top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  İŞ HUKUKU  ·  HAK İHLALİ

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Banka Müfettişinin Kapalı WhatsApp Grubunda Fotoğraf Paylaşması ve Fesih

 

B. No: 2017/35488 · 7 Nisan 2021

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 22 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Bir banka müfettişi, genel müdürün odası önündeki boş kutuların fotoğrafını yalnız meslektaşlarının bulunduğu WhatsApp grubunda paylaştığı için işten çıkarıldı. Yargıtay fotoğrafın dışarı sızması hâlinde bankanın güven ve itibarının zarar görebileceğini değerlendirdi. Anayasa Mahkemesi ise paylaşımın kapalı grupta kaldığını, dışarı çıkarılmadığını ve varsayılan zararın somut verilerle açıklanmadığını gözetti. Çalışanın ifade özgürlüğü ile işverene sadakat yükümlülüğü dengelenmediğinden ihlal ve yeniden yargılama kararı verdi.

 

Hukuki İlke

 

İşyeri sırrının ifşasına dayalı fesihte paylaşımın kimlerce görüldüğü, içeriğin kurum dışına çıkıp çıkmadığı ve işverene etkisi değerlendirilir. Bu dosyada kapalı grup içindeki fotoğraf paylaşımına karşı feshin neden son çare olduğu gösterilemedi.

 

Sonuç

 

İfade özgürlüğünün ihlaline oy birliğiyle hükmedildi. Karar, yeniden yargılama için Yargıtayın ilgili hukuk dairesine iletilmek üzere Ankara 1. İş Mahkemesine gönderildi. Yargılama giderine hükmedildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 26
    Kararda anılan

  • 4603 sayılı Kanun — m. 1 ve geçici m. 1/3
    Kararda anılan

  • 4857 sayılı İş Kanunu — m. 18, 25/II ve karar dönemindeki m. 20
    Kararda anılan

  • 6216 sayılı Kanun — m. 50/2
    Kararda anılan

  • Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü — m. 79/1-a
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2017/35488)


 


Karar Tarihi: 7/4/2021


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


 


Başkan


:


Hasan Tahsin GÖKCAN


Üyeler


:


Recai AKYEL


 


 


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


 


 


Selahaddin MENTEŞ


 


 


İrfan FİDAN


Raportör


:


Denizhan HOROZGİL


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


 


I. BAŞVURUNUN


KONUSU


1. Başvuru, bankada müfettiş olan başvurucunun bir


fotoğraf paylaşımı nedeniyle iş akdinin feshedilmesinin ifade özgürlüğünü ihlal


ettiği iddiasına ilişkindir.


II. BAŞVURU


SÜRECİ


2. Başvuru 11/10/2017 tarihinde yapılmıştır.


3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden


yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik


incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.


5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul


edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.


6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet


Bakanlığına gönderilmiştir.


III. OLAY VE


OLGULAR


7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle


olaylar özetle şöyledir:


8. Başvurucu 1983 doğumlu olup 23/9/2007 tarihinden iş


akdinin feshedildiği 18/6/2015 tarihine kadar Türkiye Halk Bankası Anonim


Şirketinde (Banka) belirsiz süreli iş sözleşmesiyle müfettiş olarak


çalışmıştır.


9. Başvurucu, bir arkadaşının kendisine gönderdiği ve


Banka genel müdürünün odasının önündeki boş kutuları gösteren bir fotoğrafı


27/3/2015 tarihinde WhatsApp isimli telefon uygulamasındaki arkadaş


grubunda paylaşmıştır. Söz konusu arkadaş grubunda başvurucu ile aynı Bankada


görevli olan, aynı kıdem ve unvandaki müfettişler bulunmaktadır.


10. Banka, başvurucunun bahse konu paylaşımıyla Bankanın


güven ve itibarını sarsıcı faaliyette bulunduğu gerekçesiyle iş akdini


18/6/2015 tarihinde feshetmiştir.


11. Başvurucu; Bankanın fesih işleminin haksız olduğunu,


bu nedenle feshin geçersizliğine karar verilerek işe iade edilmesini, işe


başlatılmama hâlinde ise tazminat ödenmesini talep ederek Banka aleyhine işe


iade talepli tespit davası açmıştır.


12. Ankara 1. İş Mahkemesinde (Mahkeme) görülen dava


sonucunda 1/12/2015 tarihinde iş akdinin feshin geçersizliğine ve başvurucunun


işe başlatılmaması hâlinde beş aylık ücretinin tazminat olarak belirlenmesine


karar verilmiştir. Gerekçeli kararında Mahkeme şu değerlendirmelerde


bulunmuştur:


"Dosya içeriğine göre davalı


bankanın yönetim kurulu toplantısının yapıldığı 27/3/2015 günü destek personeli


olan [...]'nin


güvenlik kamera izleme odasına giderek genel müdür ile yönetim kurulu


başkanının odalarının bulunduğu koridoru güvenlik kamerasından izlerken, genel


müdürün odasının önünde kutular konulduğunu görünce genel müdürün görevden


ayrılacağını düşünerek ekrandaki görüntünün fotoğrafını çekerek cep


telefonundaki whatsapp programı ile paylaşmıştır. Bu paylaşımlardan birisi de


davacının telefonuna gelince, o da bu fotoğrafı müfettiş arkadaşları ile


iletişim kurduğu gruba göndermiştir. Bu fotoğraftan teftiş kurulu başkanı


haberdar olunca açılan soruşturma neticesinde davacının doğruluk ve bağlılığa


aykırı davranışı nedeniyle İK 25/2-e maddesi uyarınca feshedilmiş ise de


davacının kendisine gelen bir fotoğrafı kendisi gibi müfettiş olarak çalışan


arkadaşları arasında paylaşmış olması doğruluk ve bağlılığa aykırı bir davranış


değildir. Ayrıca, fotoğrafta yalnızca genel müdürün odasının önünü gösteren bir


güvenlik kamerası görüntüsü olup bunu paylaşırken hakaret veya küçük düşürücü


ifadeler de bulunmadığı sabittir. Davalı işverence yapılan fesih geçersiz olup


davacının kıdem süresi 7 yılın üzerinden olduğundan, işe başlatılmaması


halinde, kendisine ödenecek olan işe başlatmama tazminatı 5 maaş olarak


belirlenmiş olup, aşağıdaki hüküm kurulmuştur."


13. Kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 22. Hukuk


Dairesi (Daire) 25/2/2016 tarihinde, başvurucuya atfedilen eylemin haklı


nedenle fesih sebebi olduğu gerekçesiyle mahkeme kararının bozularak


ortadan kaldırılmasına ve davanın reddine oyçokluğuyla karar vermiştir.


Dairenin bahse konu kararının ilgili kısmı şöyledir:


"Dosya kapsamına göre;


23/9/2007-18/6/2015 tarihleri arasında müfettiş olarak çalışan davacının,


bankada destek personeli olarak çalışan dava dışı [...] tarafından güvenlik


kamera izleme odasında, genel müdür ile yönetim kurulu başkanın odalarının


bulunduğu koridoru güvenlik kamerasından izlerken genel müdürün odasının önünde


bulunan kutuları görünce genel müdürün görevden ayrılacağı düşüncesiyle


ekrandaki görüntüyü fotoğraflayarak cep telefonundaki whatsapp programı ile


paylaştığı, bu paylaşımın davacının telefonuna gelince davacının da bu


fotoğrafı müfettiş arkadaşıyla iletişim kurduğu guruba gönderdiği sabittir.


Halka açık bir şekilde bankacılık


faaliyetinde bulunan, borsada hisse senetleri işlem gören ülkemizin sayılı


bankalarından olan davalı bankanın genel müdürünün görevden alındığı izlenimini


verecek nitelikteki bu görüntünün kurum dışına sızması, özellikle basına


yansıması durumunda ekonomik açıdan sakıncalar doğuracağı açıktır. Yaklaşık


sekiz yıllık çalışan niteliğinde olan kıdemli müfettiş konumundaki davacı bu


riskleri öngörebilecek konumda olup davacının bu eylemi işçi-işveren arasındaki


güven ilişkisini ortadan kaldırır niteliktedir.


Davacıya atfedilen bu eylem 4857 sayılı


İş Kanunu 25/2-e. maddesi uyarınca doğruluk ve bağlılığa uymayan davranış


teşkil ettiğinden ve iş yerine ait bir sırrın ifşası niteliği taşıdığından iş


sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğinin kabulü ile davanın reddine karar


verilmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir."


14. Yargıtay bozma ilamı sonrası başvurucu vekili Daire


kararının maddi hataya dayandığını ileri sürerek bozma ilamının ortadan


kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. Daire, başvurucu vekilinin bu


talebi üzerine 9/5/2017 tarihinde önceki kararının maddi bir hataya dayandığı


gerekçesiyle ortadan kaldırılmasına karar vermiştir. Yeniden yaptığı incelemede


Daire bir önceki ilamında ortaya koyduğu gerekçeleri aynen tekrar etmiş ancak


bu kez başvurucunun eyleminin fesih için haklı neden değil ve fakat geçerli


neden teşkil ettiğini belirterek mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına ve


davanın reddine yeniden karar vermiştir.


15. Daire kararı başvurucuya 14/9/2017 tarihinde tebliğ


edilmiş, başvurucu 11/10/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


IV. İLGİLİ


HUKUK


16. 15/11/2000 tarihli ve 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti


Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası


Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 1. maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:


''Bankalar, anonim şirket


statüsündedirler. Bu Kanunda yer alan hükümler dışında 4389 sayılı Bankalar


Kanunu ile genel hükümlere tabidirler."


17. 4603 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin (3)


numaralı fıkrası şöyledir:


''Bankalarda 31.12.2002 tarihinden sonra


özel hukuk hükümlerine tâbi olmayan personel çalıştırılamaz. Yeniden


yapılandırma sürecinde bankaların yönetim kurullarınca gerek özel hukuk


hükümlerine göre çalıştırılmak üzere kendisine sözleşme teklif edilen ancak


özel hukuk hükümlerine göre çalışmayı kabul etmeyen gerekse özel hukuk


hükümlerine göre çalışması uygun görülmeyip sözleşme imzalanmayan personel,


bankaların yönetim kurullarınca Devlet Personel Başkanlığına bildirilir."


18. 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun "Feshin


geçerli sebebe dayandırılması" kenar başlıklı 18. maddesinin ilgili


kısmı şöyledir:


''Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran


işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş


sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya


da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe


dayanmak zorundadır.''


19. 4857 sayılı Kanun'un ''İşverenin haklı nedenle


derhal fesih hakkı'' kenar başlıklı 25. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


 “II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına


uymayan haller ve benzerleri:


...


e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye


kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi


doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.


..."


20. Olay tarihinde yürürlükte olan 4857 sayılı Kanun'un


12/10/2017 tarihli ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 11. maddesi ile


değiştirilmeden önceki "Fesih bildirimine itiraz ve usulü"


kenar başlıklı 20. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"İş sözleşmesi feshedilen işçi,


fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir


sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir


ay içinde iş mahkemesinde dava açabilir...


...


Feshin geçerli bir sebebe dayandığını


ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını


iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.".


V. İNCELEME VE


GEREKÇE


21. Mahkemenin 7/4/2021 tarihinde yapmış olduğu


toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:


A. Başvurucunun


İddiaları


22. Başvurucu, bir fotoğrafı WhatsApp isimli


telefon uygulamasındaki grubunda kendisiyle aynı Bankada görev yapan kıdemli


müfettiş arkadaşları ve gerektiğinde kendisi hakkında soruşturma açmaya yetkili


olan teftiş kurulu başkan yardımcısına iletmekten ibaret eylemi nedeniyle iş


akdinin feshedilmesinin düşünce ve düşünceyi açıklama özgürlüğü ile haberleşme


hürriyetini ihlal ettiğini iddia etmiştir. Başvurucu ayrıca Daire tarafından


verilen kararlarda muhtemel risklerden ve tahmine dayalı durumlardan


bahsedildiğini oysa olayda Bankanın bir zararının oluşmadığını belirterek hak


arama hürriyetinin de ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


B. Değerlendirme


23. Anayasa’nın “Düşünceyi açıklama ve yayma


hürriyeti” kenar başlıklı 26. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"Herkes, düşünce ve kanaatlerini


söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve


yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın


haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar...


Bu hürriyetlerin kullanılması,...


başkalarının şöhret veya haklarının,... korunması ... amaçlarıyla


sınırlanabilir…"


24. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından


yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki


tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,


§ 16). Başvurucunun ifade özgürlüğü, hak arama ve haberleşme özgürlüklerinin


ihlal edildiğine yönelik şikâyetlerinin bir bütün olarak ifade özgürlüğü


kapsamında incelenmesi uygun görülmüştür.


1. Kabul Edilebilirlik


Yönünden


25. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul


edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı


anlaşılan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir


olduğuna karar verilmesi gerekir.


2. Esas


Yönünden


a. Genel


İlkeler


26. İfade özgürlüğüne yönelik negatif ve pozitif


yükümlülükler arasındaki sınırların kesin biçimde tanımlanması ve birbirinden


ayrılması her durumda mümkün değildir. Devlet için öngörülen negatif


yükümlülükler, her durumda ifade özgürlüğüne keyfî surette müdahaleden


kaçınmayı gerekli kılar. Pozitif yükümlülükler de bu hakkın korunmasını ve


bireyler arası ilişkiler alanında olsa da ifade özgürlüğüne saygının


güvencelerini sağlamaya yönelik olaya özgü tedbirlerin alınmasını zorunlu kılar


(benzer yönde değerlendirmeler için bkz. Adnan Oktar (3), B. No:


2013/1123, 2/10/2013, § 32; Ömür Kara ve Onursal Özbek, B. No:


2013/4825, 24/3/2016, § 46).


27. Somut olayda başvurucunun iş sözleşmesi bir fotoğraf


paylaşımı nedeniyle feshedilmiştir. Başvurucunun iş akdini fesheden Banka 4603


sayılı Kanun gereğince genel hükümlere tabi bir anonim şirket olup başvurucu da


özel hukuk hükümlerine tabi bir personeldir (bkz. §§ 16, 17). Dolayısıyla somut


olayda kamu gücünü kullanan idarenin doğrudan müdahalesinin söz konusu olmadığı


dikkate alındığında başvurunun devletin pozitif yükümlülükleri bağlamında


incelenmesi gerektiği değerlendirilmektedir (aynı ölçütle negatif yükümlülük


bağlamında değerlendirmeler için bkz. Ç.A. (3) [GK], B. No: 2018/10286,


2/7/2020, § 104; Ayla Demir İşat [GK], B. No: 2018/24245, 8/10/2020, §


113).


28. Bu kapsamda somut olayda Anayasa Mahkemesince


yapılması gereken, başvurucu ile Banka arasında özel hukuk hükümlerine tabi


sözleşme ilişkisinin Banka tarafından feshedilmesi üzerine kamu makamlarınca


etkili bir yargısal sistem kurulup işletilerek başvurucunun ifade özgürlüğü ile


işverene sadakat yükümlülüğü arasında adil bir denge kurulup kurulmadığının


tespit edilmesinden ibarettir.


b. Demokratik


Toplumda İfade Özgürlüğünün Önemi


29. İfade özgürlüğü; kişinin haber ve bilgilere,


başkalarının fikirlerine serbestçe ulaşabilmesi, düşünce ve kanaatlerinden


dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli


yollarla serbestçe ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi, başkalarına


aktarabilmesi ve yayabilmesi anlamına gelir. Çoğunluğa muhalif olanlar da dâhil


olmak üzere düşüncelerin her türlü araçla açıklanması, açıklanan düşünceye


paydaş sağlanması, düşünceyi gerçekleştirme ve gerçekleştirme konusunda


başkalarını ikna etme çabaları ve bu çabaların hoşgörüyle karşılanması çoğulcu


demokratik düzenin gereklerindendir. Dolayısıyla toplumsal ve siyasal


çoğulculuğu sağlamak, her türlü düşüncenin barışçıl bir şekilde ve serbestçe


ifadesine bağlıdır. Bu itibarla düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü


demokrasinin işleyişi için yaşamsal önemdedir (Bekir Coşkun [GK], B. No:


2014/12151, 4/6/2015, §§ 33-35; Mehmet Ali Aydın [GK], B. No: 2013/9343,


4/6/2015, §§ 42, 43; Tansel Çölaşan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, §§


35-38).


c. İşçinin


İşverene Karşı Sadakat Yükümlülüğü


30. Bir iş ilişkisinin gerek istihdam edene gerekse


istihdam edilene karşılıklı ödev ve yükümlülükler yüklediği gözden


kaçırılmamalıdır. İş ilişkisinde tarafların dilediği gibi davranması ya da


taraflardan birinin iş ilişkisinin sürdürülebilmesi açısından karşı tarafın


objektif ve makul beklentilerini yok sayarak hareket etmesi durumunda söz


konusu iş ilişkisinin sona ermesi doğal bir sonuçtur. Aksi takdirde iş ilişkisi


zorunlu ve hiçbir surette sonlandırılamaz bir niteliğe bürünür ki bu durumda iş


ilişkisinin kurulma amacının bir anlamı kalmaz (Ç.A. (3), § 112).


31. İşçilerin tabi oldukları iş sözleşmeleri gereğince


tanımlı olan mesleklerini yapmalarının mutlak bir hak olarak nitelendirilmesi


mümkün değildir. İşverenlerin çalıştırdıkları işçilerin verimli şekilde iş


görmeleri ve önceden saptanmış nesnel kurallara karşı sadakat göstermeleri


konusunda beklenti içinde olmalarının haklı bir gerekliliğe dayandığını


söylemek gerekir. Zira işin veriminin düşmesine veya işveren ile olan güven


ilişkisinin ciddi şekilde zedelenmesine işçiden kaynaklanan nedenlerle yol


açılan durumlarda işverenin menfaatinin etkileneceği açıktır. Dolayısıyla yasal


düzenlemelerin ve işverenin belirlediği kurallar çerçevesinde devam eden iş


ilişkisinin meşru nedenler ortaya çıktığında bozulması ve sona erdirilmesi


olağan bir durumdur (Ç.A. (3), § 123).


32. Bu tür durumlarda işveren tarafından hayata geçirilen


iş ilişkisinin sona erdirilmesine ilişkin tedbirin zorunlu ve başvurulabilecek


en son çare olarak nitelendirilebilmesi için işçinin işverenin menfaatine ve


beklentilerine aykırı davrandığının ortaya konulması gerekir. Başka bir deyişle


işverenin menfaatine zarar vermeyen nedenlerin zorunlu ve son çare olarak


başvurulmuş tedbirler olarak kabul edilmesi mümkün değildir (Ç.A. (3), §


124).


d. İşçinin


İfade Özgürlüğü ile İşverene Karşı Sadakat Yükümlülüğü Arasında Adil Denge


33. Kamu gücünü kullanan bir kurumda veya özel bir


firmada işçi statüsünde çalışan bir işçinin işveren ile arasındaki ilişkide


ahlak ve iyi niyet kuralları çerçevesinde hareket etmesi beklenir ve bu


bağlamda yapılacak bir saldırı haklı fesih nedeni sayılarak meşru kabul


edilebilir. Bu meşruiyet meselesi herkesin ifade özgürlüğünden


yararlanması esası gözetildiğinde işçilerin bir birey olarak Anayasa'nın 26.


maddesinde düzenlenen ifade özgürlüğünün korumasından yararlanması için


herhangi bir engel olarak değerlendirilemez. Dolayısıyla Anayasa'nın 26.


maddesinin getirdiği güvence, yerine getirilen görevle bağlantılı bir şekilde


genel olarak işçilerin işverenleri hakkında yaptıkları beyanları da


kapsamaktadır (bazı farklılıklarla birlikte bkz. İlter Nur, B. No:


2013/6829, 14/4/2016, § 26).


34. İşverene karşı sadakat yükümlülüğü içerisinde bulunan


çalışanın, bu bağlamda dürüstlük ve ihtiyat kaidelerine uygun bir şekilde


hareket etmesi gerekir. Bulundukları konum itibarıyla kimi zaman işveren


tarafından toplumla paylaşılmayan gizli birtakım bilgilere sahip oldukları için


çalışanların ifade özgürlüğünü kullanırken ölçülü davranmalarını beklemek


doğaldır. Ölçülü davranma yükümlülüğü çerçevesinde başvurucunun ifade özgürlüğü


ile işverene karşı sadakat yükümlülüğü arasında adil bir dengenin gözetilip


gözetilmediğinin değerlendirilmesi gerekir. Bu, soyut bir değerlendirme


değildir. Bu dengelemenin yapılabilmesi için mevcut olaya uygulanabilecek olan


ölçütlerden bazıları şöyledir: Başvurucunun amacı, iyi niyetli olup olmadığı,


ifade özgürlüğünün sırf üçüncü kişilere zarar vermek amacıyla kullanılıp


kullanılmadığı, kullanılan ifadeler ve bunların hedef alınan kişinin yaşamına


etkileri.


e. İlkelerin


Olaya Uygulanması


35. Somut olayda başvurucunun bir arkadaşı tarafından


kendisine gönderilen ve genel müdürün odasının önündeki boş kutuları gösteren


bir fotoğrafı kendisi gibi müfettiş arkadaşlarının dâhil olduğu WhatsApp


grubunda paylaşması nedeniyle iş akdi feshedilmiştir. Başvurucu dava açarak bu


fesih işleminin geçersiz olduğunu ileri sürmüş ancak Daire "halka açık


bir şekilde bankacılık faaliyetinde bulunan, borsada hisse senetleri işlem


gören" Bankanın "genel müdürünün görevden alındığı izlenimini


verecek nitelikteki" söz konusu paylaşımın "iş yerine ait bir


sırrın ifşası niteliği taşıdığını" ve başvurucunun bu eyleminin "işçi-işveren


arasındaki güven ilişkisini ortadan kaldırır nitelikte" olduğunu


değerlendirmiştir. Daire, fotoğrafın kurum dışına sızması veya basına yansıması


hâlinde doğuracağı sakıncaları gözetmiş ve başvurucunun iş akdinin


feshedilmesinin geçerli neden olarak kabul edilmesi gerektiğine karar vermiştir


(bkz. §§ 13,14).


36. Bir iş yerinde çalışanların gizli kalması gereken


bazı bilgi ve belgeleri işyeri dışına çıkartmaları veya buna yol açmaya


elverişli faaliyetlere girişmeleri iş sözleşmesine ve sadakat yükümlülüğüne


aykırı bir davranış olarak kabul edilebilir. Bu durum söz konusu faaliyetleri


gerçekleştiren kişilerin iş akdinin feshine de yol açabilir. Nitekim Daire


kararı incelendiğinde başvuruya konu paylaşımın kurum dışına sızması veya


basına yansıması hâlinde doğuracağı sakıncalar çerçevesinde bir değerlendirme


yapıldığı görülmektedir (bkz. § 13). O hâlde mevcut başvuruda başvurucunun iş


akdinin feshedilmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine ilişkin şikâyeti


incelenirken yukarıda belirtilen ilkeler ışığında (bkz. § 34) Dairenin bozma


ilamında yer alan gerekçeler değerlendirilmelidir.


37. Somut olayda başvurucunun ifade özgürlüğü ile


işverene karşı sadakat yükümlülüğü arasında adil bir denge kurulabilmesi için


öncelikle olgusal bir durum ifade eden söz konusu fotoğrafın kim tarafından,


kimlerle ve hangi şartlarda paylaşıldığının irdelenmesi gerekir. Başvurucu,


işveren Bankada müfettiş olarak görev yapmakta olup başvuruya konu fotoğrafı


sadece aynı Bankada kendisi gibi müfettiş olan belirli sayıda arkadaşının


bulunduğu WhatsApp grubunda paylaşmıştır. Üstelik başvurucunun iddiasına


göre grup üyelerinden biri de başvurucu hakkında soruşturma açmaya yetkili


kişilerden olan teftiş kurulu başkan yardımcısıdır. Bu çerçevede söz konusu


paylaşımın kişilerin güvendikleri insanlarla kurdukları kapalı bir grupta


yapıldığı anlaşılmakta olup başvurucunun söz konusu paylaşımı yapmakta kötü


niyetinin bulunduğunu veya işverene zarar verme amacının bulunduğunu söylemek


mümkün görünmemektedir.


38. Eldeki başvuruda değerlendirilmesi gereken bir diğer


husus ise başvurucunun söz konusu paylaşımının işveren üzerindeki etkileridir.


Daire kararında başvurucunun söz konusu paylaşımın, yapıldığı ortamın kendine


has özellikleri veya daha geniş bir ifadeyle başvuruya konu fotoğrafın


paylaşılma şartlarının olayın bütünselliği içinde yeri değerlendirilmeksizin


fotoğrafın kurum dışına sızması hâlinde "genel müdürünün görevden


alındığı izlenimini verecek" bir etkisinin olduğu ve bunun ekonomik


sakıncalara yol açabileceği kabul edilmiştir. Bununla birlikte


Dairenin böyle bir sonuca varması, ancak başvurucunun söz konusu fotoğraf


paylaşımına onun verdiği anlamın ötesinde anlamlar yüklemesi ile mümkün


olmuştur. Başvurucunun kullandığı ifadelere onun verdiği anlamın ötesinde bir


anlam yüklenmemelidir (benzer değerlendirmeler içeren birçok karar arasından


bkz. Ergün Poyraz (2) [GK], B. No: 2013/8503, 27/10/2015, § 72;


Tansel Çölaşan, § 69; Emin Aydın (2), B. No: 2013/3178, 25/6/2015, §


50). Somut olayda ise kişilerin aynı Bankada ve aynı görevde bulunan ve


birbirleriyle belirli derecede güven ilişkisi içinde olan çalışma


arkadaşlarının kurdukları çeşitli iletişim gruplarında kullandıkları ifade


yöntemlerine aşırı bir anlam yüklenmiştir. Söz konusu paylaşımın üçüncü


kişilerle paylaşılmaması, kurum dışına çıkartılmaması ve herhangi bir tehlikeliliğinin


ortaya çıkmaması karşısında derece mahkemelerinin başvuruya konu paylaşımın


kurum dışına sızması hâlinde büyük zararlar doğacağı varsayımlarının kabul


edilmesi için daha fazla olgusal veriye ve değerlendirmeye ihtiyaç vardır.


39. Böylelikle somut olayda Daire; başvurucunun


ifadelerinin işverenine karşı sadakat yükümlülüğüne hangi yönlerden aykırılık


oluşturduğu ve söz konusu son derece ağır tedbire zorunlu ve en son çare olarak


(bkz. § 32) başvurulup başvurulmadığı hususlarında yukarıda yapılan açıklamalar


çerçevesinde yeterli bir değerlendirme yapmaksızın başvurucunun iş akdinin


feshinin geçerli bir nedene dayandığına karar vermiş, başvurucunun ifade


özgürlüğü ile işverene karşı sadakat yükümlülüğü arasında bir denge kurmaya


çalışmamıştır. Bu sebeple Dairenin başvurucunun iş akdinin feshinin geçerli bir


nedene dayandığına ilişkin ileri sürdüğü gerekçeler, başvurucunun ifade


özgürlüğü hakkına yapılan müdahale için ilgili ve yeterli olarak kabul


edilemez.


40. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 26. maddesinde


güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilmesi


gerekir.


3. 6216 Sayılı


Kanun'un 50. Maddesi Yönünden


41. 30/11/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa


Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin


ilgili kısmı şöyledir:


 “(1) Esas inceleme sonunda,


başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal


kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için


yapılması gerekenlere hükmedilir…


 (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme


kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden


yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama


yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata


hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir.


Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal


kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse


dosya üzerinden karar verir.”


42. Başvurucu, ihlalin tespit edilmesini istemiş ve


tazminat talep etme hakkını saklı tuttuğunu ifade etmiştir.


43. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan kararında


ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel


ilkeler belirlenmiştir (B. No: 2014/8875, 7/6/2018, [GK]). Mahkeme diğer bir


kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin


sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamı anlamına geleceği gibi


ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına da işaret etmiştir (Aligül


Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).


44. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal


edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan


kaldırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün olduğunca eski hâle


getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için


ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması,


ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan


kaldırılması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların


giderilmesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması


gerekmektedir (Mehmet Doğan, §§ 55, 57).


45. İhlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya


mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 sayılı


Kanun’un 50. maddesinin (2) numaralı fıkrası ile İçtüzük’ün 79. maddesinin (1)


numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca, ihlalin ve sonuçlarının ortadan


kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ilgili


mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki


benzer hukuki kurumlardan farklı olarak, ihlali ortadan kaldırmak amacıyla


yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim


yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafından ihlal kararına


bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde, usul hukukundaki


yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili mahkemenin yeniden


yargılama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi


bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir karar kendisine ulaşan mahkemenin yasal


yükümlülüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı


nedeniyle yeniden yargılama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını


gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§


58-59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66-67).


46. İncelenen başvuruda, başvurucunun bir fotoğraf


paylaşımı nedeniyle iş akdinin feshi işleminin geçersizliği talebinin


reddedilmesine ilişkin Daire kararının gerekçesinin ilgili ve yeterli olmadığı,


bu nedenle başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.


Dolayısıyla somut başvuruda ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı


anlaşılmaktadır.


47. Bu durumda ifade özgürlüğünün ihlalinin sonuçlarının


ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar


bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya özgü


düzenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fıkrasına


göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda


yapılması gereken iş yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini


ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere


uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin


yeniden yargılama yapılmak amacıyla Yargıtay ilgili hukuk dairesine gönderilmesini


sağlamak üzere Ankara 1. İş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.


48. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 257,50 TL harç ve


3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.857,50 TL yargılama giderinin


başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.


VI. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. İfade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın


KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


B. Anayasa’nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade


özgürlüğünün İHLAL EDİLDİĞİNE,


C. Kararın bir örneğinin ifade özgürlüğünün ihlalinin


sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak amacıyla


Yargıtay ilgili hukuk dairesine gönderilmesini sağlamak üzere Ankara 1.


İş Mahkemesine (E.2015/868, K.2015/802) GÖNDERİLMESİNE,


D. 257,50 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan


toplam 3.857,50 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,


E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun


Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde


yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten


ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,


F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına


GÖNDERİLMESİNE 7/4/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2017/35488

 

Karar Tarihi

7 Nisan 2021

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page