KİRA HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kiracının İmalat Giderinde Tek Taraflı Tespit Raporuna İtiraz
2017/2666 E., 2018/3348 K. · 3 Nisan 2018
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Restoran ve kıraathane olarak kullanılan taşınmazlar satıldıktan sonra kiracı, yaptığı faydalı ve zorunlu imalatların bedelini istedi. İlk derece mahkemesi, kiraya verenlerin itiraz ettiği delil tespiti raporuna ve aynı bilirkişinin ek raporuna dayanarak alacağa hükmetti. Yargıtay, hükme kadar bildirilen itirazın değerlendirilmesini ve yeni uzman kurulunun masrafları tür, yapım tarihi, rayiç, yıpranma ve sabitlik bakımından kalem kalem incelemesini gerekli gördü. Hükmü bu nedenle kiraya verenler lehine bozdu.
Hukuki İlke
Kiraya verenin itiraz ettiği tek taraflı tespit raporu yeni incelemeyle karşılanmalıdır. İmalat gideri değerlendirilirken kalıcı ve benimsenen işlerin yapım tarihindeki rayici ile yıpranması belirlenir.
Sonuç
Eksik bilirkişi incelemesine dayanan kısmen kabul hükmü davalı kiraya verenler yararına bozuldu. Davacı kiracının temyiz itirazları reddedildi.
İlgili Mevzuat
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.530
Kararda anılan818 sayılı Borçlar Kanunu m.414
Kararda anılan6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu geçici m.3
Kararda anılan1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m.428 ve 440
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
3. Hukuk Dairesi 2017/2666 E. , 2018/3348 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı; davaya konu taşınmazları restoran ve kıraathane olarak yıllar önce kiraladığını, en son yapılan sözleşmelerin 01.01.2011 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli olduğunu, ancak davalıların taşınmazları 25.10.2011 tarihinde satması ve yeni malikin ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açması sonucu, taşınmazları 2012 Yılı Haziran ayında tahliye etmek zorunda kaldıklarını, taşınmaza yapılan faydalı ve zorunlu masrafların 58.000 TL olduğunun bilirkişi raporu ile hesap edildiğini belirterek, faydalı ve zorunlu masraflar toplamı 58.000 TL tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar; bilirkişi raporunda belirlenen değerlerin fahiş olduğunu, yapılan masrafların taşınmazın değerini artırmadığını, yeni malik tarafından hepsinin söküldüğünü, sözleşmeye ve TBK'nuna göre davalıların muafakatının alınması gerektiğinden yapılan faydalı masrafların istenemeyeceğini, davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve davacı kiracının yaptırdığı 47.000 TL imalat bedelinin tahsiline karar verilmiş, hüküm davalılar ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının temyiz itirazları yerinde değildir.
2-) Davalıların temyiz itirazlarına gelince; Yerleşik uygulama, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarih itibariyle TBK.nun 530. maddesi (BK. 414.m) kapsamında vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davalı kiraya verenden isteme hakkı olduğu yönündedir. Kural olarak bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle kiracı kiralananda kalan ve kiraya veren tarafından benimsenen imalat için sebepsiz zenginleşilen oranında ve yapıldıkları tarih itibarıyla rayiç bedeller üzerinden bedelin tazminini talep edebilir. Kiraya verenin sorumluluğu faydalı imalatların imal tarihindeki değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle bulunacak değer kadardır.
Taraflar arasında düzenlenen 01.01.2011 başlangıç tarihli, 1 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacının bu sözleşmeden önce de taşınmazlarda kiracı olarak bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı kiracının, tazminat taleplerinin belirlenmesi amacıyla ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/42 D.İş sayılı dosyasında yapılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda belirlenen faydalı imalatların, yapım tarihlerinin ne olduğu, alınan değerlerin hangi tarihler itibariyle alındığı, yıpranma paylarının düşülüp düşülmediği değerlendirilmemiş ve faydalı masrafların kalem kalem açıklaması metraj ve değeri belirtilmemiştir. Davalılar yargılama sırasında tespit raporunu kabul etmediklerini bildirmiştir. Mahkemece, konusunda uzman bilirkişilerden yeniden rapor aldırılmadan tek taraflı ve davalı tarafından itiraza uğrayan tespit raporu esas alınarak, ve bu rapordaki aynı bilirkişiden ek rapor alınarak hüküm kurulmuştur. Söz konusu raporların tebliğine rağmen belirli sürede itiraz edilmemesi halinde kesinleşeceği veya aleyhine tespit yaptırılan kişi hakkında kesin delil niteliği kazanacağına dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle delil tespiti yoluyla alınan bilirkişi raporuna itiraz etmemiş olan taraf bu itirazını hüküm verilinceye kadar mahkemeye bildirebilir. İtiraza uğrayan ve mahkemece yeni bir bilirkişi raporu ile karşılanmamış tespit bilirkişi raporu ile karar verilemez. Bu durumda Mahkemece, kiracı tarafından yapılan imalatların hangisinin zorunlu ve faydalı masraflar, hangilerinin lüks masraflar olduğunun belirlenmesi, imalatların imal tarihleri itibariyle kalem kalem değerleri, yıpranma durumları, sabit nitelikte olup olmadıkları ayrıntılı olarak konusunda uzman bilirkişi kurulundan alınacak rapor ile belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle verilen hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalılar yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.04.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kiralananda Kalan Mallarda Tek Taraflı Delil Tespiti Raporu
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi: Kiracının Faydalı ve Zorunlu Masrafları
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Esas No
2017/2666
Karar No
2018/3348
Karar Tarihi
3 Nisan 2018
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları