AİLE HUKUKU · ONAMA · TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Mal Rejiminin Tasfiyesinde Tapu İptali İsteklerinin Zamanaşımı Dışında Değerlendirilmesi
2025/4456 E., 2025/7122 K. · 11 Eylül 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026
Kararın Özeti
Erkek, mal rejiminin tasfiyesi kapsamında öncelikle tapunun iptal edilerek adına tescilini istedi. Yerel mahkeme bu talebi zamanaşımından reddetti. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, ayni hak iddiasının bu gerekçeyle reddedilemeyeceğini belirtti. Buna karşılık eşe tasfiyede kural olarak bir alacak hakkı tanındığını ve bu dosyada ayni hak istemeye izin veren istisnaların gerçekleşmediğini saptadı. Ret sonucu korundu, kararın gerekçesi değiştirildi.
Hukuki İlke
Tasfiye alacağının ayınla ödenebilmesi, alacaklı eşe her olayda tapu devrini seçme yetkisi vermez. Daire, paylı maldaki üstün yarar ve aile konutu gibi istisnaların dosyada bulunmadığını gözetti.
Sonuç
İstinaf kararının ret sonucu, gerekçesi değiştirilerek ve düzeltilerek onandı. Davacı erkeğin diğer temyiz itirazları reddedildi.
İlgili Mevzuat
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Tasfiye alacağının niteliği, ayınla ödeme ve istisnalar.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Ret gerekçesi değiştirilerek onama.
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
2. Hukuk Dairesi 2025/4456 E. , 2025/7122 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/781 E., 2024/946 K.
DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil, Mümkün Olmaması Halinde Katkı Payı Alacağı
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karaman 2. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2021/188 E., 2023/967 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı erkek vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı erkek vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Kural olarak, mal rejimi sona erdiğinde eşlerin ya da mirasçılarının tasfiye davası sonucunda katkı payı, değer artış payı ve artık değere katılma alacağı hakları doğar. Eşlerden birine ait mal varlığında, diğer tarafın mülkiyet veya başka ayni hak talebi söz konusu olamaz. Mal rejiminin tasfiyesi isteğinde bulunan eşe ya da mirasçılarına tanınan hak ayni olmayıp şahsi alacak hakkıdır (TMK md. 227/1, 231, 236/1, YİBGK'nun 07.10.1953 tarih ve 1953/8 Esas, 1953/7 Karar sayılı kararı).
3. TMK'nin 239/1. maddesi "... Katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir…” şeklinde düzenlenmiş olup aynı Kanun'un 226/3. maddesinde ise "... Eşler karşılıklı borçları ile ilgili düzenleme yapabilirler. ..." hükmüne yer verilmiştir. Anılan kanuni düzenlemelerden de anlaşılacağı gibi, borcun ayın olarak ödenmesi borçlu eşe tanınmış bir haktır. Başka bir anlatımla, tasfiye alacaklısı ayrık durumlar hariç ayni hak isteğinde bulunamaz, ancak borçlu eş isterse, mal rejiminin tasfiyesine ilişkin dava sonuçlanıncaya kadar borcunu ayın olarak ödemeyi kabul edebilir.
4. Açıklanan bu kuralın istisnaları TMK'nin 226/2. maddesinde düzenlenen alacaklı eşin tasfiyeye konu paylı malda üstün yararını kanıtlaması ve aynı Kanun'un 240. maddesinde düzenlenen aile konutu veya eşyanın söz konusu olması halinde tahdidi olarak belirtilmiş olup, temyize konu davadaki somut olayda, açıklanan istisnai durumlar da mevcut değildir.
5. Ayrıca, kural olarak aynî haklarda hak düşürücü süre ve zamanaşımı işlemez (Prof. Dr. M. Kemal Oğuzman, Prof. Dr. Özer Seliçi, Prof. Dr. Saibe Oktay Özdemir, Eşya Hukuku, Filiz Kitabevi, 2004, s. 23.).
6. Yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler uyarınca davacı erkek vekilinin tapu iptali ve tescil talebine yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde; Mahkemece, aynî haklarda kural olarak zamanaşımı işlemeyeceği kuralı göz ardı edilerek davacının tapu iptali ve tescil talebi yönünden de zamanaşımın dolduğu gerekçesiyle reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.
O halde, Mahkemece yazılı gerekçeyle ret kararı verilmesi doğru değilse de, mal rejiminin tasfiyesi isteğinde bulunan eşe ya da mirasçılarına tanınan hak ayni olmayıp şahsi alacak hakkı niteliğinde olduğundan ve somut olayda yukarıda açıklanan ayni hak istenemeyeceği kuralının istinasları da bulunmadığından ret kararı sonuç itibari ile doğrudur.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, HMK'nin 370/4. maddesi hükmü gereğidir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı erkek vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.Davacı erkek vekilinin Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirmeye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile sonucu itibarıyla doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek ONANMASINA,
İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi: Aile Konutunda Pay Talebi ve Tapunun İadesi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Ölümle Tasfiyede Aile Konutu ve Miras Payı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Tasfiyede Ek Dava ve Belirsiz Alacak
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2025/4456
Karar No
2025/7122
Karar Tarihi
11 Eylül 2025
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları