top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİŞİLER HUKUKU  ·  ONAMA

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Ergin Evlat Edinmede Mükerrer Nüfus Kaydı Sonrası Ana Baba Adı Talebi

 

2022/10285 E., 2023/2185 K. · 4 Mayıs 2023

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Ergin yaşta evlat edinilen kişi, mükerrer nüfus kaydının iptalinden sonra mevcut kaydında evlat edinenlerin ana ve baba olarak yazılmasını istedi. İlk derece mahkemesi, karar tarihinde yürürlükteki hükmün ergin evlatlık için bu değişikliğe izin vermediği gerekçesiyle davayı reddetti. Yargıtay, istinaf kararını onadı. Bu karardan sonra Anayasa Mahkemesi ilgili fıkrayı iptal etti ve kanun koyucu nüfusa yazılma koşullarını yeniden düzenledi.

 

Hukuki İlke

 

2023 tarihli kararda ergin evlatlığın nüfus kaydı, o tarihteki kanun metnine göre incelendi. Sonraki iptal ve yeni fıkra, güncel başvuru koşulları bakımından ayrıca değerlendirilir.

 

Sonuç

 

Bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı oy birliğiyle onandı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 313, 314 (karar tarihindeki metin)
    Kararda anılan

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 369, 370, 371
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

2. Hukuk Dairesi         2022/10285 E.  ,  2023/2185 K.


"İçtihat Metni"


MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1704 E., 2022/1531 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 1. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2021/19 E., 2021/369 K.


Taraflar arasındaki evlat edinmeden sonra ana baba adının değiştirilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.


Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.


Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:


I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'un gerçekte 28.09.1986 Hannover-Almanya doğumlu olup biyolojik anne ve babasının ... ve ... olduğunu, müvekkili Almanya'da doğduğundan hastane kayıtları dikkate alınarak ... ... adıyla nüfusa kaydedildiğini, ancak henüz 20 günlük iken Türkiye'ye getirilerek ... ve ... adlı şahıslara gayri resmi evlatlık olarak verildiğini ve bu şahıslar tarafından da mükerrer olarak ... adıyla nüfusa tescil ettirildiğini, bu şekilde müvekkili hakkında iki ayrı nüfus kaydı bulunması nedeniyle mükerrer kaydın iptali istemiyle açılan dava neticesinde mükerrer kayıt olan ...'in nüfus kaydının iptaline karar verildiğini, bu süreçte ... ve ... tarafından açılan evlat edinme davasının kabulüne karar verildiğini, her iki davanın da kesinleşmesi neticesinde müvekkilinin anne ve baba adı ... ve ... olarak değiştiğini, ancak bu zamana kadar müvekkilinin sosyal yaşantısındaki resmi işlemlerine ilişkin belgelerde anne ve baba adının ... ve ... olarak göründüğünü iddia ederek müvekkilinin mevcut nüfus kaydındaki anne ve baba adının ... ve ... olarak düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.


II. CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemiştir.


III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın, davacının kayıtlardaki biyolojik anne ve babasının isminin kaldırılarak, evlat edinen anne babanın ismi ile değiştirilmesine ve kayıtlara bu şekilde tesciline ilişkin olduğu, davacının 28.09.1986 doğumlu olduğu, biyolojik anne ve babasının davalılardan ... ve ... olduğu, davacının nüfusa ... ... olarak kaydedildiği, ancak henüz 20 günlükken Türkiye’ye getirilerek davalılardan ... ve ...’e gayri resmi olarak evlatlık verildiği, bu sefer de ... olarak mükerrrer bir şekilde nüfusa kaydettirildiği, mükerrer kayıt niteliğinde olan ... ...’nın nüfus kaydının iptali talebiyle dava açıldığı, Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/153 Esas 2019/357 Karar sayılı dosyası üzerinden davanın kabulü ile mükerrer kayıt olan ...'in nüfus kaydının iptaline, bu kayıtta yer alan şahsi hale ilişkin değişikliklerin (evlenme, nakil, TC Kimlik numarasının, ön adının, olayların) baki kalması kaydıyla, nüfus kaydının annesinin ..., babasının ... olduğunun tespitine, nüfus kayıtlarında bu şekilde düzeltmenin yapılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği, davalılar ... ve ...'ın ise Düzce 1. Aile Mahkemesi'nin 2016/397 Esas 2016/506 Karar sayılı dosyası kapsamında davacıyı evlat edindikleri, kararın kesinleştiği, davacının, işbu davayı açarak, nüfus kaydındaki anne adının ..., baba adının ... olarak değiştirilmesini talep ettiği, kayıtlarda anne ve baba adının biyolojik annesi ... ve biyolojik babası ... olarak yeralmasının davacının yaşantısında sorunlar yaşanmasına sebebiyet verdiğini, sosyal yaşantısında önemli haklar (eğitim, askerlik, tapu vs.) kazandığı ... kaydında anne ve baba adı olarak ... ve ...'in geçtiğini beyan ettiği, ancak bu talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu kanaatinin oluştuğu, zira; evlat edinme dosyası incelendiğinde; dava tarihinin 28.07.2016 tarihi olduğu, evlat edinilen davacının o tarihte 30 yaşında olduğu, erginlerin evlat edinilmesine ilişkin hükümlerin geçerli olduğu, davacının işbu davaya konu talebinin nüfus kayıtlarındaki biyolojik anne ve babasının adının silinerek evlat edinen anne ve babasının yazılması olduğu, böyle bir düzeltmenin ancak küçüklerin evlat edinilmesi halinde mümkün olduğu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 314 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, eşler tarafından birlikte evlat edinilen küçüklerin nüfus kaydına ana baba adı olarak evlat edinen eşlerin adlarının yazılacağı, erginlerin evlat edinilmesinde bu yönde bir düzenlemenin kanunun lafzında yer almadığı, ergin olan evlatlığın, evlat edinme halinde dilerse evlat edinenin soyadını alabileceğinin kanunun lafzında düzenlendiği, evlat edinen anne ve babanın adının kayıtlara geçebileceği yönünde kanuni bir düzenleme olmadığı, davacı vekili dava dilekçesinde her ne kadar bu yönde bir düzenlemenin davacının talebiyle yapılabileceğini ileri sürdüyse de, kanunun lafzı incelendiğinde; bu yöndeki bir talebin ancak ve yalnızca soyadı değişikliği yönünden yapılabileceği, ergin kişilerin evlat edinilmesi halinde biyolojik anne ve babalarının isimlerinin değişeceği yönünde kanuni bir düzenleme bulunmadığı, davacının ... yaşlardan bu yana anne ve babası olarak evlat edinen anne ve babayı bilmesinin veya daha önce kanuna aykırı bir şekilde kayıtlarda anne ve babası olarak onların yer almasının, kanuni olmayan ve sonradan iptal edilen o kayıtlar kapsamında bir takım resmi işlemlerinin yapılmış olmasının da bu davayı haklı hale getiremeyeceği, Düzce 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/153 Esas 2019/357 Karar sayılı dosyası kapsamında mükerrer kayıt olan ...'in nüfus kaydının iptaline, bu kayıtta yer alan şahsi hale ilişkin değişikliklerin (evlenme, nakil, TC Kimlik numarasının, ön adının, olayların) baki kalması kaydıyla, nüfus kaydının annesinin ..., babasının ... olduğunun tespitine, nüfus kayıtlarında bu şekilde düzeltmenin yapılmasına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, davacı erginken evlat edinildiğinde biyolojik anne ve babasının adının kayıtlarda yer alması gerektiği ve kanunun lafzına göre bunun değiştirilmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.


IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.


B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.


C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; İlk Derece Mahkemesinin delil değerlendirmesi ve davanın reddine dair gerekçesinin ... olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, İlk Derece Mahkemesi Kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.


V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.


B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, erginler için kanunda doğrudan bir düzenleme bulunmasa da kanunda bu durumu engelleyici bir hüküm de bulunmadığını, mevcut kaydın müvekkilinin yaşantısında sorunlar yaşanmasına sebep olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.


C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, evlat edinmeden sonra ana baba adının değiştirilmesi istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, davanın kabulü koşullarının oluşup oluşmadığı, erginlerin evlat edinilmesinde ana-baba adının değiştirilip değiştirilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.


2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 305 ..., 306 ncı, 307 nci, 308 ..., 309 uncu, 313 üncü, 314 üncü, 315 ..., 316 ncı maddeleri. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu, 370 ... ve 371 ... maddeleri.


3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.


2.Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.


VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,


Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,


Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,


04.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2022/10285

 

Karar No

2023/2185

 

Karar Tarihi

4 Mayıs 2023

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İsim ve Soyisim Değiştirme

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page