top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

TÜKETİCİ HUKUKU  ·  KANUN YARARINA BOZMA

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — İtirazla Duran İcra Takibinden Sonra Tüketici Hakem Heyetine Başvuru

 

2026/5101 E., 2026/3617 K. · 8 Haziran 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Emlakçı, satışa aracılık ettiğini belirterek komisyon alacağı için icra takibi başlattı. Borçlu itiraz edince takip durdu. Emlakçı itirazın iptali davası açmadan, 2025 yılı için hakem heyetinin görev sınırında kalan alacağını tüketici hakem heyetine taşıdı. Yargıtay, arada görülmekte olan bir dava bulunmadığına dikkat çekti. Tüketici mahkemesi takip dosyasını derdestlik sebebi saymak yerine hakem heyeti kararına itirazı esastan incelemeliydi.

 

Hukuki İlke

 

İtirazla durmuş bir icra dosyasının varlığı, aynı alacak için görülmekte olan dava bulunduğunu göstermez. Daire, itirazın iptali davası açılmadığını ve alacağın başvuru yılındaki görev sınırı içinde kaldığını birlikte değerlendirerek hakem heyetine başvurulabileceğini kabul etti.

 

Sonuç

 

Tüketici mahkemesinin derdestlik gerekçesine dayanan kararı, taraflar arasındaki kesin sonucu etkilememek üzere oybirliğiyle kanun yararına bozuldu. Yargıtay komisyona hak kazanılıp kazanılmadığını karara bağlamadı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m. 68

  • 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — m. 67/4

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 114, 363/1

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

T. C.

Y A R G I T A Y

3 . H U K U K D A İ R E S İ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

Y A R G I T A Y İ L Â M I

Esas No : 2026/5101

Karar No : 2026/3617

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İzmir 7. Tüketici Mahkemesi

TARİHİ :

SAYISI :

DAVACI :

DAVALI :

DAVA TARİHİ :

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı

tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler

incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının ..... İli ....... İlçesi ....... Mahalle ....... ada .... parselde kayıtlı ... kat ... no.lu dairenin satın

alınması için emlakçı olan müvekkiline başvurduğunu, müvekkilinin aracılık hizmeti verdiğini, davalının

müvekkiline ödemekle yükümlü olduğu komisyon ücretini ödemediğini, bu nedenle müvekkilinin Tüketici Hakem

Heyetine başvurduğunu, Tüketici Hakem Heyetince şikayetin reddine karar verildiğini, kararın hukuka aykırı

olduğunu belirterek, ..... Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 12.09.2025 tarihli ve ........ sayılı kararın iptalini,

uyuşmazlığın esastan incelenerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 104.250,00 TL komisyon ücreti

alacağının icra takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; Tüketici Hakem Heyetince verilen kararda usul ve yasaya aykırılık olmadığını, davacının taşınmazın

satışına aracılık etmediğini, ibraz edilen sözleşmede satıcı konumunda yer alan .........isimli şahsın hiçbir zaman

taşınmazın maliki olamadığını, bu haliyle sözleşmenin geçerli olmasının imkansız olduğunu savunarak, davanın

reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; şikayet konusu simsarlık sözleşmesinden

kaynaklı alacak yönünden davalı aleyhine şikayet öncesi ....... İcra Müdürlüğünün ....... E. sayılı dosyası ile

başlatılan derdest takip nedeniyle Tüketici Hakem Heyeti kararının gerçekçesi değiştirilmek suretiyle .......

Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 12.09.2025 tarihli ve ......... sayılı kararının onanmasına, davacının itirazının

reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığınca; Mahkemece, 2025 yılı

itibarıyla 149.000,00 TL altındaki uyuşmazlıklar için 6502 sayılı Kanunun 68/5. maddesine göre davacının hem

İcra ve İflas Kanunundaki haklarını kullanabileceği hem de Hakem Heyetlerine başvuru yapabileceği, her iki yasal

imkânın birbirine derdestlik oluşturmayacağı dikkate alınarak işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken,

yazılı gerekçeyle karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz

isteminde bulunulmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Tüketici Hakem Heyeti kararının iptali istemine ilişkin olup kanun yararına temyiz aşamasında

uyuşmazlık davacının icra takibi yaptığı alacak için Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapmasının derdestlik olup

olmadığı noktasında toplanmaktadır.

1. Dava şartları, Mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan koşullardır. Diğer

bir anlatımla; dava şartları dava açılabilmesi için değil, Mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan

“kamu düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her

aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp incelemek durumunda olup; bu konuda

tarafların talep ve beyanları ile bağlı değildir.

2. Dava şartları dava açılmasından hüküm verilmesine kadar var olmalıdır. Dava şartlarının davanın açıldığı günde

bulunmaması ya da bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda,

Mahkemenin davayı dinlenebilir olmadığından reddetmesi gerekir.

3. Dava şartlarından bazıları olumlu (davanın açılması sırasında var olması gerekli); bazıları ise olumsuz (davanın

açılması sırasında bulunmaması gereken) şartlar olup, derdestlik ve kesin hüküm olumsuz dava şartları arasında

yer alır.

4. Açılmış ve görülmekte olan bir davanın davacısı, hukukî korunma sürecini başlatmış olduğundan artık onun

aynı davayı yeniden bir başka Mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı

bulunmamaktadır. Bu nedenle daha önce açılmış ve hâlen görülmekte olan bir davanın, ikinci kez açılması hâlinde,

davacının bu ikinci davayı açmasında hukukî yararı olmadığı gerekçesi ile HMK’nın 114.

maddesiyle derdestlik dava şartı kabul edilerek maddenin (ı) bendinde “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve

hâlen görülmekte olmaması” düzenlemesine yer verilmiştir.

5. Derdest bir davanın ilk koşulu, tarafları, müddeabihi ve dava sebebi aynı olan bir davanın daha önce açılmış

olmasıdır. İkinci koşulu ise daha önce açılmış bulunan davanın hâlen görülmekte olması, kesin hükümle

sonuçlanmamış olmasıdır. Bu iki koşulun birlikte bulunması hâlinde derdest bir davanın varlığı kabul edilmelidir.

Bir davanın açılması ile şeklî anlamda kesin hükme bağlanması arasında geçen sürede davanın derdest olduğu

kabul edilir (Tanrıver, Süha: Medeni Usul Hukukunda Derdestlik İtirazı, Ankara 2007, s.8 vd.). Davanın derdest

olması, taraflar arasında o konuda ortaya çıkan uyuşmazlığın henüz tam olarak çözümlenemediği anlamına gelir.

6. Derdestlik anlamında görülmekte olan dava, yargılamanın başlaması anından hüküm verilmesine ve bu hükmün

de kesinleşmesine kadar geçen süreçte görülmekte olan yargılamayı ifade eder. Başka bir ifadeyle, bir davanın

görülmekte olması için, verilen kararın şeklî anlamda da kesinleşmemiş olması gerekir (Mazlum, İsmet: Medenî

Usûl Hukukunda Aslî Müdahale, Ankara 2019, s. 126; Tanrıver, s. 49).

7. HMK'nın 303/1. maddesinde; “maddi anlamda kesin hüküm”, “şekli anlamda kesin hüküm” ayrımı yapılarak,

maddi anlamda kesin hüküm; "Bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün diğer bir davada maddi

anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci

davaya ait talep sonucunun aynı olması şarttır.” şeklinde açıklanmıştır.

8. Dava konusu uyuşmazlığın daha önce bir kesin hüküm ile çözümlenmiş olması olumsuz dava şartıdır. Birinci

dava ile ikinci davanın müddeabihlerinin ( konularının) dava sebeplerinin yani davanın dayandığı olayların ve

davanın taraflarının aynı olması halinde maddi anlamda kesin hüküm oluşur (HMK m. 303).Yargısal kararlara

tanınan bu yasal gerçeklik niteliğinden dolayı, aynı konuda yeni bir dava açılamaz. Açılırsa bu dava dinlenmez,

HMK'nın 114/1-i, 115/2 maddeleri uyarınca dava koşulu (şartı) yokluğundan reddedilir (Yargıtay Hukuk Genel

Kurulunun 03.04.2013 tarihli ve 2012/1-1133 E. - 2013/421 K. sayılı kararı da aynı yöndedir).

9. Kesin hüküm itirazı, davanın her aşamasında ileri sürülebilir ve Mahkemenin de davanın her aşamasında kesin

hükmün varlığını kendiliğinden gözetip, davayı kesin hüküm bulunduğu (dava şartı yokluğu) gerekçesiyle

reddetmesi gerekir. Yine kesin hüküm itirazı Mahkemede ileri sürülmemiş olsa dahi ilk defa Yargıtayda (temyiz

veya karar düzeltme aşamasında) ve dahası bozmadan sonra da ileri sürülebilir ve tarafların iradesine de bağlı

olmayan mutlak bir etkiye sahiptir. O nedenle kesin hükmün varlığının, yargılamanın bir kesiminde nazara

alınmamış olması diğer bir kesiminde ele alınmasını engellemez (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6.

Baskı, 2001, C. V, s. 4980 vd.).

10. Kesin hüküm öncelikle (hükmü veren Mahkeme de dâhil) diğer bütün Mahkemeleri bağlar. Daha açık bir

şekilde ifade etmek gerekirse Mahkemeler aynı konuda, aynı dava sebebine dayanarak, aynı taraflar hakkında

verilmiş olan hüküm ile bağlıdırlar; aynı uyuşmazlığı bir daha (yeniden) inceleyemezler ve aynı konuya ilişkin

yeni bir davada, önceki davada verilmiş olan kesin hüküm ile bağlıdırlar (Kuru, C. V, s. 5051- 5053).

11. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 01.10.2022 tarihinde yürürlüğe giren 7392 sayılı

Kanunla değişik 68/1. maddesine göre tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklı kalmak kaydıyla; değeri

otuz bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu

değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz; dördüncü fıkrasına göre de

bu maddede belirtilen parasal sınırlar her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, o yıl için tespit ve ilan

edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

12.20.12.2024 tarihli ve 32758 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında

Kanunun 68. ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği'nin 6. maddelerinde yer alan Parasal Sınırların

Artırılmasına İlişkin Tebliğin 3. maddesine göre, 2025 yılı için yapılacak başvurularda değeri 149.000,00 (yüz kırk

dokuz bin) Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda, İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyetleri görevlidir.

13. Dava dosyasının incelenmesinde; dava konusu alacağa ilişkin davalı/borçlu aleyhine 08.05.2025 tarihinde

başlattığı takibe itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin 10.06.2025 tarihinde durduğu, itirazın iptali davası açılmadığı,

kanun yararına temyize konu olan aynı alacağa ilişkin davacı tarafından davalı aleyhine talep edilen bedelin

tüketici hakem heyetine başvuru sınırında kalması nedeniyle tüketici hakem heyetine 20.06.2025 tarihinde başvuru

yapıldığı, tüketici hakem heyetince başvurunun reddine karar verildiği, bunun üzerine Tüketici Hakem Heyeti

kararına karşı itiraz yoluna başvurulduğu, itiraz yoluna başvurulduğu sırada devam eden dava olmadığından

derdestlik olmayacağı, icra takibi yapılmasının 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67/4. maddesi gereğince

alacak davası açılmasına engel teşkil etmediği anlaşılmaktadır (Dairemizin 04.12.2023 tarihli ve 2023/3118 E.,

2023/3489 K. Sayılı ilamı).

14. O hâlde Mahkemece, 2025 yılı itibarıyla 149.000,00 TL altındaki uyuşmazlıklar için 6502 sayılı Kanunun

68/5. maddesine göre davacının hem İcra ve İflas Kanunundaki haklarını kullanabileceği hem de Hakem

Heyetlerine başvuru yapabileceği, her iki yasal imkânın birbirine derdestlik oluşturmayacağı dikkate alınarak işin

esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup

Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz isteminin kabulü gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Adalet Bakanlığının HMK’nın 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca

etkili olmamak üzere HMK'nın 362/2 hükmü gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,

08.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Başkan Üye Üye Üye Üye

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — İki Simsarlık Sözleşmesinde İptal Savunması ve Hizmetin İfası

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — İtirazın İptali Davasında Bir Yıllık Süre

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — İkinci Tahkim Başvurusunda Derdestlik

Tüm Tüketici Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İtirazla Duran İcra Takibi ve Alacağın Tahsili

Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2026/5101

 

Karar No

2026/3617

 

Karar Tarihi

8 Haziran 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page