top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİŞİLER HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Nüfusta Anne ve Baba Kaydı Birlikte Yanlışsa Dava Ayrılır mı?

 

2010/11106 E., 2011/14834 K. · 4 Ekim 2011

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Davacı, başka bir evlilikten doğduğunu ve nüfusa anne ile babası olmayan kişilerin çocuğu olarak yazıldığını ileri sürdü. İlk derece mahkemesi, gerçek baba olduğu ileri sürülen kişi yönünden babalık davası bulunduğunu kabul edip istemleri ayırdı. Yargıtay, nüfus kaydının baştan gerçeğe aykırı oluşturulduğu iddiası nedeniyle her iki istemin birlikte kayıt düzeltme davası olarak incelenmesini istedi. Deliller yeterli görülmezse genetik inceleme de yapılabileceğini belirterek hükmü bozdu.

 

Hukuki İlke

 

Bu dosyada anne ve baba kayıtlarının aynı gerçeğe aykırı tescilden kaynaklandığı iddiası birlikte incelendi. Baba kaydına ilişkin istem için ayrı babalık davası açılması gerekmedi.

 

Sonuç

 

Davanın ayrılarak görülmesine ilişkin ilk derece hükmü bozuldu. Diğer temyiz itirazları o aşamada incelenmedi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 36
    Kararda anılan

  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 284, 287–291, 300–303
    Kararda anılan

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 292
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

2. Hukuk Dairesi         2010/11106 E.  ,  2011/14834 K.


"İçtihat Metni"


MAHKEMESİ :Çal Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ :25.12.2008

NUMARASI :Esas no: 2008/100 Karar no:2008/206


Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, soybağı (babalık) ile ilgili olmayıp, davacının davalılar ... ve ...'nin çocuğu olmadığı, davalılar ... ve ...'nın evliliğinden olma çocuğu olduğu iddiasını içeren, aynı zamanda çocuğun hem baba hem de ana adının düzeltilmesini gerektiren 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36.maddesine dayalı olarak açılmış bir nüfus kayıt düzeltim davası niteliğindedir.

Bir davanın nüfus kayıt düzeltim davası mı, yoksa soybağına ilişkin bir dava mı olduğunun ayrımını yapmak çoğu zaman güçlük taşıyabilir. Ancak, ayrım önemlidir. Soybağına ilişkin davalar (tanımanın iptali, soybağının reddi, babalık tespiti) bir hak düşürücü süreye bağlanmıştır (TMK.md.289,291,300,303). Oysa, nüfus kayıt düzeltim davaları bir süreye bağlanmamıştır. Ana yönünden soybağı ilişkisi doğumla kurulur (TMK.md.281/1). Ana yönünden genetik bağın kanıtlanması gerekmez; doğum olayının kanıtlanması gerekli ve yeterlidir. Bu nedenle, nüfus kaydında ana adının değiştirilmesi istemi (ananın farklı bir kişi olduğu iddiası) soybağının düzeltilmesi işlemi niteliğinde olmayıp, nüfus kayıt düzeltiminin konusunu oluşturur. Nüfus kaydında kişinin hem ana hem de baba adının değiştirilmesinin istendiği durumlarda, gerçekte bir soybağı çekişmesi mevcut değildir. Bu gibi olaylarda durum, tüm taraflarca baştan beri bilinmekte; gizlenen bir nedenle (davaya konu olayda olduğu gibi, "çocuk sahibi olamama" olgusu) çocuk bir başka evliliğin ürün olduğu halde, diğer bir evliliğin ürünüymüş gibi nüfusa tescil ettirilmekte; başından beri babalık yönünden bir kuşku bulunmamaktadır. Oysa, bir soybağı düzeltimine ilişkin davada babalık yönünden başından itibaren bir kuşku mevcuttur. Bu farklılıklar karşısında; nüfus kaydındaki hem ana hem de baba adının değiştirilmesini istendiği böyle bir durumda; gizlenen nedenin kanıtlanması (gizlenen nedenin kanıtlanması için yeterli delil gösterilmemiş veya sunulan deliller inandırıcı bulunmamışsa genetik incelemeye de başvurulması gerekebilecektir) yeterli olacaktır. Soybağının düzeltilmesine yönelik davalarda ise; çoğu zaman bir örtülü neden sözkonusu olmayacağı gibi; hakimin re’sen araştırma ilkesinin (TMK.md.284/1) sonucu olarak, kanuni karineleri (TMK.md.287,288.290.302) göz önünde tutarak genetik araştırma yapması (6100 s.HMK.md.292, TMK.Md.284/2) da zorunlu olacaktır. Bu açıklamaların sonucu olarak, temyize konu davanın bir nüfus kayıt düzeltim davası niteliğinde olduğunun kabulü gerekir.

Yapılan bu değerlendirmeler karşısında; davalılardan ... bakımından davanın babalık davası (TMK.md.301-303) olarak nitelenerek davanın ayrılmasına karar verilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece davanın bütünüyle bir nüfus kayıt düzeltimi davası olarak kabul edilerek, delillerin bu çerçevede değerlendirilmesi ve gerektiğinde genetik araştırma da yapılarak; gerçekleşecek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.04.10.2011 (Salı)

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2010/11106

 

Karar No

2011/14834

 

Karar Tarihi

4 Ekim 2011

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İsim ve Soyisim Değiştirme

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page