İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Akaryakıt İstasyonunda Asıl İşveren İlişkisi İspatlanamayan Şirketin Sorumluluğu
2026/2489 E., 2026/5884 K. · 18 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Akaryakıt istasyonunda pompacı olarak çalışan işçi, bordrosunda göründüğü akaryakıt şirketi ile birlikte istihdam edildiğini ileri sürdüğü anonim şirketten kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer alacaklarını istedi. İlk derece ve bölge adliye mahkemeleri, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğunu kabul ederek ikisini birlikte sorumlu tuttu. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, istasyonun işletme sözleşmesinin dava dışı bir şirketle yapıldığını, iş sözleşmesi, sigorta bildirimi ve ücretin akaryakıt şirketine ait olduğunu, anonim şirketle birlikte istihdam, işyeri devri veya asıl işveren-alt işveren ilişkisinin ispatlanamadığını belirterek kararı bozdu.
Hukuki İlke
Asıl işveren-alt işveren ilişkisi için işin, işyerinde kendi adına işçi çalıştıran bir işverenden alınmış olması gerekir. Bu dosyada istasyonun işletme sözleşmesi dava dışı bir şirketle yapıldığından, işçinin sözleşmesi, sigorta bildirimi ve ücreti diğer davalıya ait olduğundan ve temyiz eden şirketle birlikte istihdam, işyeri devri ya da asıl işveren-alt işveren ilişkisi ispatlanamadığından, bu şirket yönünden davanın husumetten reddi gerektiği kabul edilmiştir.
Sonuç
İstinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırıldı ve İlk Derece Mahkemesi kararı oybirliğiyle bozuldu. Temyiz eden şirketin duruşma isteği miktar yönünden reddedilerek inceleme dosya üzerinden yapıldı.
İlgili Mevzuat
4857 sayılı İş Kanunu — m. 2
Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin tanımı ve birlikte sorumluluk6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 369/2
Temyizde duruşma isteğinin miktar yönünden reddi
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2026/2489 E. , 2026/5884 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 41. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1291 E., 2025/1783 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/157 E., 2024/170 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... AŞ vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.
Davalı ... AŞ vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/2 hükmü gereğince duruşma isteğinin miktardan reddi ile incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Akaryakıt Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin (... Akaryakıt Şirketi) bordrosunda ve diğer davalı ... AŞ'nin kuzey istasyonu şubesi olarak kayıtlı bulunan akaryakıt istasyonunda akaryakıt satış elemanı (pompacı) olarak aralıksız çalıştığını, müvekkilinin her iki işyerince birlikte istihdam edildiğini, müvekkilinin iş sözleşmesinin 13.05.2019 tarihinde haklı gerekçe olmadan feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, ücret, asgari geçim indirimi, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile hafta tatili ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; davacının diğer davalı Şirketin çalışanı olduğunu, davacının hiçbir zaman müvekkili Şirketin çalışanı olmadığını, müvekkili ile diğer davalı Şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmadığını, müvekkili Şirket ile diğer davalı arasında acentelik sözleşmesi kapsamında bir ilişki kurulduğunu, davacının taleplerinden acente olarak diğer davalının sorumlu olduğunu, davacının emir ve talimatları da diğer davalı Şirket yöneticilerinden aldığını, davacının işten çıkarılması konusunda davalının herhangi bir bilgisi veya talebi olmadığını, üçlü vardiyada kural olarak fazla çalışma yapılmadığını, davacının fazla çalışma ve diğer işçilik alacaklarının bulunmadığını, davacının beyanından haftanın en az 1 günü tatil yaptığının anlaşıldığını, davacının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde aralıksız çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, husumet itirazında ve zamanaşımı def’inde bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... Akaryakıt Şirketi vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında ve zamanaşımı def’inde bulunduklarını, davacının fiilen diğer davalı ... AŞ’de çalıştığını, müvekkilinin sadece bordrolama yaptığını, davacının fazla çalışma alacağının bulunmadığını, davacının fazla çalışma yaptığı dönemlerde bunun ücret bordrolarına yansıtılıp davacıya ödendiğini, bordroların ihtirazı kayıt konulmadan davacı tarafından imzalandığını, müvekkili işyerinde vardiyalı sistem olduğunu, işçilerin 3 vardiya hâlinde çalıştığını, davacının haftanın 1 günü hafta tatili kullandığını, davacının istisnasız her ulusal bayram ve genel tatillerde çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çalışması hâlinde ücretinin ödendiğini, asgari geçim indirimi alacağının bulunmadığını, davacının çalıştığı süre boyunca yıllık izinlerini kullandığını, müvekkili ile diğer davalı arasındaki sözleşme sona erdiğinden artık işçinin çalışabileceği bir işyeri kalmadığını, işletmenin veya işyerinin gereklerinden davacının iş sözleşmesinin geçerli olarak feshedildiğini, davacının tüm ücret ödemelerinin banka aracılığı ile ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, asgari geçim indirimi alacaklarının kabulüne, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile hafta tatili ücreti alacaklarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının yaptığı işin mahiyeti, davalılar arasındaki işletme sözleşme içeriği ile tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde 4857 sayılı İş Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) 2. maddesi uyarınca hizmet alımı yapılan taraflar arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu, davalı ... AŞ'nin asıl işveren sıfatı ile davacının gerçekleşen çalışmalarından kaynaklı tüm işçilik alacaklarından müteselsilen sorumlu olduğu, akaryakıt dolum personeli olarak çalışan davacının iş sözleşmesinin, haklı nedenle feshedildiği ispat edilemediğinden davacı lehine kıdem ve ihbar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olduğu, tanık beyanları ile fazla çalışmanın ispat edildiği, başkaca deliller ile desteklenen tanık beyanlarına göre hüküm kurulmasının yerinde olduğu, tanıkla ispat edilen fazla çalışma alacağından indirim yapıldığı, fazla çalışma alacağı bakımından ara dinlenmelerin usulüne uygun biçimde mahsup edildiği, ulusal bayram ve genel tatil alacağı ile hafta tatili alacağı bakımından da aynı ilkeler geçerli olduğundan tanıkla ispatın yerinde olduğu, ödemeye dair ispat yükü üzerinde olan davalı tarafından fazla çalışma, ulusal bayram ile genel tatil alacağı ile hafta tatili alacaklarının ödendiği ispat edilmediğinden hükmedilen alacak kalemlerinin yerinde olduğu, yıllık izin alacağı bakımından davacının yıllık izinleri kullandığına dair ispata yarar belge sunulmadığından verilen kararın yerinde olduğu belirtilerek davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... AŞ vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davalı ... Akaryakıt Şirketi ile müvekkili Şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, acentelik ilişkisi bulunduğunu, davacının tüm hak ve alacaklarından acente olarak ... Akaryakıt Şirketinin sorumlu olduğunu, davalı Müvekkilinin sorumlu olmadığını,
2. Müvekkili Şirketin, davacının dava konusu istasyonda çalıştığı süre ile sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini,
3. Bildirilen tanık dinlenmeyerek eksik incelemeye ve değerlendirmeye dayalı karar verildiğini,
4. Tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini, davacının fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatil ücreti alacaklarının hesabının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı ... AŞ'nin davacının alacaklarından sorumluluğunun bulunup bulunmadığına ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince ve Bölge Adliye Mahkemesince davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu kabul edilerek davalıların davacının alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmişse de bu kabul dosya kapsamına uygun değildir.
4857 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre "bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur."
Asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir. İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün hâlinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir. Alt işveren sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise; asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.
Dosya kapsamına göre, davacının çalıştığı akaryakıt istasyonunun işletilmesine ilişkin sözleşmenin dava dışı ... Petrol Yatırımları Anonim Şirketi ile davalı ... Akaryakıt Şirketi arasında imzalandığı, davacının iş sözleşmesini ... Akaryakıt Şirketi ile yaptığı ve bu Şirket üzerinden sigorta bildiriminin yapıldığı, ücretin ... Akaryakıt Şirketi tarafından ödendiği, davacının davalı ... AŞ'de herhangi bir çalışmasının bulunmadığı, davalı ... AŞ ile ... Akaryakıt Şirketi arasında birlikte istihdam, işyeri devri ve asıl işveren alt işveren ilişkisi gibi bir hukuki ilişkinin varlığının ispatlanamadığı anlaşılmakla; davalı ... AŞ yönünden davanın husumetten reddi yerine diğer davalı Şirket ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi asıl kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi — Termik Santral İnşaatını Anahtar Teslim Veren Şirketin Sorumluluğu
İlgili Sayfalar
Asıl İşveren ve Alt İşverenin İşçilik Alacaklarından Sorumluluğu
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/2489
Karar No
2026/5884
Karar Tarihi
18 Haziran 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları