top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİŞİLER HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Küçüğün Yaş Düzeltmesinde Resmî Rapor ve Velayet Sahiplerinin Katılımı

 

2015/9546 E., 2016/5949 K. · 7 Nisan 2016

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Cumhuriyet başsavcılığı, nüfusta kayıtlı bir küçüğün doğum yılının iki yıl geriye alınması için dava açtı. Mahkeme, hastane raporu küçüğün yaşının on dokuzla uyumlu olduğunu bildirmesine rağmen davalı ile annesinin beyanlarına dayanarak davayı reddetti. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, resmî rapor karşısında tanık beyanlarının esas alınmasını ve doğum tutanaklarının istenmemesini doğru bulmadı. On sekiz yaşını doldurmamış davalının velayet sahibi anne ve babasının davalı gösterilmesi gerektiğini de belirterek kararı oyçokluğuyla bozdu. Karşı oy, savcının ilgili resmî dairenin lüzumu olmadan bu davayı açamayacağını savundu.

 

Hukuki İlke

 

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi çoğunluğuna göre bu dosyada yaşın on dokuzla uyumlu olduğunu bildiren resmî hastane raporu karşısında davalı ve annesinin beyanlarıyla yetinilmesi ve doğum tutanaklarının getirtilmemesi eksik incelemedir. Doğum tarihinin düzeltilmesi istenen kişi on sekiz yaşını doldurmamışsa velayeti altında bulunduğu anne ve babanın da davalı olarak gösterilmesi gerekir.

 

Sonuç

 

Davanın reddine ilişkin hüküm, Cumhuriyet başsavcılığının temyizi üzerine oyçokluğuyla bozuldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 36/1-a
    Karşı oyda Cumhuriyet savcısının ilgili resmî dairenin lüzumu üzerine dava açabileceği

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 70/1
    Karşı oyda Cumhuriyet savcısının kanunda öngörülen hâllerde hukuk davası açabileceği

  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 218/2
    Karşı oyda kovuşturma evresinde yaş sorununu ceza mahkemesinin çözeceği

  • 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 428
    Bozma kararının dayanağı

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

18. Hukuk Dairesi         2015/9546 E.  ,  2016/5949 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Cumhuriyet savcılığı davanamesinde, ...'ın ... olan doğum tarihinin ... olarak değiştirilmesini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

... Cumhuriyet Başsavcılığının 01.12.2014 gün 2014/1 sayılı davanamesi ile ...'ın ... olan doğum tarihinin yılının 1997 olarak düzeltilmesi istenilmiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Dava doğum tarihinin düzeltilmesine ilişkindir. ... Üniversitesi ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan 28/11/2014 tarihli raporda davalının yaşının 19 ile uyumlu olduğu belirtilmiştir. Mahkeme davalı ve annesinin beyanlarını dikkate alarak davayı reddetmiştir.Mahkemenin resmi bir rapora karşılık tanık beyanlarını esas alarak ve davalının doğum tutanaklarını talep etmeden karar vermesi,

Doğum tarihinin düzeltilmesi istenen ...'ın on sekiz yaşını doldurmadığından anne ve babasının velayeti altındadır. Velayet altında olan küçüğün anne ve babasının davalı olarak gösterilmesi gerekirken gösterilmemiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 07.04.2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre, Cumhuriyet savcıları, kanunda açıkça öngörülen hallerde hukuk davası açar veya açılmış olan hukuk davasında taraf olarak yer alırlar. (m.70/1)

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda, şüpheli veya mağdurun yaşının ceza hükümleri bakımından tespitiyle ilgili bir sorunla karşılaşılması halinde, Cumhuriyet savcısına "soruşturma evresinde" yaş tashihi davası açabileceğine ilişkin bir görev verilmemiştir. Bu Kanuna göre, kovuşturma evresinde böyle bir sorunla karşılaşılması halinde sorunun çözümü için ceza mahkemesi görevlidir. (5271 sayılı CMK. m. 218/2) Dolayısıyla, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısının böyle bir görevi yoktur. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunun 36'ncı maddesinin (1) fıkrasının (a) bendinde yer alan hükme göre ise, nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından açılır. Şu halde, Cumhuriyet savcısının, nüfus kaydının düzeltilmesi için dava açabilmesi, ilgili resmi dairenin "dava açılması lüzumuna ilişkin" bir yazısının varlığı halinde mümkündür. İlgili resmi dairenin dava açılması lüzumuna ilişkin bir yazısı veya bildirimi bulunmadıkça Cumhuriyet savcısı, kendiliğinden (re'sen) nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davası açamaz. Kanundaki "ilgili resmi daireden" kastolunanın, bu Kanunun 3'ncü maddesindeki tanımlar ile 40'ncı maddesi hükmü nazara alındığında Nüfus ve Vadandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile nüfus müdürlükleri olduğu, bunun dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarını kapsamadığı anlaşılmaktadır. Dosyada, ilgili resmi dairenin dava açılması gerekliliğine ilişkin bir yazısı bulunmamaktadır. O halde, Cumhuriyet savcısı tarafından açılan davanın açıklanan sebeple reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile reddedilmesi doğru değil ise de, sonuçta dava reddedildiğine göre, verilen ret kararı, yukarıda açıklanan sebeple sonucu bakımından doğrudur. Bu bakımdan sonucu bakımından doğru olan hükmün, gerekçesinin yukarıda açıklanan şekilde değiştirilerek onanması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluk görüşüne iştirak edemiyoruz.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Cumhuriyet Savcısının Nüfus Kaydı Düzeltme Davası Açma Yetkisi

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Soybağı Davasıyla Birlikte İstenen Yaş Düzeltmesinin Ayrılması

Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Nüfus Kaydında Doğum Tarihinin Düzeltilmesi

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2015/9546

 

Karar No

2016/5949

 

Karar Tarihi

7 Nisan 2016

 

Oy Durumu

Oyçokluğu

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İsim ve Soyisim Değiştirme

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page