top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİRA HUKUKU  ·  ONAMA

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Otuz Yıllık Dövizli Kira ve İntifa İlişkisinde Uyarlama İspatı

 

2023/5799 E., 2024/4372 K. · 17 Aralık 2024

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 4 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Dolar kurunun yükselmesi, uzun süreli kira ve intifa ilişkisinde uyarlamanın bütün koşullarının oluştuğunu tek başına göstermez. Otuz yıllık sözleşmenin kiracısı, aylık dolar bedelinin liraya uyarlanmasını istedi. Mahkemeler dava tarihindeki sözleşme dengesi, emsal değer ve ileri sürülen ekonomik değişiklikleri değerlendirdi. Yargıtay, somut olayda öngörülemezlik ve uyarlama koşullarının oluşmadığını kabul ederek ret kararını onadı. Karar, her döviz borcunun uyarlama dışında kaldığı anlamına gelmez.

 

Hukuki İlke

 

Uzun süreli yabancı para sözleşmesinde uyarlama için kur artışının yanı sıra sözleşme dengesini bozan somut koşullar değerlendirilmelidir.

 

Sonuç

 

Davacının temyiz itirazları reddedilerek kira bedelinin uyarlanması isteminin reddi onandı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türk Borçlar Kanunu — m. 138
    Aşırı ifa güçlüğü

  • Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 370/1
    Onama

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.

 

3. Hukuk Dairesi 2023/5799 E. , 2024/4372 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1777 E., 2023/2519 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 5. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/309 E., 2022/4 K.


Taraflar arasındaki kira bedelinin uyarlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.


Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.


Bölge Adliye Mahkemesi davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:


I. DAVA

Davacı vekili; davacı, davalıya ait taşınmaza ilişkin 05.08.2013 tarihli intifa hakkı ve kira sözleşmesini imzaladığını, 30 yıl süreli sözleşmede aylık kira bedelinin KDV dahil 100.000,00 USD belirlendiğini, sözleşmenin düzenlendiği tarihten bugüne kadar aylık kira bedelinin ödenmesinin ülke genelinde yaşanan ekonomik sorunlara paralel şekilde giderek zorlaştığını, döviz üzerinden belirlenen kira bedelinin ödenmesinin müvekkili için çekilmez bir hal aldığını, döviz kurundaki artış ile sözleşmenin kurulduğu günden bu yana kira bedelinin değer artışının %103,44 olduğunu ileri sürerek; KDV dahil 100.000,00 USD olarak belirlenen aylık kira bedelinin değişen şartlar çerçevesinde KDV dahil 198.240,00 TL olarak uyarlanmasını talep etmiştir.


II. CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin salt bir kira sözleşmesi değil kiracıya kapsamlı intifa hakkı da tanıyan karma bir sözleşme olduğunu, kira bedelinin emsallerine göre çok düşük olduğunu, yabancı paranın riskinin ve devalüasyonların ülke ekonomisi bakımından önceden tahmin edilemeyecek bir keyfiyette olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.


III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava açılış tarihinde taraflar arasındaki edimlerde davacı aleyhine dengesizliğe yol açacak işlem temelinin çökmesinin somut olayda gerçekleşmediği, dava tarihinde yeniden kiraya verilme bedelinin artışla oluşacak bedelden daha yüksek olacağı saptanmış olmakla, sözleşmenin 30 yıllık süreyle yapılmış olması da göz önünde alındığında, uyarlamanın unsurları olan çekilmezlik ve öngörülmezlik unsurlarının somut olayda oluşmadığı, sözleşmenin uyarlanması koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.


IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.


B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; Dolar kurunun %100 artmış olmasının tek başına tarafların edimleri arasındaki dengeyi tamamen bozduğunu ve müvekkili Üniversite tarafından ifanın yabancı para ile yapılmasının beklenmesinin dürüstlük kuralına aykırı hâle geldiğini, bununla birlikte davanın açılış tarihindeki şartlara ek olarak, davanın devam ettiği uzun süre boyunca ülke tarihindeki en yüksek döviz kurunun gerçekleştiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.


C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki kira sözleşmesinin 01.09.2014 başlangıç tarihli ve 30 yıl süreli olup, davacının değişen hal ve şartlara göre kira bedelinin uyarlanmasını talep ettiğini, kira bedelini etkileyecek şekilde kiralananın niteliği, kullanma alanı, konumu, bölgedeki kira parasını da etkileyecek normalin üstündeki imar ve ticaret değişiklikleri, emsal kira paraları, vergi ve amortisman giderlerindeki artışlar, döviz kurlarındaki ani ve aşırı iniş ve çıkışlar ile ülkeyi sarsan ciddi ekonomik kriz veya doğal afetlere bağlı ödeme esaslarının yeniden düzenlenmesini gerektirecek olayların varlığına ilişkin somut delillerin bulunmadığı, Mahkemece verilen kararın yerinde olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.


V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.


B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf sebeplerini tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.


C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kira bedelinin uyarlanması istemine ilişkindir.


2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 138 inci maddesi


3. Değerlendirme

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa yukarıda yer verilen kanun maddesinin doğru şekilde uygulandığı, döviz kurundan kaynaklı değişimlerin öngörülemeyen bir husus olmadığı, sözleşmenin uyarlanması koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.


VI. KARAR


Açıklanan sebeple;


Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,


Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,


17.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Pandemi ve Döviz Artışı İddiasıyla Fabrika Kirasının Uyarlanması

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kira Uyarlaması Talebinin Tespit Davası Gibi Çözülememesi

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Ticari Bölgedeki Gelişmeler Nedeniyle Kira Uyarlamasında İspat

Tüm Kira Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İçtihatlar

Kira Hukuku

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2023/5799

 

Karar No

2024/4372

 

Karar Tarihi

17 Aralık 2024

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Kira ve Tahliye Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

Kira Artış Oranı Hesaplama

Kira Tespit Davası Tarihleri

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page