KİŞİLER HUKUKU · KANUN YARARINA BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Mükerrer Nüfus Kaydı Davasında Ergin Kişinin Dinlenmesi
2023/8642 E., 2023/5676 K. · 28 Kasım 2023
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 21 Kasım 2026
Kararın Özeti
Dava, doğum bildirimi ve sonradan yapılan tanıma nedeniyle iki ayrı nüfus kaydı olduğu ileri sürülen kişiye ilişkindi. İlk derece mahkemesi davacının biyolojik baba olmadığına ilişkin rapor üzerine kaydı düzeltti. Yargıtay, uyuşmazlığı mükerrer kaydın iptali olarak niteledi. Ergin kişinin kendi beyanının alınmasını, kayıtlı anne ve babalar yönünden taraf teşkili ile DNA incelemesinin tamamlanmasını istedi. Hüküm, hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozuldu.
Hukuki İlke
Mükerrer nüfus kaydının düzeltilmesi ergin kişiyi doğrudan etkiliyorsa bu kişinin beyanı alınır. Gereken taraflar ile DNA ve kayıt delilleri birlikte değerlendirilir.
Sonuç
İlk derece hükmü, sonuçlarına etkili olmamak üzere oy birliğiyle kanun yararına bozuldu.
İlgili Mevzuat
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 35, 36
Kararda anılan4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 4, 7, 36, 39
Kararda anılan6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 363
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
2. Hukuk Dairesi 2023/8642 E. , 2023/5676 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/48 E., 2022/385 K.
KARAR : Davanın kabulüne
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacı ... dava dilekçesinde özetle; 2000 doğumlu ...nın kendi çocuğu olmadığını, kayınbiraderi ...'in çocuğu olduğunu, doğum tarihinde resmi nikahı olmadığı için çocuğun kendi nüfusuna kaydedildiğini ancak daha sonra ...'ın da çocuğu nüfusa kaydettirdiğini ileri sürerek ...nın kendi nüfus kayıtlarından çıkarılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2.Davacı, 06.12.2022 tarihli duruşmada; ... ... ve ...nın aynı kişiler olduğunu ifade etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Nüfus İdaresi temsilcisi, davacının davasını ispat etmesi gerektiğini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının iddialarını destekler adli tıp kurumu raporu gereği ...nın davacının biyolojik çocuğu olmadığı, ... ... ve ...... isimli kişilerin aynı olduğu kanaatine varılarak ...'in ...nın babası olmadığının tespiti ile nüfus kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine karar verilmiştir.
2. Kararın istinaf incelemesinden geçmeden 29.12.2022 tarihinde kesinleştiği belirtilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.
B. Temyiz Sebepleri
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü 26.09.2023 tarihli kanun yararına temyiz dilekçesinde; mahkemenin doğru sicil oluşturma zorunluluğunun bulunduğu gözetilerek ve ...... ile ... ... adlı kişilerin aynı kişi olduğu iddiası üzerinde bırakılarak ......, ..., ... ve ... ... davaya dahil edilip DNA incelemesi yaptırılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Mahkemece eldeki davanın mükerrer nüfus kaydının iptali istemine ilişkin olup olmadığı, eksik inceleme ile karar verilip verilmediği ve kanun yararına bozma koşulları oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu`nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.
2.Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun`un 363 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.
3.5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu`nun (5490 sayılı Kanun) 35 nci ve 36 ncı maddesi.
4.4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 4 üncü, 7 inci maddesi, 36 ncı ve 39 uncu maddeleri.
3.Değerlendirme
1. Dosya içindeki bilgi ve belgelerden, 18.01.2000 doğumlu ...nın ... ve ... kızı olarak 21.03.2000 tarihinde nüfusa tescil edildiği, diğer yandan ... ve ...'ın evlilik dışı ilişkisinden doğduğu belirtilen ... ... adlı çocuğun ise 02.09.2003 tarihli tanıma senedine göre nüfusa kaydedildiği, davacı tarafından ...... ve ... ...'ın aynı kişiler olduğu, ...'in, kayınbiraderi ...'in çocuğu olarak dünyaya geldiği ancak o tarihte resmi nikahı olmadığı için eşi ...'nın beyanı ile kendi nüfuslarına kaydedildiği, bu kaydın düzeltilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.
2. Olayları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve olaya uygun yasal düzenlemelere göre uyuşmazlığı çözmek hakime aittir. Eldeki dava mükerrer nüfus kaydının iptali istemine ilişkin olup her iki kayıtta anne olarak gözüken ...... ve ...'ın, baba olarak gözüken ...'ın sağ iseler kendilerinin, ölü iseler mirasçılarının, davalı sıfatı ile davaya dahil edilmesi ve taraf teşkilinin sağlanması gerekirken, Mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bu durum nazara alınmadan ayrıca reşit olduğu anlaşılan ...'in beyanı tespit edilmeden ve nüfusta anne ve baba olarak kayıtlı olan diğer kişiler yönünden de DNA incelemesi yaptırılmadan davanın kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Farklı Soyadlarıyla Yapılan Mükerrer Nüfus Kaydının Mahkemece İptali
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Annenin Soyadı Davasında Çocuğun Erginliği ve Dava Ehliyeti
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Nüfus Kaydı ve Ad-soyadı Düzeltme Davaları
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2023/8642
Karar No
2023/5676
Karar Tarihi
28 Kasım 2023
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları