KİŞİLER HUKUKU · KANUN YARARINA BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Evlilik Öncesi Soyadını Tek Başına Kullanma Davasında Aile Mahkemesinin Görevi
2024/10637 E., 2025/695 K. · 23 Ocak 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Evli bir kadın, eşinin soyadını telaffuz etmekte zorlandığı için yalnız evlenmeden önceki soyadını kullanmaya izin verilmesini istedi. Asliye hukuk mahkemesinin kabul kararı istinaf edilmeyerek kesinleşti. Adalet Bakanlığı kararı kanun yararına temyiz etti. Yargıtay, uyuşmazlığın aile hukukundan doğduğunu ve aile mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirledi. İlk mahkeme esasa girmeden görevini incelemeliydi. Hüküm, taraflar bakımından kesinleşmiş sonucu değiştirmeksizin kanun yararına bozuldu.
Hukuki İlke
Evli eşin yalnız evlilik öncesi soyadını kullanmasına izin verilmesine ilişkin bu dava aile mahkemesinin görev alanındadır. Kanun yararına bozma, kesinleşmiş sonuca etkili olmaz.
Sonuç
Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz istemi kabul edildi. Kesinleşmiş hüküm sonuca etkili olmamak üzere oy birliğiyle kanun yararına bozuldu.
İlgili Mevzuat
4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun — m. 4
Kararda anılan4721 sayılı Türk Medeni Kanunu İkinci Kitap
Kararda anılan4722 sayılı Kanun
Kararda anılan6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 363/1
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
2. Hukuk Dairesi 2024/10637 E. , 2025/695 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/685 E., 2023/69 K.
DAVA TÜRÜ : Nüfus
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacı kadın tarafından eşinin soyadının telaffuzunun zor olduğu, bu nedenle sadece kızlık soyadını kullanmak istediği belirtilerek Beykoz 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılmış, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiş, karar taraflarca istinaf edilmeyerek 19.06.2023 tarihinde kesinleştirilmiş, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 19.12.2024 tarihli yazısı ile, karar ile ilgili kanun yararına temyiz talebinde bulunulmuş, dosya Dairemize gönderilmiştir.
4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun Üçüncü Kısım hariç olmak üzere İkinci Kitabı ile 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun kapsamındaki aile hukukundan doğan dava ve işler aile mahkemesinde görülür.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Somut davanın, evli kadının yalnızca evlenmeden önceki soyadını kullanmasına izin verilmesine ilişkin olduğu, bu niteliği itibarıyla uyuşmazlığın “Aile Hukukuna” ilişkin bulunduğu anlaşılmaktadır. Aile hukukundan kaynaklanan işbu davaya, 4787 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi gereğince aile mahkemesinde bakılması gerekmektedir. Görevli mahkeme aile mahkemesidir.
Bu itibarla; Mahkemece uyuşmazlığın çözümünde aile mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, müstakil aile mahkemesi bulunduğunda görevsizlik kararı verilmesi, yoksa aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakılması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile işin esasına girilmek suretiyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunmuş ve hükmün kanun yararına bozulmasını gerektirmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeple;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,23.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — Evlenen Kadının Eşinin Soyadını Almasını Öngören Kuralın İptali
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Evli Kadının Bekârlık Soyadında Yeni Dava Yolunun Tüketilmemesi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Boşanan Kadına Verilen Soyadı İzninin Kaldırılmasında Görevli Mahkeme
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Evlilik Öncesi Soyadı ve Ad veya Soyadı Davaları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2024/10637
Karar No
2025/695
Karar Tarihi
23 Ocak 2025
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları