AİLE HUKUKU · KISMEN BOZMA / ONAMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Çocuğa Zarar Veren Davranışta Görüşme
2024/5931 E., 2025/3268 K. · 7 Nisan 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 8 Kasım 2026
Kararın Özeti
Anne ile çocuk arasındaki kişisel ilişki eski sosyal inceleme raporuna dayanılarak düzenlenmişti. İstinafta annenin çocuğun eline kürdan batırdığı davranış da kusur değerlendirmesine eklendi. Yargıtay, bu gelişme karşısında önceki raporu yeterli görmedi. Her iki ebeveyn ve çocukla görüşecek psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı heyetinden yeni inceleme istedi. Yalnız kişisel ilişki bölümünü bozdu; diğer temyiz itirazları reddedildi. Karar, görüşmelerin kesin olarak kaldırılmasına veya belirli bir görüşme takvimine hükmetmedi.
Hukuki İlke
Çocuğun güvenliğini etkileyen ve istinafta değerlendirmeye katılan somut davranış, önceki sosyal incelemenin yeterliliğini yeniden sorgulamayı gerektirdi. Kişisel ilişki; güncel uzman incelemesi, çocuğun görüşü ve diğer deliller birlikte ele alınarak üstün yarara göre düzenlenmelidir.
Sonuç
İstinaf kararının kişisel ilişki düzenlemesi oybirliğiyle bozuldu. Bozma dışında kalan temyize konu bölümler onandı; ilişki hakkı kendiliğinden ortadan kaldırılmadı.
İlgili Mevzuat
Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme — m. 12
Çocuğun görüşüne verilen önemÇocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi — m. 3, 6
Çocuğun katılımı6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 370/1
Bozma dışındaki bölümlerin onanması
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
2. Hukuk Dairesi 2024/5931 E. , 2025/3268 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/587 E., 2024/1206 K.
DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ordu 2. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2021/620 E., 2023/828 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı kadın vekili tarafından kusur belirlemesi, karşı davanın kabulü ve çocuk lehine hükmedilen nafakaların miktarı, yoksulluk nafakası ile tazminat taleplerinin reddi yönünden; davalı-davacı erkek vekili tarafından kadının davasının kabulü, kusur belirlemesi ve nafakalar ile kişisel ilişki düzenlemesi yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı-davalı kadın vekilinin tüm, davalı-davacı erkek vekilinin ise aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Velâyet ve kişisel ilişki düzenlenirken; göz önünde tutulması gereken temel ilke, çocuğun üstün yararıdır. Çocuğun üstün yararı belirlenirken; onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişiminin sağlanması amacının gözetilmesi gereklidir. Ana ve babanın yararları; boşanmadaki kusurları, ahlaki değer yargıları, sosyal konumları gibi durumları, çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde göz önünde tutulur. Velâyet ve kişisel ilişki düzenlemesinde; çocukla ana ve baba yararının çatışması halinde, çocuğun yararına üstünlük tanınması gereklidir. Çocuğun yararı ise; çocuğun bedensel, fikri ve ahlaki bakımdan en iyi şekilde gelişebilmesi ve böyle bir gelişmenin gerçekleştirilmesi için, çocuğa sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sağlanmış olmasıdır. Çocuğun bu konulardaki üstün yararını belirlerken; çocuk yetişkin biri olmuş olsaydı, kendisini ilgilendiren bir olayda, kendi yararı için ne gibi bir karar verebilecekti ise, çocuk için karar veren makamındaki kişinin de aynı yönde vermesi gereken karar; yani çocuğun farazi düşüncesi esas alınacaktır.
Velâyet ve kişisel ilişki kamu düzenine ilişkin olup, re’sen araştırma ilkesi geçerlidir. Bu nedenle, yargılama sırasında meydana gelen gelişmelerin bile göz önünde tutulması gerekir.
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. maddesi ile Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi'nin 3 ve 6. maddeleri, iç hukuk tarafından yeterli idrake sahip olduğu kabul edilen çocuklara, kendilerini ilgilendiren davalarda görüşlerini ifade etmeye olanak tanınmasını ve görüşlerine gereken önemin verilmesi gerektiğini öngörmektedir. Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde görüşlerinin aksine karar verilmesi de mümkündür.
Somut olayda İlk Derece Mahkemesince; dosya kapsamına aldırılan 28.03.2022 tarihli sosyal inceleme raporu, Bölge Adliye Mahkemesince kadına eklenen "çocuğun uslu durması için eline kürdan batırması" kusuru da göz önüne alındığında anne ile çocuk arasında kurulacak kişisel ilişki yönünden elverişli ve yeterli değildir. O halde, Bölge Adliye Mahkemesince psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı uzmanlardan oluşacak heyetten, her iki ebeveyn ve çocuk ile görüşmek suretiyle inceleme ve rapor istenip; tarafların barınma, gelir, sosyal ve psikolojik durumlarına göre çocuğun üstün yararının belirlenerek çocuğun görüşü ile birlikte diğer deliller de gözönüne alınmak suretiyle kişisel ilişki hususunda bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kişisel ilişki düzenlemesi yönünden BOZULMASINA,
2.Davacı-davalı kadın vekilinin tüm, davalı-davacı erkek vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ...'ya yükletilmesine,
Peşin alınan harcın istek halinde yatıran ...'a geri verilmesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Velayette Çocuğun İsteği ve Heyet Raporu
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Velâyette Ebeveynin Sağlık Durumu ve Güncel Uzman İncelemesi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Velayette Fiilî Bakım ve Gözetim
İlgili Sayfalar
Çocuğun Görüşü ve Üstün Yararının Değerlendirilmesi
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2024/5931
Karar No
2025/3268
Karar Tarihi
7 Nisan 2025
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları