top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİRA HUKUKU  ·  KISMEN BOZMA / ONAMA

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Sözlü Kirada Tespit Bedelinin Başlangıcı ile İhtiyaç Nedeniyle Tahliyenin Ayrı Değerlendirilmesi

 

2017/6415 E., 2019/2272 K. · 19 Mart 2019

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Sözlü kira sözleşmesinde bedelin hangi tarihten itibaren geçerli olacağı, belirsiz süreli kiradaki altı aylık fesih dönemleriyle belirlenemez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, başlangıç günü tartışmasız olan kirada artış bildiriminin yenilenen dönemden en az otuz gün önce yapıldığını saptadı. Tespit edilen bedelin bir sonraki yıl yerine ilgili yıllık dönemin başlangıcından ve brüt olarak belirlenmesini istedi. İhtiyacın samimiyeti kanıtlanamadığından tahliye talebinin reddi ise onandı.

 

Hukuki İlke

 

Kira bedelinin tespitinde yıllık kira dönemi ve artış bildirimi esas alınır; belirsiz süreli sözleşmenin fesih dönemleri tespit bedelinin başlangıcını belirlemez. İhtiyaç nedeniyle tahliye koşulları aynı davada ayrıca incelenir.

 

Sonuç

 

İhtiyaç nedeniyle tahliye isteminin reddi onandı; kira tespitinin başlangıç dönemi ve bedelin brüt belirtilmesi yönünden hüküm davacılar yararına bozuldu.

 

Kararın Dosyaya Etkisi

 

Tespitin geçmiş döneme etkisi, bu olayda süresinde yapılan yazılı artış bildirimine dayanmaktadır.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 344, 345
    Kira tespitinin dönemi ve bildirimi

  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 328, 329
    Tespit dönemini belirlemede uygulanmayan fesih hükümleri

  • 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 428
    Bozma

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.

 

3. Hukuk Dairesi         2017/6415 E.  ,  2019/2272 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ


Taraflar arasındaki ihtiyaç nedeniyle tahliye ve kira bedelinin tespiti davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, tahliye davasının reddine, kira bedelinin tespiti davasının kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:


Y A R G I T A Y K A R A R I


Davacılar, dava konusu depolu dükkan vasfındaki taşınmazı 13.01.2014 tarihinde satın aldıklarını, dava konusu dükkanın, önceki malik tarafından sözlü kira sözleşmesi ile yaklaşık 10 yıl önce kiraya verildiğini, dava konusu taşınmazı ihtiyaçları nedeniyle satın aldıklarını, davalıya taşınmazı tahliye etmeleri hususunu ihtarname göndererek ihtiyacını bildirdiği halde davalının taşınmazı tahliye etmediğini belirterek dava konusu taşınmazın iş yeri ihtiyacı nedeni ile tahliyesine karar verilmesini ve davalının ödediği aylık 300TL kira bedelinin rayiçlerin altında kaldığından, 21.01.2014 tarihinde başlayan dönemden itibaren geçerli olmak üzere aylık net 2000TL olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı; öncelikle tahliye isteminin süre açısından reddedilmesi gerektiğini, davacıların keşide ettikleri ihtarda ihtiyaç belirtmeyip; tadilat yapılacağını belirttiklerini, davacıların işbu taşınmaza ihtiyaçlarının bulunmadığını, ...’in öğretmen olduğunu, ...’in ise doktor olduğunu ancak zirai ilaç ticareti ile uğraştığını, kaldı ki davacıların başkaca taşınmazlarının bulunduğunu, dava açılış tarihi itibariyle taşınmazdaki kiracılık sıfatının 8 yıl olduğunu, kira tespitine ilişkin taleplerini de kabul etmediklerini, davacıların gönderdiği ihtarın yeni maliklerin bildirimine ilişkin olduğunu, davacıların kira bedelini Ocak 2014 ten itibaren belirlenmesi taleplerinin 6098 sayılı Kanun’un 345. Maddesine aykırı olduğunu, taraflar arasında yazılı sözleşme olmadığını, davacılar tarafından maddede belirtilen anlamda keşide edilmiş bir ihtarname ya da yeni dönem için açılmış bir dava olmadığını, kira bedelinin ancak 2016’da hüküm ifade edeceğini, taşınmazın bulunduğu yerdeki emsal kiraların aylık 300TL ile 500TL arasında değiştiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; tahliye davasının süresinde açılmadığı ve ihtiyacın samimi olduğunun ispat edilemediği gerekçesi ile tahliye davasının reddine, kira bedelinin 20.06.2015 tarihinden itibaren 604,78TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve davacıların ihtiyacın samimi olduğunu ispat edememelerine göre, davacılar vekilinin tahliye ilişkin tüm kira bedelinin tespitine ilişkin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacılar vekilinin tespit tarihine ilişkin temyiz itirazlarının gelince ;

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 345. maddesi gereğince; kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak, bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla, izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, mahkemece belirlenecek kira bedeli, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar. Sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur.

Somut olayda; davacılar, davalı ile önceki malik arasında yapılan sözlü kira sözleşmesine dayanmış ve sözleşmenin başlangıç tarihinin Haziran ayının 20. günü olduğunu belirtmiş davalı sözleşmenin başlangıç tarihine itiraz etmemiştir. Her ne kadar Mahkemece, kira sözleşmesinin süresiz olduğu ve TBK 328 ve 329. maddeleri gereğince kira bedelinin 6 aylık dönemler itibarıyla tespitinin talep edilebileceği gerekçesi ile kira bedelinin 20.06.2015 tarihinden itibaren tespitine karar verilmiş ise de; 6098 sayılı TBK'nun 344 ve 345. maddelerine göre; kira bedellerinin yıllık olarak belirleneceğinin düzenlenmiş olması karşısında olayda uygulama olanağı bulunmayan 6098 Sayılı TBK.nun 328 ve 329. maddeleri esas alınarak 20.06.2015 tarihinden itibaren kira bedelinin tespitine karar verilmesi doğru değildir. Ayrıca ... 10. Noterliği’nin 21.01.2014 tarih, 02304 yevmiye numaralı ve 24.01.2014 tebliğ tarihli ihtarnamesi ile yenilenen döneminin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte kiraya verenler tarafından kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuştur. Bu durumda, Mahkemece yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda kira bedelinin 20.06.2014 tarihinden itibaren brüt olarak tespit edilmesi gerekirken, yazılı şekilde ve net mi brüt mü olduğu belirtilmeden 20.06.2015 tarihinden itibaren kira bedelinin tespitine karar verilmesi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacıların sair temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan tahliye davasına yönelik hükmün ONANMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davacıların temyiz itirazlarının kabulü ile açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davacı taraf yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 19.03.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kira Tespitinde Önceki Yazılı Bildirimin İspatı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kira Tespitinde Artış Şartı ve Dönem Başlangıcı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kira Tespitinin Sözleşmede Belirlenen Artış Ayına Göre Uygulanması

Tüm Kira Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İçtihatlar

Kira Hukuku

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2017/6415

 

Karar No

2019/2272

 

Karar Tarihi

19 Mart 2019

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Kira ve Tahliye Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

Kira Artış Oranı Hesaplama

Kira Tespit Davası Tarihleri

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page