İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi — Döküm Atölyesinde Yıpranma Payı Hesabından Çıkarılacak Günler
2025/17616 E., 2025/17617 K. · 18 Aralık 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026
Kararın Özeti
Döküm atölyesinde çalışan işçinin yaptığı işin yıpranma payı kapsamına girdiği kabul edildi. Uyuşmazlık, işyerinden sigortaya bildirilen günlerin ne kadarının hesaba katılacağı üzerindeydi. Yargıtay, işyeri dosyası ve puantajların getirtilmesini istedi. Döküm işinin riskine maruz kalınmayan yıllık izin, sağlık izni, hafta tatili ve genel tatil günleri ayıklandıktan sonra fiilen çalışılan süre üzerinden hesap yapılması gerektiğini belirterek hükmü bozdu.
Hukuki İlke
Kararda incelenen döküm işi bakımından fiilî hizmet süresi zammı, puantajla belirlenen ve işin risklerine gerçekten maruz kalınan günler üzerinden hesaplanır.
Sonuç
Tarafların temyizi üzerine istinaf kararı kaldırıldı ve ilk derece hükmü oy birliğiyle bozuldu.
İlgili Mevzuat
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m. 40
Döküm işlerinde kapsama giren işler ve fiilî maruziyet şartı.
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
10. Hukuk Dairesi 2025/17616 E. , 2025/17617 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/221 E., 2025/2421 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş Mahkemesi
SAYISI: 2022/280 E., 2023/278 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Bakanlığa ait işyerinde dökümcü olarak çalıştığını bildirilen hizmet süresi için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı işveren vekili vekili cevap dilekçesinde; davacının işyerinde ağır ve yıpratıcı koşullarda çalışmadığını, bildirimlerinin usulüne uygun şekilde süresinde yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddi gerektiğini kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı işyerinde geçen ve bildirilen çalışma süresine fiili hizmet süresi zammı verilmesi istemine ilişkindir.
5510 sayılı Kanun'un 40. ncı maddesi "Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir. 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/42 md.) Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz.
Aşağıdaki bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için, en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammı uygulanır." düzenlemesini tablonun 8 numaralı sırasında ise, "8)Döküm fabrikaları" nda "1) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 2) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 3) Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar" ın çalıştığı her yıl için "60" gün fiili hizmet süresi zammı verileceğine dair düzenlemeyi içerir.
İnceleme konusu davada davacının, davalı Bakanlığa ait ... Fabrika Müdürlüğü/Kayseri adresindeki döküm atölyesinde geçen ve 2009/Ağustos-2020/Mayıs tarihleri arasındaki bildirimleri için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep ettiği, Mahkemece 13.03.2023 tarihinde yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.
Davacının fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalıştığının kabulü isabetli ise de bildirilen tüm çalışma süresi için fiili hizmet süresi zammının hesap edilip verilmesi isabetsizdir.
Mahkemece; davacının çalıştığı döküm atölyesinde, 8. Paragrafta belirtilen işlerde söz konusu işlerin risklerine maruz kalarak fiilen çalıştığı sürelerin tespiti için yani fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacağı sürenin belirlenmesi için işyeri dosyası, puantaj kayıtları getirtilerek,bu dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin belirlenip çıkarılması ile bildirilen tüm süreye değil fiilen çalışılan süre için hesaplanan fiili hizmet süresi zammının verilmesi gerekir.
Kabule göre de, davacı vekili davacının 4/1-a kapsamdaki hizmet bildirimlerinden fiili hizmet süresi zammı kapsamında bildirilmeyen süresi için tespit talep etmesi karşısında davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabul kararının verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile,
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi — Termik Santralde Fiilî Hizmet Zammı İçin İşin ve Sürenin Belirlenmesi
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — İtibari Hizmet Süresinde Fiilî Çalışma
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
Esas No
2025/17616
Karar No
2025/17617
Karar Tarihi
18 Aralık 2025
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları