İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi — Termik Santral İnşaatını Anahtar Teslim Veren Şirketin Sorumluluğu
2017/29980 E., 2020/9612 K. · 16 Temmuz 2020
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Termik santral inşaatında yüklenici şirketin işçisi olarak çalışan davacı, kıdem, ihbar, yıllık izin, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarını yükleniciyle birlikte santrali yaptıran şirketten de istedi. İlk derece mahkemesinin kısmen kabul kararını davalılar temyiz etti. Yargıtay, santral şirketinin asıl işinin elektrik üretimi olduğunu, deniz suyu alma ve verme sistemine ilişkin inşaat işlerinin anahtar teslim eser sözleşmesiyle verildiğini belirledi. Asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığından bu şirket yönünden davanın reddi gerektiğini belirterek kararı bozdu.
Hukuki İlke
Asıl işveren-alt işveren ilişkisi, iş sahibinin işyerinde kendi adına işçi çalıştırması ve mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde ya da işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren asıl iş bölümlerinde başka bir işverene iş vermesiyle kurulur. Bu dosyada Yargıtay, asıl işi termik santralle elektrik üretmek olan şirketin santral inşaatının deniz suyu sistemine ilişkin işlerini anahtar teslim eser sözleşmesiyle yükleniciye vermesini bu ilişki saymamış ve şirket yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiğini kabul etmiştir.
Sonuç
Temyiz edilen karar oybirliğiyle bozuldu. Yüklenici şirketin sebep bildirilmeyen temyiz itirazları ile santral şirketinin bozma kapsamı dışındaki itirazları yerinde görülmedi; bozma, santral şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiği gerekçesine dayanır.
İlgili Mevzuat
4857 sayılı İş Kanunu — m. 2
Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin tanımı ve asıl işverenin alt işveren işçilerine karşı birlikte sorumluluğu
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
22. Hukuk Dairesi 2017/29980 E. , 2020/9612 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkili işçinin iş sözleşmesinin haklı sebep olmadan feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin sebepleri bildirilmiş olmayan temyiz itirazlarının tümü; davalı ...Ş.’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasında, davalı şirketler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve bunun sonucu olarak davalı ...Ş.’nin dava konusu alacaklardan sorumlu olup olmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde "bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." denilmektedir.Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.İşin belirli bir bölümünde değil de, tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.Alt işveren sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.Dosya içeriğine göre, davalı ...Ş.’nin ...Organize Sanayi Bölgesinde termik santral inşaatı yaptırdığı, bu inşaatın bir bölümünün davalılar arasında imzalanan sözleşme gereğince ... İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti 'nin üstlendiği, davacının da ... İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin işçisi olarak termik santral inşaatında çalıştığı, davalı ...Ş.’nin asıl işinin ise termik santral ile elektrik enerjisi üretmek olduğu anlaşılmaktadır.Davalı şirketler arasında imzalanan 03/05/2012 tarihli sözleşmede işin konusu ... Enerji Üretim ... Termik Santralı sahasında ekli şartnameye ve projelere uygun olarak; denizden sualma ve verme sistemi dahilindeki pompa / klorlama / elektrik binaları ve terfi/dönüş boru hatları inşaat teknik şartnamesinde tariflenen işler, denizden sualma ve verme sistemi dahilindeki deşarj havuzu inşaatı ve deniz içi boruların döşenmesi teknik şartnamesi, karadaki boruların montaj teknik şartnamesi ile tariflenen işlerin müteahhit tarafından yapılmasıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.Dosyadaki tüm bilgi ve belgeler ile davalı şirketler arasında yapılan sözleşme ve ekleri nazara alındığında davalılar arasında belirli bir işin yapılıp teslim edilmesine ilişkin anahtar teslim işi konu alan bir eser sözleşmesi bulunduğu, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığı anlaşılmaktadır.Bu itibarla davalı ...Ş. yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 16/07/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi — İş Kazasında İş Sahibinin Sorumluluğu
İlgili Sayfalar
Taşeron İşçisinin Alacaklarında Asıl İşverenin Sorumluluğu
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi
Esas No
2017/29980
Karar No
2020/9612
Karar Tarihi
16 Temmuz 2020
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları