KİRA HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kira Tespitinde Son Sözleşmenin Kendi Dönemindeki Rayici
2011/17176 E., 2012/620 K. · 12 Ocak 2012
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Yıllardır devam eden işyeri kiracılığında taraflar 2009 yılında yeni bir sözleşme imzaladı. Kiraya veren 2010 dönemi için bedel tespiti isteyince bilirkişi, son sözleşmedeki bedelin imzalandığı dönemin rayicine uygun olup olmadığını değerlendirmedi. Yargıtay, bu sözleşmenin bağımsız koşullarla ve serbest iradeyle yapılıp yapılmadığının, bedelin de dönemin rayicini yansıtıp yansıtmadığının araştırılmasını istedi. Bu ayrım, uyuşmazlık döneminde endeks hesabı veya hak ve nesafet yönteminin seçimini etkilediği için hüküm bozuldu.
Hukuki İlke
2010 kira dönemine ilişkin bu dosyada, önceki ilişkiyi izleyen yeni sözleşmenin gerçek rayici ve bağımsız koşulları belirlenmeden kira tespiti yöntemi seçilemedi.
Sonuç
2009 tarihli son sözleşmenin kendi dönemindeki rayici ve bağımsız koşulları araştırılmadan karar verildiği için kısmen kabul hükmü bozuldu.
İlgili Mevzuat
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m.428
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
3. Hukuk Dairesi 2011/17176 E. , 2012/620 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ
Dava dilekçesinde kira parasının 01.01.2010 gününden başlayarak yıllık 18.000.00 TL olarak tesbiti istenilmiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
YARGITAYKARARI
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Dava
dilekçesinde; davalı taraf ile aralarında en son yapılan 01.01.2009 tarihli kira sözleşmesi ile kiralananın yıllık kira parasının
3.500,00 TL olarak belirlendiği ancak söz konusu işyerinin kira bedelinin etraftaki emsallere göre düşük olduğu belirtilerek
davalının kiracı olarak oturduğu söz konusu işyerinin yıllık kira bedelinin net 18.000,00 TL olarak tespiti
istenilmiş,mahkemece taraflar arasındaki kira ilişkisinin 1999 yılından beri sürdüğü ve son sözleşmenin 01.01.2009 tarihli
olduğu belirtilerek bilirkişi raporları doğrultusunda “hak ve nesafet” uygulamasına göre davaya konu taşınmazın
01.01.2010 tarihinden itibaren yıllık kira bedelinin 8.400,00 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından
temyiz edilmiştir. Kural olarak tarafların her türlü etken dışında ve serbest iradeleriyle yaptıkları kira sözleşmesinde
belirledikleri kira parasının aksi iddia edilip kanıtlanmadıkça o dönemin olağan rayicine uygun olduğu kabul
edilmelidir.Şartlar değişmedikçe ve özel gelişmelerin varlığı iddia ve ispat edilmedikçe kira sözleşmesinde olağan rayice
uygun olarak kararlaştırılan kira parasına; TEFE(ÜFE) artış oranının üç yıl için (ard arda üç defa) artırımı esas alınarak
bulunacak kira parasının o dönemin hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak
kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır.
Somut olayda, davacı ile davalı taraf arasında en son 01.01.2009 başlangıç tarihli, yıllık 3.500,00 TL kira bedelli ve 1 yıl
süreli kira sözleşmesi imzalandığı hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Ancak mahkemeye sunulan
bilirkişi raporlarında, taraflar arasında yapılan son kira sözleşmesinde belirlenen kira parasının o dönemin rayicine uygun
olup olmadığı belirtilmeden tespiti istenen dönem kirası hak ve nesafet uygulanmak suretiyle yıllık 8.400,00 TL olarak
belirlenmiştir. O halde mahkemece, taraflar arasında en son imzalanan 01.01.2009 tarihli kira sözleşmesinin, serbest
iradeyle yapılmış, ilk sözleşmeden ayrı şartları içeren, rayiç ve emsale uygun, hak ve nesafeti yansıtan bir sözleşme
olduğu saptandığında ÜFE artış oranı yansıtılmak suretiyle, aksi takdirde ise hak ve nesafete göre yeni dönemin kira
parasının tespit edilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu, hak ve nesafet uygulamasına göre kira parasına
hükmedilmiş olması doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde
tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün
HUMK.nun
428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 12.01.2012
tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Sözleşmedeki Artış Endeksi ve Hor Kullanım Hesabı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Beş Yılda Bir Değerlendirme Şartı Bulunan Eski Dövizli Kiranın Tespiti
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kira Tespitinde Artış Şartı ve Dönem Başlangıcı
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Esas No
2011/17176
Karar No
2012/620
Karar Tarihi
12 Ocak 2012
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları