KİŞİLER HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Mükerrer Nüfus Kaydının İptali Davasına Mirasçıların Katılması
2024/5080 E., 2024/6688 K. · 1 Ekim 2024
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 21 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacılar, farklı nüfus kayıtlarındaki iki kaydın aynı kişiye ait olduğunun tespiti ile kayıtların düzeltilmesini istedi. İlk derece mahkemesi talebi kabul etti ve istinaf başvurusu reddedildi. Yargıtay, iptal isteminin mükerrer kayıtlı olduğu ileri sürülen kişinin mirasçılarının hukukî durumunu etkileyeceğine dikkat çekti. Bu kişilerin davaya katılması sağlanmadan kayıt hakkında hüküm kurulmasını eksik buldu. İlk derece hükmünü bozup dosyayı yeniden görülmek üzere gönderdi.
Hukuki İlke
Mükerrer nüfus kaydının iptali, ilgili kişinin mirasçılarının hukukî durumunu etkiliyorsa hükümden önce bu kişilerin davaya katılması sağlanmalıdır.
Sonuç
Bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı kaldırıldı. İlk derece kararı, davaya katılması gereken mirasçılar dosyada yer almadan hüküm kurulduğu için bozuldu.
İlgili Mevzuat
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 35, 36, 40
Kararda anılan6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 369/1, 371
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
2. Hukuk Dairesi 2024/5080 E. , 2024/6688 K.
"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2508 E., 2024/788 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 17. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/707 E., 2023/167 K.
Taraflar arasındaki nüfus kaydının düzeltilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ... İdaresi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... İdaresi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin ...'nin mirasçılarından olduğunu, ...'nin geldiği ve doğduğu yer olan Kastamonu ...'de bulunan kayıtta ... olan T.C. Kimlik numarası ile kayıtlı olduğunu, ... ile vefatına kadar evli kaldığı kayıtta ise ... T.C. Kimlik numarası ile kayıtlı bulunduğunu, kayıtlar arası bağlantığı bulunmadığını ileri sürerek ... ve ... TC numaralarının müvekkillerinin kök murisi ...'ye ait olduğunun ve her iki kayıttaki ...'nin aynı kişi olduğunun tespiti ile nüfus kayıtlarının düzeltilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı, davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından ... TC kimlik numaralı ... ile ... TC kimlik numaralı ...'nin aynı kişi olduklarının ve mükerrer kaydın silinmesini talep ettiği, ... TC kimlik numaralı nüfus kaydının incelenmesinde ilgili kayıtta doğum, evlenme ve ölüm olaylarının belirtildiği, kaydın eşinin bulunduğu ... siciline taşındığı, anne adının ... baba adının ..., doğum tarihinin 01.07.1900, tescil tarihinin 1940 olduğu, ... TC kimlik numaralı nüfus kaydının incelenmesinde sadece doğum olayının belirtildiği, evlenme şerhinin işlendiği başkaca bir olayın görünmediği, soyadının belirtilmediği, anne adının ..., baba adının ..., tescil tarihinin 19.08.1905 olduğu, dinlenen tanık beyanlarında da ikinci bir ...'den bahsedilmediği, ...'nin 1960'lı yıllarda çocuksuz vefat ettiğini beyan ettiği, dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde her iki kayıtta belirtilen ...'nin aynı kişi olduğu kanaatine varıldığı, ... TC kimlik numaralı kayıt her ne kadar eski tarih tescilli olsa da eksik bilgi içermesi ve güncel olmaması sebebiyle iptali ile güncel ve şahsa ait daha fazla bilgi içeren ... TC kimlik numaralı kayıt ile birleştirilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne, İstanbul ili, ... ilçesi, ... mahallesi, Cilt: 88, Hane: 652, BSN: 7 de nüfusa kayıtlı ... ve ... kızı 01.07.1900 Beykoz doğumlu, ... T.C. Kimlik numaralı ... ile, Kastamonu ili, ... ilçesi, ... köyü, Cilt:53, Hane:7, BSN:3 de nüfusa kayıtlı ... ve ... kızı 01.07.1900 ... doğumlu, ... T.C. Kimlik numaralı ...'nin aynı kişi olduklarının tespiti ile, mükerrer kayıt olan Kastamonu ili, ... ilçesi, ... köyü, Cilt:53, Hane:7, BSN:3 de nüfusa kayıtlı ... ve ... kızı 01.07.1900 ... doğumlu, ... T.C. Kimlik numaralı ...'nin kaydının iptaline, ilgili kayıtlardaki tüm nüfus işlemlerinin İstanbul ili, ... ilçesi, ... mahallesi, Cilt: 88, Hane:652, BSN:7 de nüfusa kayıtlı ... ve ... kızı 01.07.1900 Beykoz doğumlu, ... T.C. Kimlik numaralı ...'nin kaydı ile birleştirilerek eklenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İdaresi istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... İdaresi, ...'nin ...'deki kaydının kök kaydı olup bu haneye hukuken geçerli bir belgeye dayalı olarak tescil edildiğini, iptali istenen kaydın evlilik ile kapalı olup idarece evlenerek gittiği yer ile bağ kurularak kimlik numaraları eşleştirilip gerekli açıklamanın yapılacağını, bu nedenle mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; Kastamonu ... Köyü, cilt no:53, hane no:57'de nüfusa kayıtlı ... TC. kimlik nolu ... ile İstanbul ili, ... İlçesi ... Mahallesi cilt no: 88 hane no: 652'de, ... TC. kimlik numarası ile nüfusa kayıtlı ...'nin anne, baba adları ile doğum tarihlerinin aynı olduğu; toplanan deliller ile anılan şahısların aynı şahıs olduğunun anlaşıldığı; her iki kaydın da resmi belgeye dayalı oluşturulduğu, esasen ... İlçesi ... Mahallesi cilt no 88, hane no: 652'de kaydın mükerrer olduğu anlaşılmakta ise de tüm işlemlerin mükerrer olan bu kayda göre yapıldığı anlaşılmakla mahkemece verilen kararda hukuka aykırı yön görülmediği İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İdaresi temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... İdaresi, istinaf dilekçesini tekrarla, Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, mükerrer nüfus kaydının iptali davası olup, uyuşmazlık, davanın kabulü koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 35 inci, 36 ncı ve 40 ıncı maddeleri; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.
3. Değerlendirme
Kayıt düzeltilmesi, aile kütüğüne işlenmiş kaydın bir kısmının düzeltilmesi veya değiştirilmesidir. Nüfus kütüklerindeki doğru olmayan kayıtların düzeltilmesi için mahkemeden karar alınması zorunludur. İşte bu noktada, nüfus kütüğünde yer alan doğru olmayan kayıtlar, ilgilileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından açılacak olan kayıt düzeltme davası ile gerçek durumuna uygun hale getirilebilir ki, bu dava uygulamada nüfus kaydının düzeltilmesi davası olarak adlandırılmakta olup zamanaşımı ve hak düşürücü süreye bağlı olmayan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davalarda, her türlü kanıta başvurulabilir. Davacıların murislerinin mükerrer olarak kayıtlı olduğunu iddia ettikleri kişinin mirasçılarının hukuki durumları etkileneceği açık olup, taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Farklı Soyadlarıyla Yapılan Mükerrer Nüfus Kaydının Mahkemece İptali
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Ölen Annenin İki Ayrı Nüfus Kaydında Doğum Tarihinin Düzeltilmesi
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Mükerrer Nüfus Kaydı Davasında Uyma Kararıyla Çelişen Direnme
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Ad ve Soyadı Değişikliği ile Nüfus Kaydının Düzeltilmesi
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2024/5080
Karar No
2024/6688
Karar Tarihi
1 Ekim 2024
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları