KİŞİLER HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Türkiye ve Suriye Nüfus Kayıtlarındaki Babanın Aynı Kişi Olduğunun Tespiti
2025/4989 E., 2025/10213 K. · 25 Kasım 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacı, Suriye nüfus sicilindeki babası ile Türkiye’de farklı adla kayıtlı kişinin aynı kişi olduğunu ileri sürerek nüfus kaydının düzeltilmesini istedi. Alt mahkemeler istemi esastan inceledi. Yargıtay, ileri sürülen olaylara göre davanın yeni bir babalık bağı kurulması veya mevcut soybağının reddiyle ilgili olmadığına karar verdi. İstemi nüfus kaydının düzeltilmesi olarak nitelendirdi. Asliye hukuk mahkemesi görevli olduğu için ilk derece hükmünü bozdu ve istinafın ret kararını kaldırdı.
Hukuki İlke
Bu dosyada farklı ülkelerin sicillerindeki baba kayıtlarının aynı kişiyi gösterdiği iddiası, soybağı davası yerine kayıt düzeltme davası olarak değerlendirildi.
Sonuç
İstinafın esastan ret kararı kaldırıldı. İlk derece hükmü, görevli yerin asliye hukuk mahkemesi olması nedeniyle bozuldu.
İlgili Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 33
Kararda anılan4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 282
Kararda anılan4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun — m. 4
Kararda anılan5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 36
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
2. Hukuk Dairesi 2025/4989 E. , 2025/10213 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/320 E., 2025/710 K.
DAVA TÜRÜ : Soybağının Tespiti
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2024/403 E., 2024/863 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından davanın reddi yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1.04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddî olayları açıklamak taraflara; ileri sürülen olayları hukuken nitelemek, uygulanacak Kanun hükümlerini tespit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesinde hâkimin, Türk Hukuku'nu res'en uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.
2.Davacı, babası...................'in uzun zaman önce Suriye Arap Cumhuriyeti'ne göç ettiğini, davacının babası ................... ismi ile Suriye nüfus sicillerine kayıt edildiğini, babasının Suriye Arap Cumhuriyeti kayıtlarına göre ................ olduğunu, Suriye Arap Cumhuriyeti kayıtlarına göre ..................ile Türkiye Cumhuriyeti nüfus kayıtlarına göre (.................. oğlu) ....................'in aynı kişi olduğunu ileri sürerek nüfus kaydının düzeltilmesini talep etmiştir.
3.Öncelikle çözümlenmesi gereken husus; somut uyuşmazlığın soybağının reddi-babalık veya nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davası olup olmadığıdır. Bilindiği üzere, soybağı birbirinin soyundan gelen kişiler arasındaki ilişkiyi ifade ettiğinden bu kavram içerisinde kan bağının yanında hukuki münasebetin de bulunması, diğer bir ifadeyle kan bağının hukuk düzeninin aradığı koşullar içerisinde oluşması zorunludur. Türk Medeni Kanunu'nun 282 nci maddesi uyarınca, çocuk ile ana arasında soybağı doğumla, baba ile arasında soybağı ise ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur. Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur. Yine kısaca af kanunları olarak nitelendirilen bir evlenme aktine dayanmayan birleşmelerden doğan çocukların neseplerinin düzeltilmesine ilişkin kanunlara göre de soybağı düzeltilebilir (Hukuk Genel Kurulu'nun 30.01.2008 tarihli ve 2008/2 Esas, 36-47 Karar sayılı kararı).
4.Kayıt düzeltilmesi, aile kütüğüne işlenmiş kaydın bir kısmının düzeltilmesi veya değiştirilmesidir. Nüfus kütüklerindeki doğru olmayan kayıtların düzeltilmesi için mahkemeden karar alınması zorunludur. İşte bu noktada, nüfus kütüğünde yer alan doğru olmayan kayıtlar, ilgilileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından açılacak olan kayıt düzeltme davası ile gerçek durumuna uygun hale getirilebilir ki, bu dava uygulamada nüfus kaydının düzeltilmesi davası olarak adlandırılmakta olup zamanaşımı ve hak düşürücü süreye bağlı olmayan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davalarda, her türlü kanıta başvurulabilir. Soybağının reddi, babalık ve tanımanın iptali davaları ile kayıt düzeltme davası, sonuçları (hane dışına çıkarmak) bakımından benzerlik göstermekte ise de, içerik ve yargılama kuralları açısından kendi özel hükümlerine bağlıdır. Soybağının reddinde, kişisel duruma ilişkin nüfus kaydında yer alan bilgi doğru olarak meydana gelmiş ve kütüğe tescil edilmiştir. Ancak bu doğru daha sonra soybağının reddi davası ile teknik anlamda bir yanlışlığa dönüştürülmüştür. Nüfus kaydının düzeltilmesi davasında ise, nüfus kaydının gerçek durumu yansıtmadığı, baştan yanlış olarak kütüğe geçirilmesi söz konusudur. Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, 4787 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi kapsamı dışında olup, aile mahkemelerinin görevine girmez. Asliye hukuk mahkemelerinin görev alanına giren nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davalarında, 5490 sayılı Kanun'un 36 ncı maddesi gereği, nüfus müdürü veya memurunun bulunması ve kararın onların önünde verilmesi zorunludur.
5.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre, davacının, Suriye Arap Cumhuriyeti kayıtlarına göre babası olan .............. ile Türkiye Cumhuriyeti nüfus kayıtlarına göre (........... oğlu) ..................'in aynı kişi olduğunun iddia edildiği anlaşılmıştır. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler dikkate alındığında davacının talebi nüfus kayıt düzeltme davası olup asliye hukuk mahkemesi görev alanında kalmaktadır. Bu nedenle asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenerek karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın munhasıran bu nedenle bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi: Tanımada Yabancı Nüfus Kayıtlarının Araştırılması
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Soybağını İlgilendiren Nüfus Kaydı Düzeltme Davasında Yargı Yolu
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Biyolojik Ana-Babanın Çocukların Yanlış Nüfus Kaydına Karşı Davası
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Nüfus Kaydı ve Ad Değişikliği Davaları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2025/4989
Karar No
2025/10213
Karar Tarihi
25 Kasım 2025
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları