top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  AİLE HUKUKU  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Yurt Dışında Yaşayan Çocukla Kişisel İlişki ve Geçici Velayet

 

B. No: 2017/39019 · 21 Temmuz 2020

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Yurt dışı bağlantılı boşanma yargılamasında velayet önce tedbiren anneye, nihai hükümle babaya verildi. Anayasa Mahkemesi, geçici velayete yönelik şikâyetin nihai kararın tebliğinden sonra süresinde getirilmediğini belirledi. Çocukla kişisel ilişki ve tedbir nafakası yönünden ise çocuğun başka bir ülkede yaşamasının, eğitim koşullarının ve bir dönem anne yanında kalmasının mahkemece dikkate alındığını tespit etti. Bu nedenle o şikâyetleri de açıkça dayanaktan yoksun buldu.

 

Hukuki İlke

 

Sınır ötesi kişisel ilişki ve geçici nafaka incelenirken çocuğun eğitimi, fiilî yaşam yeri ve ebeveynleriyle ilişkisinin somut koşulları birlikte değerlendirilir.

 

Sonuç

 

Geçici velayet şikâyeti süre aşımından; kişisel ilişki ve nafaka ile eşitlik şikâyetleri açıkça dayanaktan yoksunluktan; makul süre şikâyeti ise başvuru yolları tüketilmediğinden kabul edilemez bulundu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 20, 41
    Kararda anılan

  • 6216 sayılı Kanun — m. 47/5
    Kararda anılan

  • Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü — m. 64/1
    Kararda anılan

  • 6384 sayılı Kanun geçici — m. 1
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


İKİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2017/39019)


 


Karar Tarihi: 21/7/2020


 


İKİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


 


Başkan


:


Kadir ÖZKAYA


Üyeler


:


Engin YILDIRIM


 


 


Celal Mümtaz AKINCI


 


 


Yıldız SEFERİNOĞLU


 


 


Basri BAĞCI


Raportör


:


Ali KOZAN


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


 


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru, velayetin geçici olarak anneye verilmesi, çocukla


anne arasında kişisel ilişki kurulması nedenleriyle aile hayatına saygı hakkı


ile eşitlik ilkesinin; yargılamanın makul sürede bitirilmemesi nedeniyle de


adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvuru 12/12/2017 tarihinde yapılmıştır.


3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön


incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm


tarafından yapılmasına karar verilmiştir.


5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına


(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.


III. OLAY VE OLGULAR


6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar


özetle şöyledir:


7. Fransa'da yaşayan başvurucu ile ...nin 2003 yılındaki


evliliklerinden 3/5/2004 doğum tarihli müşterek çocukları bulunmaktadır.


Müşterek çocuk ve annesi ... 2011 yılı Şubat ayında Türkiye'ye gelmiş ancak


geri dönmemişlerdir.


8. ... evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle


6/6/2011 tarihinde Antalya 5. Aile Mahkemesinde boşanma davası açmıştır. Dava


dilekçesinde ...; başvurucunun kendisine şiddet uyguladığını, evden kovduğunu,


bu nedenle Türkiye'ye döndüğünü, evlilik birliğini sürdürme imkânının mevcut


olmadığını belirtmiştir. Başvurucu eşi ile boşanmalarına, müşterek çocuğun


velayetinin kendisine verilmesine, ayrıca çocuk ve kendisi lehine nafakaya


hükmedilmesini talep etmiştir.


9. Mahkeme 7/6/2011 tarihinde müşterek çocuğun velayetinin


tedbiren anneye bırakılmasına, çocuk ve anne lehine tedbir nafakası verilmesine


tensiben karar vermiştir. Mahkeme 15/7/2014 tarihinde ise tarafların


boşanmalarına, müşterek çocuğun velayetinin başvurucuya verilmesine, anne ile


çocuk arasında kişisel ilişki kurulmasına ve anne lehine tedbir nafakasına,


ayrıca çocuk lehine verilen tedbir nafakasının 8/8/2012 tarihi itibarıyla


kaldırılmasına karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; çocuğun yargılama


sırasında Fransa'ya babasının yanına döndüğü tespit edildikten sonra ortak


çocuğun Fransa'da büyüdüğü ve burada öğrenimine devam ettiği, babasıyla


birlikte kalmasında küçüğün gelişimi yönünden bir sakınca tespit edilmediği


belirtilmiştir. Tarafların ortak kusuruyla evlilik birliğinin sona erdiği ancak


tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetildiğinde ...nin evlilik


birliğinin sona ermesi nedeniyle yoksulluğa düşeceğinin anlaşıldığı


belirtilerek ... lehine yoksulluk nafakasına hükmedilmesi gerektiği ifade


edilmiştir. Öte yandan çocuğun 8/8/2012 tarihinden itibaren babasının yanında


kaldığı gözetilerek bu tarih itibarıyla çocuk lehine tensip kararıyla verilen


tedbir nafakasının kaldırılması gerektiği değerlendirilmesine yer verilmiştir.


10. Başvurucunun temyiz başvurusu Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin


11/6/2015 tarihli kararıyla kısmen kabul edilmiştir. Kararın gerekçesinde;


...nin çalıştığı ve asgari yaşam giderlerini karşılamaya yeterli gelirinin


olduğu gözetildiğinde yoksulluk nafakasının yasal koşullarının oluşmadığı,


ayrıca müşterek çocuğun 8/8/2011 tarihinden itibaren babasıyla yaşamaya


başladığından çocuk lehine verilen tedbir nafakasının anılan tarihten itibaren


kaldırılması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca çocuk ile anne arasında çocuğun


öğrenim durumu da gözetilerek kişisel ilişkinin belirlenmesi gerektiği ifade


edildikten sonra başvurucunun diğer temyiz itirazlarının yersiz olduğu


değerlendirmesine yer verilmiştir.


11. Mahkeme bozma kararı sonrası yaptığı yargılamada 28/1/2016


tarihinde çocuk ve annenin görüş günleri ile tedbir nafakasının başlangıç


tarihine ilişkin bölümler dışında önceki karardaki diğer hususların onanıp


kesinleştiğini belirterek kesinleşen konular yönünden karar verilmesine yer


olmadığına hükmetmiştir. Ayrıca yukarıda belirtilen bozma kararındaki


gerekçelerle yoksulluk nafakasının reddine, çocuk lehine takdir edilen tedbir


nafakasının 8/8/2011 tarihi itibarıyla kaldırılmasına karar vermiştir. Bununla


birlikte bozma kararında belirtildiği şekilde anne ile çocuk arasındaki görüşme


günleri yeniden düzenlenmiştir.


12. Başvurucu anılan karara karşı çocukla kişisel ilişki


tarihleri belirlenirken bir araştırma yapılmadığı, ayrıca ...nin Fransa'da


yaşaması nedeniyle kişisel ilişki hususunun konusuz kaldığı ve çocuğun yanında


kalması nedeniyle de tedbir nafakasına hükmedilemeyeceğini ileri sürerek temyiz


başvurusu yapmıştır. Yargıtay 2.Hukuk Dairesi 11/1/2017 tarihinde anılan kararının


onanmasına hükmetmiştir. Kararın gerekçesinde; derece mahkemesinin bozma kararı


gereğince hüküm verdiği ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan


yönlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin mümkün olmadığı vurgulanmak


suretiyle temyiz itirazlarının yersiz olduğu değerlendirilmesine yer


verilmiştir.


13. Başvurucunun karar düzeltme talebi anılan Dairenin


18/10/2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir.


14. Söz konusu karar başvurucuya 17/11/2017 tarihinde tebliğ


edilmiştir.


15. Başvurucu 12/12/2017 tarihinde bireysel başvuruda


bulunmuştur.


16. Öte yandan başvurucu, müşterek çocuğun rızası hilafına


Türkiye'de alıkonulduğunu iddia ederek Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına


başvurmuştur. Başsavcılık 28/6/2011 tarihli davaname ile 15/2/2000 tarihli


Resmî Gazete'de yayımlanarak 1/8/2000 tarihinde yürürlüğe giren 25/11/1980


tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme (Lahey


Sözleşmesi) uyarınca çocuğun iadesine ilişkin karar verilmesi talebiyle Antalya


3. Aile Mahkemesinde dava açmıştır. Mahkeme 23/2/2012 tarihinde, dava devam


ederken çocuğun Fransa'ya babasının yanına dönmesi nedeniyle davanın konusuz


kaldığını belirterek karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Anılan


karar, temyiz edilmediğinden 23/2/2012 tarihinde kesinleşmiştir.


IV. İLGİLİ HUKUK


17. 22/11/2007 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun "Hâkimin takdir yetkisi" kenar


başlıklı 182. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları şöyledir:


"Mahkeme boşanma veya ayrılığa karar


verirken, olanak bulundukça ana ve babayı dinledikten ve çocuk vesayet altında


ise vasinin ve vesayet makamının düşüncesini aldıktan sonra, ana ve babanın


haklarını ve çocuk ile olan kişisel ilişkilerini düzenler.


Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen


eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık,


eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve


eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır."


18. 4721 sayılı Kanun’un "Durumun


değişmesi" kenar başlıklı 183. maddesi şöyledir:


"Ana veya babanın


başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların


zorunlu kılması hâlinde hâkim, re'sen veya ana ve babadan birinin istemi


üzerine gerekli önlemleri alır."


19. 4721 sayılı Kanun’un


"Kural" kenar başlıklı 323. maddesi şöyledir:


"Ana


ve babadan her biri, velâyeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan


çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir."


V. İNCELEME VE GEREKÇE


20. Mahkemenin 21/7/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda


başvuru incelenip gereği düşünüldü:


A. Velayetin Tedbiren


Anneye Verilmesi Nedeniyle Aile Hayatına Saygı Hakkının İhlal Edildiğine


İlişkin İddia


1. Başvurucunun İddiaları


21. Başvurucu; çocuğunun iradesi hilafına Türkiye'de


alıkonulması nedeniyle iade davası açtığını, bu arada eski eşinin açtığı


boşanma davasında müşterek çocuğun velayetinin tedbiren anneye bırakılmasına


karar verildiğini, hiçbir araştırma yapılmadan tensiple birlikte verilen


kararın hukuka aykırı olduğunu ifade etmiştir. Lahey Sözleşmesi'ne göre boşanma


davasında iade davasının bekletici mesele yapılması ve velayetle ilgili bir


karar verilmemesi gerektiğini, velayet hakkına ilişkin düzenleme yapma


yetkisinin çocuğun mutat meskeninin bulunduğu devlet makamlarına ait olduğunu


belirten başvurucu, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


Ayrıca dilekçelerinde Alevi olduğunu belirtmesinden Mahkemenin etkilenerek


çocuğun velayetini anneye vermiş olabileceğini, velayetin anneye sırf kadın


olduğu için verildiğini belirterek eşitlik ilkesinin de ihlal edildiğini iddia


etmiştir.


2. Değerlendirme


22. Anayasa’nın 20. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:


 “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı


gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine


dokunulamaz.”


23. Anayasa’nın "Ailenin


korunması ve çocuk hakları" kenar başlıklı 41. maddesi


şöyledir:


 “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler


arasında eşitliğe dayanır.


Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle


ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını


sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.


Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma,


yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan


ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir.


Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı


çocukları koruyucu tedbirleri alır.”


24. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan


hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini


kendisi takdir eder (Tahir Canan,


B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).


25. Velayet hakkına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin


uyuşmazlıklar, adil yargılanma hakkının ihlali iddialarına sıklıkla konu


olmakla birlikte sürecin ivedi olarak yürütülmesi de dâhil olmak üzere ilgili


prosedürlere ilişkin işlem ve eylemlerin aile hayatına saygı hakkı bağlamında


meydana getirdiği sonuçlar dikkate alındığında söz konusu iddiaların aile


hayatına saygı hakkı bağlamında ele alınması uygun görülmektedir (Marcus Frank Cerny [GK], B. No: 2013/5126,


2/7/2015, § 82; M.M.E. ve T.E., B.


No: 2013/2910, 5/11/2015, § 137).


26. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin


Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı


fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası


gereği bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu


öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde


yapılması gerekir.


27. Somut olayda Mahkeme tensip ile velayetin tedbiren anneye


verilmesine karar vermiş ise de 7/6/2011 tarihli nihai kararıyla velayetin


başvurucuya bırakılmasına hükmetmiştir. Anılan kararın velayete ilişkin


kısmının Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 11/6/2015 tarihli kararıyla onanarak


kesinleştiği, nihai kararın başvurucu vekiline 10/8/2015 tarihinde tebliğ


edilmesine rağmen başvurucunun otuz günlük başvuru süresi geçtikten sonra


12/12/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.


28. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmı hakkında diğer


kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez


olduğuna karar verilmesi gerekir.


B. Kişisel İlişki Kurulmasına ve Tedbir


Nafakasına Karar Verilmesi Nedenleriyle Aile Hayatına Saygı Hakkının İhlal


Edildiğine İlişkin İddia


1. Başvurucunun İddiaları


29. Başvurucu; eski eşinin 3/3/2015 tarihinden itibaren


Fransa'da yaşamaya başladığı, kişisel ilişki hususunun konusuz kalması


nedeniyle reddedilmesi gerekirken Mahkemenin bu durumu dikkate almadığını


belirtmiştir. Ayrıca müşterek çocuğun baştan itibaren kendisinin yanında


kaldığını, bu nedenle 8/8/2011 tarihine kadar tedbir nafakasına hükmedilmesinin


de hatalı olduğunu belirten başvurucu, adil yargılanma hakkının ihlal


edildiğini ileri sürmüştür.


2. Değerlendirme


30. Aile hayatına saygı hakkı kapsamında devlet için söz konusu


olan yükümlülük, sadece belirtilen hakka keyfî surette müdahaleden kaçınmakla


sınırlı olmayıp öncelikli olan bu negatif yükümlülüğe ek olarak aile hayatına


etkili bir biçimde saygının sağlanması bağlamında pozitif yükümlülükleri de


içermektedir. Söz konusu pozitif yükümlülükler, bireyler arası ilişkiler


alanında olsa da aile yaşamına saygıyı sağlamaya yönelik tedbirlerin alınmasını


zorunlu kılar (Murat Atılgan, B.


No: 2013/9047, 7/5/2015, § 26).


31. Devletin pozitif tedbirler alma yükümlülüğü konusunda


Anayasa’nın 20. ve 41. maddeleri, ebeveynin çocuğuyla bütünleşmesinin


sağlanması amacıyla tedbirler alınmasını isteme hakkını ve kamusal makamların


bu tür tedbirleri alma yükümlülüğünü içermektedir. 41. maddede her çocuğun


yüksek yararına aykırı olmadıkça anne ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki


kurma ve sürdürme hakkına sahip olduğu açıkça belirtilmektedir. (Serpil Toros,


B. No: 2013/6382,9/3/2016, §69).


32. Öte yandan mevzuatın yorumlanmasıyla ilgili sorunları çözmek


öncelikle derece mahkemelerinin yetkisi ve sorumluluk alanındadır. Çocuğun


üstün yararı başvuru konusu dava açısından en önemli unsur olup olayın tüm


tarafları ile doğrudan temas hâlinde bulunan derece mahkemelerinin olayın koşullarını


değerlendirmek açısından daha avantajlı konumda bulunduğu da tartışmasızdır.


Anayasa Mahkemesinin rolü ise bu kuralların yorumunun Anayasa’ya uygun olup


olmadığını belirlemekle sınırlıdır. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi, derece


mahkemeleri tarafından izlenen usulü denetlemekte ve özellikle mahkemelerin


kişisel ilişki kurulmasına ve velayete ilişkin mevzuat hükümlerini yorumlayıp


uygularken Anayasa’nın 20. ve 41. maddelerindeki güvenceleri gözetip


gözetmediğini incelemektedir (M.M.E. ve


T.E., § 135).


33. 6216 sayılı Kanun’un 48. maddesinin (2) numaralı fıkrasında


açıkça dayanaktan yoksun başvuruların Anayasa Mahkemesince kabul edilemezliğine


karar verilebileceği belirtilmiştir. Bu bağlamda başvurucunun ihlal iddialarını


kanıtlayamadığı, temel haklara yönelik bir müdahalenin olmadığı veya


müdahalenin meşru olduğu açık olan başvurular ile karmaşık veya zorlama


şikâyetlerden ibaret başvurular açıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir (Hikmet Balabanoğlu, B. No: 2012/1334,


17/9/2013, § 24).


34. Somut olayda Mahkemenin müşterek çocuk ile anne arasında


çocuğun eğitim durumu ve başka bir ülkede yaşaması gibi hususları da gözeterek


kişisel ilişki tesis ettiği, ayrıca annenin yanında kaldığı dönemle ilgili


çocuk lehine tedbiren nafakaya hükmettiği görülmüştür. Ayrıca annenin çocuğun


yaşadığı ülkede yaşamaya başlamasının anne ile çocuk arasında kişisel ilişkinin


devam ettirilmesini engelleyen bir durum olmadığı gibi kişisel ilişkinin devam


ettirilmesinin çocuğun yararına olmadığına ilişkin bir iddianın da mevcut


olmadığı hususları dikkate alındığında ilgili kararlarda çocuğun üstün


yararının gözetildiği söylenebilir. Bu durumla birlikte başvurucunun yargılama


sürecine katılımı ve savunması ile delillerini sunması sağlanmak suretiyle aile


hayatına saygı hakkının gerektirdiği usule ilişkin güvencelerden


yararlandırıldığı hususu gözetildiğinde aile hayatına saygı hakkına yönelik bir


ihlalin olmadığının açık olduğu anlaşılmıştır.


35. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul


edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez


olduğuna karar verilmesi gerekir.


C. Makul Sürede


Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia


1. Başvurucunun İddiaları


36. Başvurucu 6/6/2011 tarihinde açtığı davanın 17/11/2017


tarihinde sonuçlandığını belirterek makul sürede yargılanma hakkının ihlal


edildiğini ileri sürmüştür.


2. Değerlendirme


37. 1/7/2018 tarihli ve 30495 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan


25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve


6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların


Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir.


38. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre


yargılamaların uzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi


ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin


yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan


bireysel başvuruların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul


edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat


üzerine Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Tazminat


Komisyonu) tarafından incelenmesi öngörülmüştür.


39. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) kararında


Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı


kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da icra edilmediği iddiasıyla


31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak


Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir


olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup


bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır (Ferat


Yüksel, § 26).


40. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru yolunun


kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması


nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına


makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat


ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi


olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama


imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel,


§§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta


ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli


giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu


tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil


niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş


olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).


41. Mevcut başvuruda da söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren


bir durum bulunmamaktadır.


42. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul


edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez


olduklarına karar verilmesi gerekir.


D. Eşitlik İlkesinin İhlal Edildiğine İlişkin


İddia


1. Başvurucunun İddiaları


43. Başvurucu; dilekçelerinde Alevi olduğunu belirtmesinden ve


annenin sırf kadın olmasından etkilenilme olasılığının olduğunu, bu etkilenme


nedeniyle çocuk lehine nafakaya hükmedildiğini düşündüğünü belirterek eşitlik


ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


2. Değerlendirme


44. Anayasa'nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi ve


Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 14. maddesinde düzenlenen


ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine yönelik iddiaların soyut olarak


değerlendirilmesi mümkün olmayıp mutlaka Anayasa ve Sözleşme kapsamında yer


alan diğer temel hak ve özgürlüklerle bağlantılı olarak ele alınması gerekir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049,


26/3/2013, § 33).


45. Ayrımcılık iddiasının incelenebilmesi için başvurucunun


kendisiyle benzer durumdaki kişilere yönelik farklı uygulamaların meşru bir


temeli olmaksızın ırk, renk, cinsiyet, din, dil vb. ayrımcı bir nedene


dayandığını makul delillerle ortaya koyması gerekir (Adnan Oktar (3), B. No: 2013/1123, 2/10/2013, § 50).


46. Somut olayda başvurucu, kendisiyle aynı durumda olanlardan


farklı bir uygulamaya maruz kaldığına ilişkin bir açıklama yapmadığı gibi


iddialarını olasılıklara dayandırarak hangi nedenle ayrımcılık yapıldığına


ilişkin somut bir bilgi sunmamıştır. Dolayısıyla başvurucu tarafından ileri


sürülen iddiaların temellendirilemediği sonucuna ulaşılmıştır.


47. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının da diğer kabul


edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez


olduğuna karar verilmesi gerekir.


VI. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. 1. Velayetin tedbiren anneye verilmesi dolayısıyla aile


hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ


OLDUĞUNA,


2. Kişisel ilişki kurulmasına ve tedbir nafakasına karar


verilmesi dolayısıyla aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin


iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması


nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


3. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin


iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle


KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


4. Eşitlik ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle


KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA,


C. Kararın bir örneğinin bilgi için Adalet Bakanlığına


GÖNDERİLMESİNE 21/7/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yurt Dışındaki Çocukla Kişisel İlişki

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Farklı Ülkelerde Yaşayan Baba ve Çocuklar İçin Yaz Tatilinde Kişisel İlişki

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Velayetin Değiştirilmesi, Nafaka ve Kişisel İlişki Taleplerinde Temyizin Kapsamı

Tüm Aile Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Boşanma ve Aile Hukuku

Anayasa Mahkemesinin Bireysel Başvuru Usulü

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2017/39019

 

Karar Tarihi

21 Temmuz 2020

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Boşanma ve Aile Hukuku

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page