top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  İŞ HUKUKU  ·  HAK İHLALİ

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — Kurumsal E-Postanın Bildirim Yapılmadan Denetlenmesi

 

B. No: 2016/13010 · 17 Eylül 2020

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 22 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Bir avukatlık ortaklığı ekip içi şikâyetleri araştırırken çalışanların kurumsal e-posta içeriklerini inceledi ve elde ettiği yazışmaları feshe dayanak yaptı. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, çalışanların denetimden önceden haberdar edildiğinin gösterilemediğini, tanık dinleme gibi daha sınırlı yolların neden yeterli olmayacağının açıklanmadığını ve ilgisi belirsiz iletilerin de kullanıldığını belirledi. İşe iade davasında bu güvenceler değerlendirilmediği için kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ile haberleşme hürriyetinin ihlaline karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

Kurumsal e-postanın içeriğine erişim, önceden açık bilgilendirme, somut denetim amacı ve bu amaçla sınırlı kapsam gerektirir. Mahkeme, aynı sonuca daha az müdahaleyle ulaşılıp ulaşılamayacağını da incelemelidir.

 

Sonuç

 

Kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ve haberleşme hürriyetinin ihlaline oy birliğiyle karar verildi. İstanbul 8. İş Mahkemesinde yeniden yargılama yapılmasına, manevi tazminata ve diğer tazminat taleplerinin reddine hükmedildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 20, 22
    Kararda anılan

  • 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — m. 5, 10, 11
    Kararda anılan

  • 4857 sayılı İş Kanunu — m. 25/II
    Kararda anılan

  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 396, 399, 417, 419
    Kararda anılan

  • 6216 sayılı Kanun — m. 50/2
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


GENEL KURUL


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2016/13010)


 


Karar Tarihi: 17/9/2020


R.G. Tarih ve Sayı: 14/10/2020-31274


 


GENEL KURUL


 


KARAR


GİZLİLİK TALEBİ KABUL


 


Başkan


:


Zühtü ARSLAN


Başkanvekili


:


Hasan Tahsin GÖKCAN


Başkanvekili


:


Kadir ÖZKAYA


Üyeler


:


Serdar ÖZGÜLDÜR


 


 


Burhan ÜSTÜN


 


 


Engin YILDIRIM


 


 


Hicabi DURSUN


 


 


Celal Mümtaz AKINCI


 


 


Muammer TOPAL


 


 


M. Emin KUZ


 


 


Rıdvan GÜLEÇ


 


 


Recai AKYEL


 


 


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


 


 


Yıldız SEFERİNOĞLU


 


 


Selahaddin MENTEŞ


 


 


Basri BAĞCI


Raportör


:


Ali KOZAN


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


 


I. BAŞVURUNUN


KONUSU


1. Başvuru, özel bir şirkette çalışan başvurucunun


kurumsal e-posta hesabı içeriğinin işveren tarafından incelenmesi ve bu


yazışmalar gerekçe gösterilerek iş akdinin feshedilmesi nedeniyle özel hayata saygı


hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ve haberleşme


hürriyetinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.


II. BAŞVURU


SÜRECİ


2. Başvuru 15/7/2016 tarihinde yapılmıştır.


3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden


yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik


incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.


5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet


Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.


6. İkinci Bölüm tarafından 23/10/2019 tarihinde yapılan


toplantıda, niteliği itibarıyla başvurunun Genel Kurul tarafından karara


bağlanması gerekli görüldüğünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 28.


maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar


verilmiştir.


III. OLAY VE


OLGULAR


7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle


olaylar özetle şöyledir:


A. Uyuşmazlığın


Arka Planı


8. Başvurucu 14/11/2011 tarihinde E. Avukatlık


Ortaklığında avukat olarak çalışmaya başlamıştır. Başvurucuya ortaklık ismiyle


"av.tr." uzantılı kurumsal bir e-posta verilmiştir. Kurumsal


e-posta bilgi, trafik ve içerikleri işverene ait sunucu üzerinde saklı


tutulmaktadır.


9. Başvurucu, avukat ...nin yöneticisi olduğu beş


kişilik bir ekipte görevlidir. İşyerinde 15/12/2014 tarihinde yaşanan tartışma


sonrasında ekipte görevli üç kişi yönetime şikâyet dilekçeleri vermiştir.


Dilekçelerde, bir buçuk yıldır ekip yöneticisi olan ...nin başvurucu ile


ilişkisinde nesnelliği kaybettiği ve her olayda başvurucuyu destekleyip diğer


ekip üyelerini zor durumda bıraktığı belirtilmiştir. Bunun yanında başvurucunun


ekip üyelerine kaba davrandığı ve ekipteki projelerin sağlıklı yürütülebilmesi


için gerekli ortamın kaybolduğu ifade edilmiştir.


10. Başvurucu 26/12/2014 tarihinde verdiği dilekçe ile


iddialara yanıt vermiş ve 9/1/2015 tarihinde işyerinde yönetim ile başvurucu


arasında üç buçuk saat süren bir mülakat yapılmıştır.


11. Avukatlık Ortaklığınca 10/1/2015 tarihinde


başvurucunun kurumsal e-posta yazışmaları incelenmeye alınmış ve inceleme


12/1/2015 tarihinde sona ermiştir. Yapılan inceleme sonucunda Ortaklık


14/1/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere başvurucunun iş akdini


feshetmiştir. Noter aracılığıyla gönderilen 16/1/2015 tarihli fesih


bildiriminde, iddiaların araştırılması amacıyla işlerin sürekliliğinin


sağlanması için kullanılan, her an kontrol edilebileceği de bilinen ve güvenlik


nedeniyle kurumsal internet ortamında saklı tutulan e-posta yazışmalarının


incelendiği belirtilmiştir. Bu fesih bildiriminin ilgili kısmı şöyledir:


"...Yapılan inceleme sonucunda;


- üstünüz olan ...yi tehditkar


e-postalarla objektiflikten uzak, kendi lehinize tavır alması için


zorladığınız,


- çalışma arkadaşlarınıza karşı


hakeratamiz, tehditkar ve yakışıksız bir üslupla hitap ettiğiniz,


- devamlı ve gereksiz tartışmalara


girerek ciddi geçimsizlik gösterdiğiniz,


- özellikle ... ile olan iş


ilişkinizde psikolojik taciz olarak nitelendirilebilecek bir tavır içine


girdiğiniz anlaşılmıştır. Bu üslubunuz bir hukuk bürosunda asla kabul


görmeyecek bir üslup olup bir avukata yakışan ve avukatlık meslek etiğiyle


bağdaşan bir üslup da değildir. Bu e-posta içerikleri ayrıca ekip yöneticiniz


... ile olan ilişkinizin de mülakatınızda verdiğiniz savunmanızın tam aksine


profesyonellikten uzak bir ilişki olduğunu da kanıtlamaktadır.


Bütün bu davranışların karşılıklı güven


temeline dayalı bir meslek olan avukatlık mesleğinde güven ilişkisinin derinden


çökmesine yol açması nedeniyle iş ilişkiniz 14/1/2015 tarihinden itibaren


geçerli olmak üzere İş Kanunu'nun 25. maddesinin II. fıkrası uyarınca haklı


nedenle sona erdirilmiştir..."


12. İşverenin ilk derece mahkemesine sunduğu yazışma


içerikleri incelendiğinde başvurucu ile ... arasında geçen, genellikle


birbirleriyle ve işyeri ile ilgili düşüncelerini yer yer tartışma şeklinde


diyalogların yer aldığı görülmüştür. Ayrıca başvurucu ve ...nin dışında


birlikte çalıştıkları başka bir avukatla yapılan yazışmalara da yer


verilmiştir. Yazışmaların bir kısmı şu şekildedir: Başvurucudan ...ye


"Hayatımdan çık ve geri dönme senden bıktım.", "Annenle


konuşacağım merak etme tüm rezilliklerini anlatacağım.", "Her şey


ortaya çıkacak, kendi hırsların için neler yaptığını en yakınların da


bilsin.", "Senin yarattığın tipler bunlar ama adam ederim.",


"Sana ispatı olsun, kendisi bulamadığı için sevgilisi ...yı seferber


etmiş...nasıl bir örgütlenme olduğunu gör.", "Adam kendisi benim


belgelerime giremeyecek kadar aciz, kız arkadaşını sokuyor, şımarıklığın hadsizliğin


dik boyutu."; ... cevaplarında "Ben senin hayatında


değilim, çok oldu çıkalı dönmek gibi bir niyetim de yok, beni böyle taciz


ederek ... ile konuşturamazsın.", "Rezil sensin, buyur konuş, bana


bir daha böyle mail atma.", "Benim üzerime bu kadar gelme, kendini


kontrol etmeyi öğren.", "Seni bu grupta tutacağım seninle


anlaşamadığım algısı yarattırmayacağım.", "Yoruldum maillerinden,


aşırı derecede asabım bozuluyor, çalışamıyorum. Kimsenin kimseye bu tip bir


tavır sergilemeye ve eziyet etmeye hakkı yok..."


B. İşe İade


Davası Süreci


13. Başvurucu, işveren aleyhine İstanbul 8. İş


Mahkemesinde işe iade istemli tespit davası açmıştır. Dava dilekçesinde


başvurucu özetle davalılar E. Avukatlık Ortaklığı ve B.M. Danışmanlık


Hizmetleri ile B.M. Ofis Yönetimi ve Hizmetleri Limitet Şirketi tarafından


birlikte istihdam edildiğini, anılan şirketler bünyesinde yazılı olmayan


belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını belirtmiştir. Fesih sebebi olarak


gösterilen tartışmayı kendisinin başlatmadığını, tartışma sırasında karşılıklı


hakaret olmadığını, ekip yöneticisinin araya girmesi ile tartışmanın sona


erdiğini iddia etmiştir. Ayrıca fesih nedeni olarak gösterilen e-posta


yazışmalarının o dönemdeki işlerin gerginliği ile söylenen, ekip yöneticisi ile


yaptığı şahsi ve dışarıya yansımayan görüşmeler olduğunu, savunma davet


çağrısında ve sözlü savunma mülakatında bu e-postalar ile ilgili soru


sorulmadığını, geriye dönük inceleme yapılacak olsa benzer e-postaların diğer


çalışanlar arasında da geçtiğinin tespit edilebileceğini ifade ederek iş akdinin


feshinin kötü niyetli olduğunu, haklı bir gerekçeye dayanmadığını ileri


sürmüştür.


14. İşveren cevabında, başvurucuyla aynı ekipte çalışan


başka bir avukat arasında işyerinde tartışma yaşanması sonrasında ekip


arkadaşlarının başvurucu ve ekip yöneticisi ... hakkında şikâyet dilekçeleri


verdiği, çalışma ekibinde yaşanan sıkıntıların temelinde olayların değil


söylemlerin ve ispatı neredeyse imkânsız olan anlık hareketlerin olması


nedeniyle ekip yöneticisi avukat ...nin kullanımındaki kurum e-posta


hesabının incelendiği belirtilmiştir. Cevapta; anılan incelemenin ... ile


diğer ekip üyeleri arasında geçen yazışmalar ile sınırlı tutulduğu,


başvurucunun ekip yöneticisine yönelik tehdit ve psikolojik taciz, diğer ekip


arkadaşlarına yönelik ise hakaret içerikli mesajlarının tespit edildiği


vurgulanarak ilgili mesaj içerikleri dilekçe ile sunulmuştur. Ayrıca


başvurucunun e-postasının incelenmesi neticesinde bu mesajların silindiğinin


tespit edildiği, başvurucu ile sözlü savunma mülakatı gerçekleştirilmesine


rağmen başvurucu ile ilgili iddiaların gerçek olup olmadığı yönünde somut veri


olmaması nedeniyle e-postaların incelendiği, kurumsal e-posta olması nedeniyle


başvurucunun e-postasının işveren tarafından her zaman incelenebileceği ifade


edilmiştir.


15. İlk derece mahkemesi 20/8/2015 tarihinde davanın


reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; birlikte istihdam şartlarının


gerçekleştiği, öte yandan iş akdinin feshine dayanak teşkil eden olayların ve


nedenlerin fesih bildiriminde açık bir şekilde gösterildiği, başvurucunun


ekipteki diğer çalışanlarla kavgaya varan tartışmalar yaşadığı, bu tartışma ve


kavgaların davacının tutum ve davranışlarından kaynaklandığının anlaşıldığı


belirtilmiştir. Aynı zamanda başvurucunun görevi gereği işverenin işlerini yürütmesi


için verilen ve işveren tarafından da ulaşılabileceğini bildiği mail adresini


kullanmak suretiyle işverenin diğer çalışanlarına karşı hakarete varan sözler


sarf ettiği vurgulanarak işçinin bir başka işçiye sataşmasının işveren


açısından haklı fesih nedeni oluşturacağı ve işverence yapılan feshin yerinde


olduğu sonucuna varılmıştır.


16. Anılan karar, başvurucu vekili tarafından bozma


talebiyle temyiz edilmiştir. Temyiz dilekçesinde kişisel hesaplar üzerinden


gerçekleştirilen yazışmalardan oluşan e-postaların fesih gerekçesi olarak


gösterilmesiyle özel hayatın gizliliğinin ve haberleşme hürriyetinin ihlal


edildiği, buna rağmen ilk derece mahkemesi tarafından söz konusu mesajların


delil olarak değerlendirildiği belirtmiştir. Ayrıca kurumsal e-postanın şifreli


olduğu, işyerinde çalışanlara e-posta yazışmalarının okunabileceğine dair


bildirim yapılmadığı ve bu konuda çalışanların rızasının alınmadığı, davalı


işverenin de dava sırasında bu durumun aksine bir iddiasının olmadığı, sadece


e-postaların okunabileceğinin bilinmesi gerektiğini iddia ettiği ifade


edilmiştir. Söz konusu e-posta yazışmalarının iki kişi arasındaki özel


yazışmalardan ibaret olduğu ve işveren tarafından okunana kadar dış dünyaya


yansımadığı vurgulanmıştır.


17. Temyiz nedenlerine karşı cevap sunan işveren;


yazışmaların şirket tarafından çalışanlar adına açılmış e-posta hesapları


üzerinden gerçekleştirildiğini, bu e-posta adreslerinin herhangi bir şifresinin


olmadığını, bu iletişim adreslerinden yapılan tüm mesajların işverene ait sunucuda


depolandığını ifade etmiştir. Ayrıca karşı cevapta, Yargıtay içtihatlarına yer


verilerek işverenin işçiye tahsis ettiği bilgisayar ve kurumsal e-posta


adreslerini her zaman denetleyebileceği vurgulanarak feshin haklı nedenlere


dayandığı iddiası yinelenmiştir.


18. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 12/5/2016 tarihli ilamıyla


ilk derece mahkemesinin kararını, başvurucuyu davalıların birlikte istihdam


ettiğine ilişkin kısmı gerekçeden çıkarmak suretiyle onamıştır.


19. Nihai karar 17/6/2016 tarihinde başvurucuya tebliğ


edilmiştir.


20. Başvurucu 15/7/2016 tarihinde bireysel başvuruda


bulunmuştur.


21. Ayrıca başvurucu vekili 7/2/2018 tarihli dilekçesiyle


24/6/2016 tarihinde onama kararının maddi hataya dayalı olarak verildiğini


ileri sürerek kararın ortadan kaldırılması talebiyle yaptığı başvurusu üzerine


Dairenin onama kararının gerekçesini değiştirdiğini bildirmiştir. Ulusal Yargı


Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan incelemede anılan başvuru üzerine


Dairenin 12/5/2016 tarihli kararın sehven yazıldığını kabul ederek vermiş


olduğu 13/10/2016 tarihli kararında, derece mahkemesinin iş akdinin feshinin


haklı nedenlere dayandığı yönündeki kabulünün doğru bir değerlendirme olmadığı


belirtilmiştir. Daire kararında, başvurucunun davranışlarının haklı fesih


aralığında olmadığı ancak verilen dilekçeler ve tanık anlatımları


gözetildiğinde başvurucunun davranışlarının işyerinde huzursuzluğa yol açan ve


çalışma barışını bozan nitelikte olduğu, bu nedenle feshin geçerli nedene


dayandığı vurgulanmış; kararın onanmasına hükmedilmiştir.


IV. İLGİLİ


HUKUK


A. Ulusal Hukuk


22. 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin


Korunması Kanunu'nun "Amaç" kenar başlıklı 1. maddesinin


ilgili kısmı şöyledir:


''Bu Kanunun amacı, kişisel verilerin


işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve


özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin


yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemektir.''


23. 6698 sayılı Kanun'un "Kapsam" kenar


başlıklı 2. maddesi şöyledir:


''Bu Kanun hükümleri, kişisel verileri


işlenen gerçek kişiler ile bu verileri tamamen veya kısmen otomatik olan ya da


herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan


yollarla işleyen gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanır.''


24. 6698 sayılı Kanun'un "Tanımlar" kenar


başlıklı 3. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


" (1) Bu Kanunun uygulanmasında;


a) Açık rıza: Belirli bir konuya


ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızayı,


...


d) Kişisel veri: Kimliği belirli veya


belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi,


e) Kişisel verilerin işlenmesi: Kişisel


verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt


sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi,


kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden


düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle


getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler


üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlemi,"


25. 6698 sayılı Kanun'un "Kişisel verilerin


işlenme şartları" kenar başlıklı 5. maddesi şöyledir:


" (1) Kişisel veriler ilgili


kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez.


(2) Aşağıdaki şartlardan birinin varlığı


hâlinde, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesi


mümkündür:


a) Kanunlarda açıkça öngörülmesi.


b) Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını


açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan


kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün


korunması için zorunlu olması.


c) Bir sözleşmenin kurulması veya


ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait


kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması.


ç) Veri sorumlusunun hukuki


yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması.


d) İlgili kişinin kendisi tarafından


alenileştirilmiş olması.


e) Bir hakkın tesisi, kullanılması veya


korunması için veri işlemenin zorunlu olması.


f) İlgili kişinin temel hak ve


özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri


için veri işlenmesinin zorunlu olması.''


26. 6698 sayılı Kanun'un "Veri sorumlusunun


aydınlatma yükümlülüğü" kenar başlıklı 10. maddesi şöyledir:


''(1) Kişisel verilerin elde edilmesi


sırasında veri sorumlusu veya yetkilendirdiği kişi, ilgili kişilere;


a) Veri sorumlusunun ve varsa


temsilcisinin kimliği,


b) Kişisel verilerin hangi amaçla


işleneceği,


c) İşlenen kişisel verilerin kimlere ve


hangi amaçla aktarılabileceği,


ç) Kişisel veri toplamanın yöntemi ve


hukuki sebebi,


d) 11 inci maddede sayılan diğer


hakları, konusunda bilgi vermekle yükümlüdür.''


27. 6698 sayılı Kanun'un "İlgili kişinin


hakları" kenar başlıklı 11. maddesi şöyledir:


''(1) Herkes, veri sorumlusuna


başvurarak kendisiyle ilgili;


a) Kişisel veri işlenip işlenmediğini


öğrenme,


b) Kişisel verileri işlenmişse buna


ilişkin bilgi talep etme,


c) Kişisel verilerin işlenme amacını ve


bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,


ç) Yurt içinde veya yurt dışında kişisel


verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,


d) Kişisel verilerin eksik veya yanlış


işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme,


e) 7 nci maddede öngörülen şartlar


çerçevesinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,


f) (d) ve (e) bentleri uyarınca yapılan


işlemlerin, kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini


isteme,


g) İşlenen verilerin münhasıran otomatik


sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir


sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,


ğ) Kişisel verilerin kanuna aykırı


olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep


etme, haklarına sahiptir.''


28. 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşverenin


haklı nedenle derhal fesih hakkı” kenar başlıklı 25. maddesinin ilgili


kısmı şöyledir:


 “Süresi belirli olsun veya olmasın


işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya


bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:


...


II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına


uymayan haller ve benzerleri:


...


d) İşçinin işverene yahut onun ailesi


üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması..."


29. 4/2/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar


Kanunu'nun "Özen ve sadakat borcu" kenar başlıklı 396.


maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"İşçi, yüklendiği işi özenle yapmak


ve işverenin haklı menfaatinin korunmasında sadakatle davranmak zorundadır.


İşçi, işverene ait makineleri, araç ve


gereçleri, teknik sistemleri, tesisleri ve taşıtları usulüne uygun olarak


kullanmak ve bunlarla birlikte işin görülmesi için kendisine teslim edilmiş


olan malzemeye özen göstermekle yükümlüdür..."


30. 6098 sayılı Kanun'un "Düzenlemelere ve


talimatlara uyma borcu" kenar başlıklı 399. maddesi şöyledir:


"İşveren, işin görülmesi ve


işçilerin işyerindeki davranışlarıyla ilgili genel düzenlemeler yapabilir ve


onlara özel talimat verebilir. İşçiler, bunlara dürüstlük kurallarının


gerektirdiği ölçüde uymak zorundadırlar."


31. 6098 sayılı Kanun'un "İşçinin kişiliğinin


korunması" kenar başlıklı 417. maddesi şöyledir:


"İşveren, hizmet ilişkisinde


işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine


uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize


uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri


için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.


İşveren, işyerinde iş sağlığı ve


güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri


noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her


türlü önleme uymakla yükümlüdür.


İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil,


kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut


bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların


tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir."


32. 6098 sayılı Kanun'un "Kişisel verilerin


kullanılmasında" kenar başlıklı 419. maddesi şöyledir:


"İşveren, işçiye ait kişisel


verileri, ancak işçinin işe yatkınlığıyla ilgili veya hizmet sözleşmesinin


ifası için zorunlu olduğu ölçüde kullanabilir. Özel kanun hükümleri


saklıdır."


B. Uluslararası


Hukuk


1. Birleşmiş


Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi


33. Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 10/12/1948


tarihli ve 217 (111) sayılı kararı ile kabul edilen İnsan Hakları Evrensel


Beyannamesi’nin 12. maddesi şöyledir:


"Hiç kimse özel hayatı, ailesi,


meskeni veya yazışması hususlarında keyfî karışmalara, şeref ve şöhretine karşı


tecavüzlere mâruz kalamaz. Herkesin bu karışmalara ve tecavüzlere karşı kanun


ile korunmağa hakkı vardır."


34. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kişisel


verilerin korunması konusunda kabul edilen 14/12/1990 tarihli ve 45/95 sayılı “Bilgisayarla


İşlenen Kişisel Veri Dosyaları Hakkında Yönlendirici İlkeler”de şu temel


ilkelere yer verilmiştir:


"1- İşlemenin hukuka uygun ve adil


olması ilkesi: Kişilerin hakkındaki veriler hukuka aykırı veya adil olmayan


şekilde toplanmamalı veya işlenmemelidir. Ayrıca Birleşmiş Milletler


Şartı’ndaki ilkelere aykırı amaçlarla kullanılmamalıdır.


2- Doğruluk ilkesi: Kişisel verileri


tutmakla sorumlu makamlar bu bilgilerin doğru tutulmasını güvence altına


almalıdır.


3- Belirli ve meşru amaçlar için işleme


ilkesi: Bir kaydın tutulması ve kullanımı meşru ve belirli bir amaca dayalı


olmalıdır. Bütün kişisel veriler amaç ile ilgili ve onu gerçekleştirmeye


elverişli olacak şekilde toplanmalı ve kaydedilmelidir. Bu kişisel verilerin


hiçbiri, ilgili kişinin rızası dışında, belirtilenlerle uyuşmayan amaçlar için


kullanılamaz veya ifşa edilemez. Kişisel verilen saklanma süresi, belirtilen


amaçlara ulaşılmasını sağlayacak süreyi aşamaz.


4- İlgili kişilerin erişmesi ilkesi:


Kimlik kanıtı sunan herkes kendisiyle ilgili bilgilerin işlenip işlenmediğini


bilme ve gereksiz bir gecikme veya masraf olmadan anlaşılır biçimde elde etme


hakkına sahiptir. Ayrıca bu bilgilerin kanuna aykırı, gereksiz veya yanlış


olması durumunda uygun düzeltmelerin yapılmasını veya silinmesini talep etme


hakkına sahiptir. Devletler buna uygun bir çözüm yolu sağlamak durumundadır.


Herhangi bir düzeltme maliyeti dosyadan sorumlu kişi tarafından


karşılanmalıdır. Bu ilke hükümlerinin uyruk veya ikâmetine bakılmaksızın herkes


için uygulanması arzu edilir.


5- Ayrımcılığın önlenmesi ilkesi: (6)


numaralı ilkede kısıtlı olarak öngörülen hâller söz konusu olduğunda ırk veya


etnik köken, renk, cinsel yaşam, siyasi görüş, dini, felsefi ve diğer


inançların yanı sıra dernek veya sendika üyeliği bilgileri de dahil olmak üzere


kanuna aykırı veya keyfî olarak ayrımcılığa yol açabilmesi muhtemel veriler


toplanmamalıdır.


6- Üstün amaçlar için istisna koyabilme


ilkesi: Ulusal güvenlik, genel sağlık ve ahlakı korumak veya özellikle zulüm


gören kişilerin ve diğerlerinin hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla (1)


ila (4) numaralı ilkelerden ayrılabilmek mümkün olabilir. Ancak bu tür


istisnalar, sınırlarının açıkça belirlendiği ve uygun tedbirlerin ortaya


konulduğu iç hukuk sistemine göre yürürlüğe konan bir kanun veya eşdeğer bir


düzenlemede açıkça belirtilmiş olmalıdır.


7- Güvenlik ilkesi: Veri dosyaları, kaza


ile kaybetme veya yok etme gibi doğal afetler, hileli verilerin yanlış


kullanılması ya da bilgisayar virüsleri gibi insan odaklı tehlikelere karşı


uygun tedbirlerle korunmalıdır.


8- Denetleme ve yaptırım ilkesi: Her


ülkenin kanunu, yerel hukuk sistemine uygun olarak yukarıda belirtilen ilkelere


uyulmasından sorumlu makamı belirler. Bu makam tarafsızlık, veri işleme ve


oluşturmadan sorumlu kişilere karşı bağımsızlık ve teknik yeterlilik teminatı


sunmalıdır. Yukarıda belirtilen ilkeleri uygulayan ulusal kanun hükümlerinin


ihlali durumunda cezai veya diğer idari yaptırımlar uygun bireysel çözümlerle


birlikte öngörülmüş olmalıdır.


9- Sınır ötesi veri transferi ilkesi:


Sınır ötesi bir veri akışı ile ilgili olarak iki veya daha fazla ülkenin


mevzuatı mahremiyetin korunması için karşılaştırılabilir güvenceler sunduğu


takdirde veri dolaşımı mümkün kılınabilir."


2. Avrupa


Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü


35. 27/4/2016 tarihli ve 2016/679 sayılı Avrupa Birliği


Genel Veri Koruma Tüzüğü’nün "Tanımlar" kenar başlıklı 4.


maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"Bu Tüzük’ün amaçları


doğrultusunda, aşağıdaki tanımlar geçerlidir:


Kişisel veri, belirli veya


belirlenebilir bir gerçek kişi hakkındaki her bilgiyi ifade eder (veri sahibi);


belirlenebilir bir gerçek kişi ad, kimlik, yer bilgisi, online kimlik veya


kişinin fiziksel, fizyolojik, genetik, zihinsel, ekonomik, kültürel ya da


sosyal kimliği gibi belirleyici bir özellikle doğrudan veya dolaylı olarak


belirlenebilen kişidir.


İşleme, kişisel veri veya kişisel veri


dizisinin otomatik veya başka bir şekilde toplanması, kaydedilmesi, organize


edilmesi, yapılandırılması, depolanması, uyarlanması veya değiştirilmesi, geri


alınması, kullanılması, iletim yoluyla açıklanması, yayılması veya erişilebilir


hâle getirilmesi, sıralanması veya kombine edilmesi, sınırlandırılması, silinmesi


veya yok edilmesi gibi yollarla herhangi bir işlem veya işlem dizisine tabi


tutulması anlamına gelir."


36. Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü’nün "Kişisel


verilerin işlenmesi ile ilgili ilkeler" kenar başlıklı 5. maddesinin


ilgili kısmı şöyledir:


"Kişisel veri;


Veri sahibi ile ilgili olarak hukuka


uygun, adil ve şeffaf bir biçimde işlenmelidir (hukuka uygunluk, adillik ve


şeffaflık),


Belirlenmiş, açık ve meşru amaçlar için


toplanmış olmalı ve bu amaçlara uygun olmayan bir şekilde işlenmemelidir. Kamu yararı,


bilimsel ve tarihsel amaçlar ya da arşivleme amacıyla yapılacak diğer işlemler


madde 89/1 uyarınca başlangıç amaçlarıyla uyumsuz kabul edilmeyecektir (amaç


sınırlaması)


Yeterli, ilgili ve işlendiği amaçlar


için gerekli olanlarla sınırlı işlenmelidir (verilerin en az seviyeye


indirilmesi)


Doğru ve gerektiğinde güncel tutulmalı;


hatalı olan kişisel verinin işlenme amacına bakılmaksızın gecikmeden


silinmesini veya düzeltilmesini sağlamak için makul her adım atılmalıdır


(doğruluk).


İşlenme amacı için gerekenden daha uzun


olmayan bir süre boyunca veri konularının tanımlanmasına izin veren bir formda


tutulmalıdır. Kişisel veriler, veri sahibinin hak ve özgürlüklerini korumak


için bu Tüzüğün öngördüğü uygun teknik ve yapısal tedbirler alınmak kaydıyla


Tüzüğün 89/1. maddesi uyarınca sadece kamu yararına, bilimsel veya tarihi


araştırma amaçlarına ya da istatistiki amaçlara yönelik olarak arşivleme


amacıyla daha uzun bir süre saklanabilir (saklama süresinin sınırlandırılması).


Yetkisiz veya kanun dışı işlemeye ve


kazara kayıp, imha ve hasara karşı uygun teknik veya yapısal tedbirler alınarak


kişisel verilerin güvenli bir biçimde işlenmesi sağlanmalıdır (bütünlük ve


gizlilik)."


37. Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü’nün "Kısıtlamalar"


kenar başlıklı 23. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"Veri sorumlusunun veya işleyenin


tabi olduğu Birlik veya Üye Devlet hukuku, 12. ila 22. (bunlara karşılık


geldiği sürece 5. madde) ve 34. maddelerdeki yükümlülükleri ve hakların


kapsamını, temel hak ve özgürlüklerin özüne saygı gösterdiğinde ve demokratik


bir toplumda korunmak için gerekli ve orantılı bir tedbir olduğu takdirde


aşağıdaki hâllerde kanun yoluyla sınırlayabilir:


Ulusal güvenlik,


Savunma,


Kamu güvenliği,


Kamu güvenliğine yönelik tehditlerin


önlenmesi de dahil olmak üzere suçların önlenmesi, soruşturulması, tespit


edilmesi, kovuşturulması veya cezaların infazı,


Birliğin veya Üye Devletin genel olarak


kamu yararına olan diğer önemli hedeflerin, özellikle para, bütçe, önemli bir


vergilendirme, kamu sağlığı veya sosyal güvenlik dahil olmak üzere önemli bir


ekonomik veya mali çıkar amacıyla,


Yargı bağımsızlığının ve yargısal


işlemlerin (sürecin) korunması,


Regüle edilmiş meslekler için etik


ihlallerin önlenmesi, tespiti, soruşturulması ve kovuşturulması,


 (a) ila (e) ve (g) maddelerinde atıfta


bulunulan hallerde resmi otoritenin kullanımına zaman zaman bağlı olsa bile


izleme, inceleme veya düzenleyici işlevin yerine getirilmesi,


Veri sahibinin veya başkalarının hak ve


özgürlüklerinin korunması,


Medeni hukuk hak ve alacaklarının


icrası,


Özellikle 1. paragrafta atıfta bulunulan


herhangi bir hukuki tedbir öngören kanun en azından uygun olduğu hâllerde şu


belirli hükümleri içermelidir:


İşleme veya işleme kategorilerinin


amaçları,


Kişisel veri kategorileri,


Tanınan kısıtlamaların boyutu,


Keyfi veya hukuk dışı erişimin ya da


aktarımın önlenmesine dair güvenceler,


Sorumlunun veya sorumlu kategorilerinin


belirlenmesi,


Depolama dönemleri ve işlemenin


niteliği, kapsamı ve amaçları veya işleme kategorileri dikkate alınarak


uygulanabilir güvenceler,


Veri sahibinin hakları ve özgürlüklerine


getirilen riskler,


Veri sahibinin, amacına halel


getirmediği sürece kısıtlama hakkında bilgilendirilmesi."


3. Avrupa İnsan


Hakları Sözleşmesi


38. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özel


ve aile hayatına saygı hakkı" kenar başlıklı 8. maddesi şöyledir:


"(1) Herkes özel ve aile hayatına,


konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.


(2) Bu hakkın kullanılmasına bir kamu


makamının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir


toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin


korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının


hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz


konusu olabilir."


4. Avrupa


Konseyi Siber Suç Sözleşmesi


39. Türkiye Cumhuriyeti tarafından 10/11/2010 tarihinde


imzalanan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanması uygun


bulunarak 2/5/2014 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Konseyi Siber Suç


Sözleşmesi'nin "Depolanmış bilgisayar verilerine izinli şekilde veya bu


verilerin halka açık olduğu durumlarda sınır ötesinden erişim sağlanması"


kenar başlıklı 32. maddesi şöyledir:


"Bir taraf, diğer tarafın izni


olmaksızın; a) Halkın serbest kullanımına sunulan (açık kaynaktan gelen)


depolanmış bilgisayar verilerine bunların coğrafi konumuna bakılmaksızın


erişilebilir; veya b) Kendi ülkesindeki bir bilgisayar sistemi aracılığıyla,


diğer tarafın ülkesindeki depolanmış bilgisayar verilerine, eğer bu taraf, söz


konusu bilgisayar sistemi aracılığıyla veriyi ifşa etme yetkisini yasal olarak


haiz bulunan kişinin yasal ve gönüllü onayını sağlayabilirse, söz konusu


verilere erişebilir veya bunları temin edebilir."


5. Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması


Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi


40. 18/2/2016 tarihli ve 29628 sayılı Resmî Gazete'de


yayımlanan 30/1/2016 tarihli ve 6669 sayılı Kanun'la uygun bulunan 28/1/1981


tarihli Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması Karşısında Bireylerin


Korunması Sözleşmesi’nin "Tanımlar" kenar başlıklı 2.


maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"Bu Sözleşmenin amaçları


bakımından:


a "Kişisel veriler": Kimliği


belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişi ("ilgili kişi")


hakkındaki tüm bilgileri ifade eder.


…


c "Otomatik işlem”den, tamamen veya


kısmen otomatik yöntemlerle gerçekleştirilen; verilerin kaydı, bu verilere


mantıksal ve/ veya aritmetik işlemlerin uygulanması, verilerin değiştirilmesi,


silinmesi, geri elde edilmesi veya dağıtılması anlaşılır."


41. Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması


Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi’nin "Verilerin


Niteliği" kenar başlıklı 5. maddesi şöyledir:


 “Otomatik işleme konu olan kişisel


veriler:


a. Adil biçimde ve yasal yoldan elde


edilir ve işlenir;


b. Belli ve meşru amaçlar için


kaydedilir ve bu amaçlara aykırı şekilde kullanılmaz;


c. Kaydedilme amaçlarına göre uygun ve


yerinde olur ve aşırı olmaz;


d. Doğru bilgileri yansıtır ve


gerektiğinde güncellenir;


e. Kaydedilme amaçlarını gerçekleştirmek


için gerekli olan süreyi aşmayacak şekilde ilgili kişilerin kimliklerini


belirlemeye imkan veren bir biçimde saklanır.”


42. Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması


Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi’nin "İstisnalar ve


kısıtlamalar" kenar başlıklı 9. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


“2. Taraf devletin kanunlarında


öngörülmüş olması ve demokratik bir toplumda aşağıdaki hususların sağlanması


için gerekli bir önlem oluşturması halinde işbu Sözleşmenin 5, 6 ve 8.


maddelerine istisna getirilebilir:


a. Devlet güvenliğinin korunması, kamu


güvenliği, devletin mali menfaatleri veya suçların önlenmesi;


b. İlgili kişinin veya başkasının hak ve


özgürlüklerinin korunması.”


6. Avrupa İnsan


Hakları Mahkemesi İçtihadı


43. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarında özel


hayatın eksiksiz bir tanımı bulunmayan geniş bir kavram olduğunu


belirtmektedir. Özel hayata saygı hakkı alt kategorisinde geçen özel hayat kavramı


AİHM tarafından oldukça geniş yorumlanmakta ve bu kavrama ilişkin tüketici bir


tanım yapılmaktan özellikle kaçınılmaktadır (Koch/Almanya, B. No:


497/09, 19/7/2012, § 51). Bununla birlikte Sözleşme'nin denetim organlarının


içtihatlarında bireyin kişiliğini serbestçe geliştirmesi ve gerçekleştirmesi


ile kişisel bağımsızlık kavramlarının özel hayata saygı hakkının


kapsamının belirlenmesinde temel alındığı anlaşılmaktadır (Sidabras ve


Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/0

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2016/13010

 

Karar Tarihi

17 Eylül 2020

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page