KİŞİLER HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Küçüğün Yaş Düzeltmesinde Resmî Rapor ve Velayet Sahiplerinin Katılımı
2015/9546 E., 2016/5949 K. · 7 Nisan 2016
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Cumhuriyet başsavcılığı, nüfusta kayıtlı bir küçüğün doğum yılının iki yıl geriye alınması için dava açtı. Mahkeme, hastane raporu küçüğün yaşının on dokuzla uyumlu olduğunu bildirmesine rağmen davalı ile annesinin beyanlarına dayanarak davayı reddetti. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, resmî rapor karşısında tanık beyanlarının esas alınmasını ve doğum tutanaklarının istenmemesini doğru bulmadı. On sekiz yaşını doldurmamış davalının velayet sahibi anne ve babasının davalı gösterilmesi gerektiğini de belirterek kararı oyçokluğuyla bozdu. Karşı oy, savcının ilgili resmî dairenin lüzumu olmadan bu davayı açamayacağını savundu.
Hukuki İlke
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi çoğunluğuna göre bu dosyada yaşın on dokuzla uyumlu olduğunu bildiren resmî hastane raporu karşısında davalı ve annesinin beyanlarıyla yetinilmesi ve doğum tutanaklarının getirtilmemesi eksik incelemedir. Doğum tarihinin düzeltilmesi istenen kişi on sekiz yaşını doldurmamışsa velayeti altında bulunduğu anne ve babanın da davalı olarak gösterilmesi gerekir.
Sonuç
Davanın reddine ilişkin hüküm, Cumhuriyet başsavcılığının temyizi üzerine oyçokluğuyla bozuldu.
İlgili Mevzuat
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 36/1-a
Karşı oyda Cumhuriyet savcısının ilgili resmî dairenin lüzumu üzerine dava açabileceği6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 70/1
Karşı oyda Cumhuriyet savcısının kanunda öngörülen hâllerde hukuk davası açabileceği5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 218/2
Karşı oyda kovuşturma evresinde yaş sorununu ceza mahkemesinin çözeceği1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 428
Bozma kararının dayanağı
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
18. Hukuk Dairesi 2015/9546 E. , 2016/5949 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Cumhuriyet savcılığı davanamesinde, ...'ın ... olan doğum tarihinin ... olarak değiştirilmesini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
... Cumhuriyet Başsavcılığının 01.12.2014 gün 2014/1 sayılı davanamesi ile ...'ın ... olan doğum tarihinin yılının 1997 olarak düzeltilmesi istenilmiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Dava doğum tarihinin düzeltilmesine ilişkindir. ... Üniversitesi ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan 28/11/2014 tarihli raporda davalının yaşının 19 ile uyumlu olduğu belirtilmiştir. Mahkeme davalı ve annesinin beyanlarını dikkate alarak davayı reddetmiştir.Mahkemenin resmi bir rapora karşılık tanık beyanlarını esas alarak ve davalının doğum tutanaklarını talep etmeden karar vermesi,
Doğum tarihinin düzeltilmesi istenen ...'ın on sekiz yaşını doldurmadığından anne ve babasının velayeti altındadır. Velayet altında olan küçüğün anne ve babasının davalı olarak gösterilmesi gerekirken gösterilmemiş olması,
Doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 07.04.2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre, Cumhuriyet savcıları, kanunda açıkça öngörülen hallerde hukuk davası açar veya açılmış olan hukuk davasında taraf olarak yer alırlar. (m.70/1)
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda, şüpheli veya mağdurun yaşının ceza hükümleri bakımından tespitiyle ilgili bir sorunla karşılaşılması halinde, Cumhuriyet savcısına "soruşturma evresinde" yaş tashihi davası açabileceğine ilişkin bir görev verilmemiştir. Bu Kanuna göre, kovuşturma evresinde böyle bir sorunla karşılaşılması halinde sorunun çözümü için ceza mahkemesi görevlidir. (5271 sayılı CMK. m. 218/2) Dolayısıyla, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısının böyle bir görevi yoktur. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunun 36'ncı maddesinin (1) fıkrasının (a) bendinde yer alan hükme göre ise, nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından açılır. Şu halde, Cumhuriyet savcısının, nüfus kaydının düzeltilmesi için dava açabilmesi, ilgili resmi dairenin "dava açılması lüzumuna ilişkin" bir yazısının varlığı halinde mümkündür. İlgili resmi dairenin dava açılması lüzumuna ilişkin bir yazısı veya bildirimi bulunmadıkça Cumhuriyet savcısı, kendiliğinden (re'sen) nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davası açamaz. Kanundaki "ilgili resmi daireden" kastolunanın, bu Kanunun 3'ncü maddesindeki tanımlar ile 40'ncı maddesi hükmü nazara alındığında Nüfus ve Vadandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile nüfus müdürlükleri olduğu, bunun dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarını kapsamadığı anlaşılmaktadır. Dosyada, ilgili resmi dairenin dava açılması gerekliliğine ilişkin bir yazısı bulunmamaktadır. O halde, Cumhuriyet savcısı tarafından açılan davanın açıklanan sebeple reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile reddedilmesi doğru değil ise de, sonuçta dava reddedildiğine göre, verilen ret kararı, yukarıda açıklanan sebeple sonucu bakımından doğrudur. Bu bakımdan sonucu bakımından doğru olan hükmün, gerekçesinin yukarıda açıklanan şekilde değiştirilerek onanması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluk görüşüne iştirak edemiyoruz.
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Cumhuriyet Savcısının Nüfus Kaydı Düzeltme Davası Açma Yetkisi
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Soybağı Davasıyla Birlikte İstenen Yaş Düzeltmesinin Ayrılması
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Nüfus Kaydında Doğum Tarihinin Düzeltilmesi
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi
Esas No
2015/9546
Karar No
2016/5949
Karar Tarihi
7 Nisan 2016
Oy Durumu
Oyçokluğu
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları