KİŞİLER HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Baba Adının Düzeltilmesinde DNA İncelemesi Gideri ve Resen Araştırma
2025/4114 E., 2025/7057 K. · 10 Eylül 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Nüfusta baba adının düzeltilmesi davası, davacı DNA incelemesinin giderlerini verilen kesin sürede yatırmadığı için reddedildi. Yargıtay, nüfus kayıtlarının düzeltilmesinin kamu düzeniyle ilgili olduğunu ve biyolojik baba olduğu ileri sürülen kişinin mezar yerinin bilindiğini belirtti. Giderin suçüstü ödeneğinden karşılanması, nüfus idaresi dışında haksız çıkan taraftan sonradan tahsil edilmesi ve mahkemenin kendiliğinden yaptıracağı DNA incelemesine göre karar vermesi gerektiğine hükmetti.
Hukuki İlke
Somut olayda DNA giderinin davacı tarafından yatırılmaması dava reddi için yeterli görülmedi. Mahkeme ödenekten karşılanan incelemeyi resen yaptırmalıydı.
Sonuç
İstinaf başvurusunun esastan reddi kaldırıldı. DNA incelemesi resen yaptırılmadığından ilk derece kararı oy birliğiyle bozuldu.
İlgili Mevzuat
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 36
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
2. Hukuk Dairesi 2025/4114 E. , 2025/7057 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/197 E., 2025/429 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Iğdır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/280 E., 2024/112 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından tamamı yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacı tarafından nüfus kaydında baba adının düzeltilmesi istemli açılan davanın İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda; biyolojik baba olduğu iddia edilen ..'ye ait mezar açılmak suretiyle babalık tespitine yarar numune örneklerinin alınarak DNA incelemesi yapılabilmesi için gerekli giderlerin karşılanması yönünden davacı tarafa verilen kesin süre içerisinde söz konusu giderlerin karşılanmadığı, bu suretle davacının DNA incelemesinden kaçındığı, dolayısıyla davacının murisin çocuğu olmadığına dair iddianın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafında istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesi kapsamında nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi ve nüfus kayıtlarına yönelik tespit davaları kamu düzeni ile yakından ilgili bulunduğundan, hakim istemle bağlı kalmayarak kendiliğinden de yapacağı araştırma ile elde edeceği sonuçlara göre karar vermek zorundadır.
Resmî sicil ve senet içeriklerinin aksinin ispatı, kanunda başkaca bir hüküm bulunmadıkça herhangi bir şekle bağlı olmaksızın her türlü delille kanıtlanabilir (Hukuk Genel Kurulu’nun 07.11.2012 tarihli ve 2012/18-548 E. ve 2012/763 K. sayılı kararı da aynı yöndedir). Eldeki dava; nüfus kaydının düzeltilmesi istemli olup, bu tür bir davada resmî sicil veya senedin aksinin nasıl ispatlanacağına dair özel yasalarda herhangi bir hüküm bulunmadığından mevcut iddia her türlü delil ile kanıtlanabilir.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde Mahkemece, nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkin eldeki davada, mahkemelerin hiç bir kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın doğru sicil oluşturmak zorunluluğunun bulunduğu gözetilerek, murisin mezar yeri belli olduğuna göre masrafı ileride, yasal nedenlerle zorunlu taraf olan nüfus idaresi dışında haksız çıkacak taraftan tahsil edilmek üzere suçüstü ödeneğinden karşılanmak suretiyle re'sen DNA testi yaptırılıp alınacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Nüfus Kaydı Düzeltmede Fethi Kabir ve DNA
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Evlilik İçinde Doğan Çocukların Baba Adının Düzeltilmesi İstemi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Ölen Eşin Baba Adının Düzeltilmesinde Hukuki Yarar ve Mirasçılar
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Ad ve Soyadı Değişikliği Davaları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2025/4114
Karar No
2025/7057
Karar Tarihi
10 Eylül 2025
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları