top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

İŞ HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi — Termik Santralde Fiilî Hizmet Zammı İçin İşin ve Sürenin Belirlenmesi

 

2025/17209 E., 2025/17631 K. · 18 Aralık 2025

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 4 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Termik santralde çalışmak, bildirilen bütün günler için fiilî hizmet zammı verilmesine tek başına yeterli görülmedi. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi çalışanın hangi bölümde, hangi işi ve ne kadar süre yaptığının keşif ve kayıtlarla belirlenmesini istedi. Fiilen çalışılmayan dönemlerin ayrılması ve bildirim yapan işverenlerle davalı arasındaki ilişkinin açıklanması da gerekliydi. Kabul hükmü bu eksiklikler nedeniyle bozuldu. Karar, hakkın tümden reddi yerine iş ve süre koşullarının araştırılmasını gerektiriyor.

 

Hukuki İlke

 

Fiilî hizmet zammında işyerinin adıyla yetinilemez; kanunda sayılan iş, fiilî çalışma süresi ve doğru işverenin davada bulunması ayrı doğrulanmalıdır.

 

Sonuç

 

İstinafın esastan ret kararı kaldırıldı; işveren, çalışma bölümü ve fiilî süre araştırması eksiklikleri nedeniyle ilk derece hükmü oy birliğiyle bozuldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m. 40
    İşler, süre ve fiilî hizmet zammı değerlendirmesidir.

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 124
    Husumetin doğru işverene yöneltilmesinde belirtilmiştir.

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.

 

10. Hukuk Dairesi 2025/17209 E. , 2025/17631 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/1008 E., 2025/1447 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 27. İş Mahkemesi

SAYISI: 2022/261 E., 2024/18 K.


Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının termik santralde çalıştığını, bu bildirimler için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; işyerinde ağır ve yıpratıcı koşullarda çalışma olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddi gerektiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, fiili hizmet süresi zammı verilmesi istemine ilişkindir.

5510 sayılı Kanun'un fiili hizmet süresi zammı başlıklı 40. maddesinde bulunan tablonun 5. numaralı paragrafında, kok fabrikalarıyla termik santrallerde;

1)Ateşçilik, ocak temizliği, jeneratör, doldurma, boşaltma ve temizleme işlerinde çalışanlar.

2) Kimyasal arıtma işlerinde çalışanlar.

3) Gazın geçtiği cihaz ve boruların onarılması ve temizlenmesi işlerinde çalışanlar.

4) Kok fabrikalarında kömür ve ocak işlerinde çalışanlar.

5) Elektrik enerji üretim santrallerinin kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanlar.

6) Termik santrallerle her çeşit buhar kazanlarının kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanların her 360 günlük bildirimi için 60 gün fiili hizmet süresi zammı verilmesi gerektiğini düzenler.

İnceleme konusu davada, davacı termik santralde çalıştığını, bildirim süresi için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiş, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama soncunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

1-Husumet konusu, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtayca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur. Eldeki fiili hizmet süresi zammının tespitine ilişkin davada elde edilecek hükmün, uygulayıcısı konumundaki Kurum tarafından yerine getirilebilmesi için husumetin doğru tarafa yöneltilerek davaya devam edilmesi gereklidir.

Davacının Mahkeme kararı ile fiili hizmet süresi zammı verilen çalışma süresinde; 16.01.2018-13.10.2019 tarihleri arasında davalı Kurumda ... numarada kayıtlı ... Teknik Elektrik Madencilik Turizm Sanayi Ticaret A.Ş.'ye ait işyerinden, 14.10.2019-30.06.2020 tarihleri arasında ... numarada kayıtlı ... Enerji Madencilik Sanayi Ticaret A.Ş. işyerinden bildirildiği, verilen kararda bu işverenler ile davalı işveren arasındaki bağlantının belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Bu sebeple öncelikle Mahkemece, davacının, talep edilen çalışma döneminde, işveren ya da işverenleri tespit edilerek dava dışı işveren bulunduğunun anlaşılması halinde HMK’nın 124. maddesi gereğince husumetin doğru işverene yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, işverenin davaya iştiraki sağlanmalıdır.

2-Uyuşmazlık, davacının dava konusu dönemde geçen ve bildirilen çalışmalarının 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinde bulunan tablonun 5 numaralı paragrafında geçen ve fiili hizmet süresi zammı verilmesini gerektirir işlerden olup olmadığı hususundadır.

Davacının çalıştığı iş yeri her ne kadar termik santral olsa da Mahkemece verilen kararda davacının maddede sayılan işlerde çalışıp çalışmadığı ve bildirilen tüm sürede bu işlerde çalışıp çalışmadığı hususunun açık ve net olarak tespit edilmediği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda Mahkemece, davacının bildirimini yapan işverenin faaliyet alanı belirlenmeli, davalı işverenden davacıya ait şahsi dosyası, puantaj kayıtları celp edilerek, hangi tarihlerde hangi bölümlerde ne iş yaptığı belirlenmeli, davalı işveren ile arasında aynı konuda dava bulunmayan bordro tanıkları belirlenerek, işyerinde fiili hizmet süresi zammından yararlanmayı gerektirir koşullarda bildirimi yapılan sigortalılar bulunup bulunmadığı araştırılarak, varlığı halinde, davacının çalışma ortamı yönünden beyanlarına başvurulması gereği üzerinde durulmalı, üç kişilik bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak; davacı işçinin işyerinde yaptığı işin niteliği konusunda, işyerindeki incelemeden elde edilen bulgular esas alınarak, davacının çalıştığı bölümün niteliği belirlenmeli, bu ön koşulun varlığı belirlendikten sonra, davalı işyerinin hangi bölümlerden oluştuğu, davacının hangi bölümde çalıştığı yargısal denetime elverir biçimde ortaya konulan rapor alınarak, 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (5) numaralı sırasında düzenlenen kapsamdaki iş/işyerlerinden ve sigortalılardan olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulduktan sonra yaptığı iş kapsamında bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayılarının, fiili hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirleneceği değerlendirilmelidir.

Ayrıca Mahkemece, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs sürelerin vs. fiilen çalışılmayan sürelerin tespit edilerek bu süreler yönünden fiili hizmet zammından yararlanamayacağı gözetilerek infaza uygun karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile,

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.12.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi — Fiilî Hizmet Süresi Zammında Asit Maruziyetinin Kişiye Göre Araştırılması

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi — Gazetecilik Çalışması ile İtibari Hizmet Koşullarının Döneme Göre Ayrılması

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Kaynak İşinde Günlük Çalışma Sınırı ve Fiilî Maruziyet

Tüm İş Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İçtihatlar

İş Hukuku Davaları

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2025/17209

 

Karar No

2025/17631

 

Karar Tarihi

18 Aralık 2025

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page