top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Norm Denetimi Kararları  ·  KİRA HUKUKU  ·  NORM DENETİMİNDE İPTAL TALEBİNİN REDDİ

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — On Yıllık Kira Uzaması Kuralına Erken Norm İtirazı

 

2024/143 E., 2024/137 K. · 23 Temmuz 2024

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Tahliye davasına bakan mahkeme, on yıllık kira uzaması sonrasında kiraya verenin bildirimle sözleşmeyi sona erdirebilmesine ilişkin kuralın iptalini istedi. Anayasa Mahkemesi, aynı cümlenin daha önce esastan incelenip Anayasa’ya uygun bulunduğunu ve önceki kararın 18 Ekim 2016’da Resmî Gazete’de yayımlandığını saptadı. Yeni başvuru tarihinde, aynı kuralın tekrar itiraz konusu yapılması için gereken on yıllık süre geçmemişti. Genel Kurul başvuruyu ilk incelemede reddetti.

 

Hukuki İlke

 

Aynı hüküm hakkında esastan verilen ret kararının Resmî Gazete’de yayımından itibaren on yıl geçmeden o hüküm tekrar somut norm denetimine götürülemez.

 

Sonuç

 

Türk Borçlar Kanunu’nun 347. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesine ilişkin itiraz, başvuru engeli nedeniyle oy birliğiyle reddedildi. Kuralın esası yeniden incelenmedi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 347/1
    Kararda anılan

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 152/4
    Kararda anılan

  • 6216 sayılı Kanun — m. 41/1
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI


 


Esas Sayısı : 2024/143


Karar Sayısı : 2024/137


Karar Tarihi : 23/7/2024


R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ

edildi.


 


İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kandıra Sulh Hukuk Mahkemesi


İTİRAZIN KONUSU: 11/1/2011

tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 347. maddesinin birinci

fıkrasının üçüncü cümlesinin Anayasa’nın 10., 13., 35. ve 48. maddelerine aykırılığı

ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.


OLAY: Kiralananın

tahliyesine ilişkin davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu

kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.


I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ


Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 347. maddesi

şöyledir:


 “1. Genel olarak


MADDE 347- Konut

ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin

bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı

koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin

bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi

sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç

ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin

sözleşmeye son verebilir.


Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde, kiracı her zaman,

kiraya veren ise kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra, genel hükümlere

göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebilirler.


Genel hükümlere göre fesih hakkının kullanılabileceği

durumlarda, kiraya veren veya kiracı sözleşmeyi sona erdirebilir.”


II. İLK İNCELEME


1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan

ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hilal YAZICI

tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup

incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:


2. Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğer

mahkemelerde ileri sürülmesi” başlıklı 152. maddesinin dördüncü fıkrasında “Anayasa

Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede

yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı

iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.” denilmiştir. 30/3/2011 tarihli ve

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında

Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığını taşıyan 41. maddesinin (1)

numaralı fıkrasında da “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret

kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun

hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.” hükmüne

yer verilmiştir.


3. 6098 sayılı Kanun’un 347. maddesinin birinci

fıkrasının itiraz konusu üçüncü cümlesi, başka bir itiraz başvurusunun konusu

olarak esastan incelenmiş ve anılan cümleye yönelik iptal talebi Anayasa

Mahkemesinin 7/9/2016 tarihli ve E.2015/102, K.2016/151 sayılı kararıyla

reddedilmiştir. Söz konusu karar 18/10/2016 tarihli ve 29861 sayılı Resmî Gazete’de

yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek reddedilen itiraz

konusu kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararın

Resmî Gazete’de yayımlandığı 18/10/2016 tarihinden başlayarak geçmesi gereken

on yıllık süre henüz dolmamıştır.


4. Açıklanan nedenle başvurunun Anayasa’nın 152.

maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı

fıkrası gereğince reddi gerekir.


III. HÜKÜM


11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun

347. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesine yönelik itiraz başvurusunun

Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un

41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE 23/7/2024 tarihinde

OYBİRLİĞİYLE karar verildi.


 


Başkan


Kadir ÖZKAYA


Başkanvekili


Hasan Tahsin GÖKCAN


Başkanvekili


Basri BAĞCI


Üye


Engin YILDIRIM


Üye


Rıdvan GÜLEÇ


Üye


Recai AKYEL


Üye


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


Üye


Yıldız SEFERİNOĞLU


Üye


Selahaddin MENTEŞ


Üye


İrfan FİDAN


Üye


Kenan YAŞAR


Üye


Muhterem İNCE


Üye


Yılmaz AKÇİL


Üye


Ömer ÇINAR

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — On Yıllık Uzamadan Sonra Kiraya Verenin Fesih Hakkı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi: Üç Yıllık Kirada On Yıllık Uzama Hesabı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Yeni Malikin On Yıllık Uzamaya Dayalı Tahliye Davasında Süre

Tüm Kira Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Kira Hukuku

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu

 

Karar Türü

Norm Denetimi

 

Esas No

2024/143

 

Karar No

2024/137

 

Karar Tarihi

23 Temmuz 2024

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Kira ve Tahliye Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

Kira Artış Oranı Hesaplama

Kira Tespit Davası Tarihleri

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page