalı ... Turizm Gıda İnşaat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre dava red değeri üzerinden hesaplanan istinafa gelen tarafın sıfatı ve kazanılmış haklar göz önüne alınarak 2.061,06.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Turizm Gıda İnşaat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'ne VERİLMESİNE,

İstinaf incelemesi yönünden;

1)-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,

2)-6100 sayılı HMK.nun 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 492,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 378,00.TL tebligat gideri, 203,00.TL dosya gönderme ücreti olmak üzere toplam 1.073,00.TL yargılama giderinin davalı ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tasfiye Halinde ... İnşaat Sosyal Hizmetler Elektrik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

4)-6100 sayılı HMK.333 maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

5)-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere ve oybirliğiyle karar verildi.17/06/2026

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır