CEZA HUKUKU · KANUN YARARINA BOZMA
Yargıtay 2. Ceza Dairesi — Çocuk Hakkında Sosyal İnceleme Yapılmaması, Seçenek Yaptırım ve İndirim Hesabı
2026/6487 E., 2026/10171 K. · 3 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026
Kararın Özeti
Çocuk hakkındaki hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme hükümleri üç yönden incelendi. Mahkeme sosyal inceleme raporu almamış, neden gerek görmediğini de açıklamamıştı. Önceden hapis mahkûmiyeti olmayan çocuğa konut dokunulmazlığının ihlalinden verilen kısa süreli ceza seçenek yaptırıma çevrilmemişti. Ayrıca hırsızlığa teşebbüste yaş ve takdiri indirimler yanlış hesaplandığı için olması gerekenden fazla hapis cezası belirlenmişti.
Hukuki İlke
Sosyal inceleme her olayda koşulsuz zorunlu sayılmamıştır; somut kararda rapor alınmamasının gerekçesiz bırakılması eleştirilmiştir. Seçenek yaptırım yükümlülüğü ve indirimin aritmetiği ayrıca denetlenmiştir.
Sonuç
Kanun yararına bozma istemi oy birliğiyle kabul edilerek 2018 tarihli karar bozuldu. Gereken işlemlerin yapılması için dosya ilk derece mahkemesine gönderildi.
İlgili Mevzuat
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu — m. 35
Sosyal inceleme ve neden alınmadığının gerekçesi.5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 50/3, 31/3, 62
Seçenek yaptırım ve indirim hesabı.
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
2. Ceza Dairesi 2026/6487 E. , 2026/10171 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2018/127 E., 2018/530 K.
SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...
SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme
BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09.04.2026 tarihli ve KYB-2026/43414 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
" Dosya kapsamına göre,
1- Suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal etme ve mala zarar verme suçları yönünden; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesinde "(1) Bu Kanun kapsamındaki çocuklar hakkında mahkemeler, çocuk hakimleri veya Cumhuriyet savcılarınca gerektiğinde çocuğun bireysel özelliklerini ve sosyal çevresini gösteren inceleme yaptırılır. Sosyal inceleme raporu, çocuğun, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin mahkeme tarafından takdirinde göz önünde bulundurulur. (2) Derhal tedbir alınmasını gerektiren durumlarda sosyal inceleme daha sonra da yaptırılabilir. (3) Mahkeme veya çocuk hakimi tarafından çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması halinde, gerekçesi kararda gösterilir." şeklinde düzenleme yer almasına rağmen, suça sürüklenen çocuk hakkında 5395 sayılı Kanun'un 35/1. maddesine göre sosyal inceleme raporu alınmadan veya aynı maddenin 3. fıkrasına göre bu yönde inceleme yaptırılmamasının gerekçesi kararda gösterilmeden hüküm kurulmasında,
Kabule göre de;
2- Suça sürüklenen çocuk hakkında konut dokunulmazlığını ihlal etme suçu yönünden adlî sicil kaydında suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin hükümlülüğü bulunmayan ve suç tarihinde 18 yaşından küçük olan suça sürüklenen çocuk hakkında tayin olunan 6 ay 20 gün kısa süreli hapis cezasının, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesindeki “Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir” hükmü uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesinde,
3- Suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık suçundan 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h ve 35. maddeleri uygulanmak suretiyle tespit edilen 2 yıl 6 ay hapis cezasından, aynı Kanun'un 31/3. maddesi uyarınca 1/3 oranında indirim sonucunda 1 yıl 8 ay hapis cezası yerine 1 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve aynı Kanun'un 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim sonucunda 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası yerine 1 yıl 6 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek fazla ceza tayin edilmesinde; isabet görülmemiştir. ” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II- GEREKÇE
1. Suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli ve mala zarar verme suçları yönünden; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesinde "(1) Bu Kanun kapsamındaki çocuklar hakkında mahkemeler, çocuk hakimleri veya Cumhuriyet savcılarınca gerektiğinde çocuğun bireysel özelliklerini ve sosyal çevresini gösteren inceleme yaptırılır. Sosyal inceleme raporu, çocuğun, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin mahkeme tarafından takdirinde göz önünde bulundurulur. (2) Derhal tedbir alınmasını gerektiren durumlarda sosyal inceleme daha sonra da yaptırılabilir. (3) Mahkeme veya çocuk hakimi tarafından çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması hâlinde, gerekçesi kararda gösterilir." şeklinde düzenleme yer almasına rağmen, suça sürüklenen çocuk hakkında 5395 sayılı Kanun'un 35/1. maddesine göre sosyal inceleme raporu alınmadan veya aynı maddenin 3. fıkrasına göre bu yönde inceleme yaptırılmamasının gerekçesi kararda gösterilmeden hüküm kurulması,
2. Suça sürüklenen çocuk hakkında konut dokunulmazlığının ihlâli suçu yönünden adlî sicil kaydında suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin hükümlülüğü bulunmayan ve suç tarihinde 18 yaşından küçük olan suça sürüklenen çocuk hakkında tayin olunan 6 ay 20 gün kısa süreli hapis cezasının, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesindeki “Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir” hükmü uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
3. Suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık suçundan 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h ve 35. maddeleri uygulanmak suretiyle tespit edilen 2 yıl 6 ay hapis cezasından, aynı Kanun'un 31/3. maddesi uyarınca 1/3 oranında indirim sonucunda 1 yıl 8 ay hapis cezası yerine 1 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve aynı Kanun'un 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim sonucunda 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası yerine 1 yıl 6 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek fazla ceza tayin edilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III- KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, Urla 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.06.2018 tarihli ve 2018/127 Esas, 2018/530 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4. maddesinin (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Ceza Dairesi — Çocuk Hakkındaki Kısa Süreli Hapis Cezasının Seçenek Yaptırıma Çevrilmesi
Yargıtay 1. Ceza Dairesi — Kemik Kırığında Artırım Takdiri ve Kanun Yararına Bozmanın Sınırı
Yargıtay 2. Ceza Dairesi: Usulsüz Tebligat ve Kanun Yararına Bozma
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Ceza Dairesi
Esas No
2026/6487
Karar No
2026/10171
Karar Tarihi
3 Haziran 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları