KİRA HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — 2013 Dönemi İşyeri Kira Tespitinde Kiracının Tacir Olması
2015/2386 E., 2015/2508 K. · 16 Mart 2015
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Kiraya veren, 2009 yılında mahkemece belirlenen işyeri kirasının 2013 dönemi için yeniden tespitini istedi. İlk derece mahkemesi hak ve nesafet esasına göre hüküm kurdu. Yargıtay, uyuşmazlık döneminde işyeri kiraları için geçerli erteleme uyarınca kiracının tacir olup olmamasının uygulanacak hesabı değiştirdiğini açıkladı. Kiracının sıfatı belirlenmeden rayiç yöntemiyle hüküm kurulduğu için kararı bozdu. İnceleme 2013 kira dönemindeki mevzuata dayanıyordu.
Hukuki İlke
2013 dönemine ilişkin bu işyeri kirası uyuşmazlığında, kiracının tacir sıfatı ve önceki tespitten itibaren geçen süre belirlenerek rayiç veya dönemin endeks hesabı uygulanmalıydı.
Sonuç
Kiracının tacir olup olmadığı araştırılmadan kira tespiti yapıldığı için hüküm bozuldu.
İlgili Mevzuat
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.344
Kararda anılan6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu geçici m.3
Kararda anılan6217 sayılı Kanun
Kararda anılan1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m.428
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
6. Hukuk Dairesi 2015/2386 E. , 2015/2508 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Eskişehir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 25/11/2014
NUMARASI : 2014/1607-2014/2036
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı
tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile aylık kiranın 01/04/2013 tarihinden
geçerli olmak üzere davacı hissesine düşen kısmı brüt 3.258,62 TL olarak tespitine karar verilmiş hüküm davalı vekili
tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, davaya konu kiralananın kira bedelinin Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/640
sayılı kararı ile 01/04/2009 tarihinden itibaren aylık brüt 1.357,76 TL olarak tespitine karar verildiğini, davalının halen
ödediği kira bedelinin hak ve nesafete uygun olmadığını belirterek kira bedelinin 01.04.2013 den itibaren davacıya düşen
hissenin 5.000 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece hak ve nesafet uygulamasına göre kira
bedelinin davacı hissesine düşen kısmı (davaya konu kiralananda 14/29) 01.04.2013 tarihinden itibaren aylık brüt 3.258,62
TL olarak tespitine karar verilmiştir.
Kira parasının tespitine ilişkin 6098 sayılı TBK'nun 344 maddesinde "Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp
yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan
sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış
oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş
yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir”
düzenlemesi getirilmiştir. Şartlar değişmediği ve özel nedenlerin varlığı iddia ve ispat edilmediği sürece, kira
sözleşmesinde olağan rayice uygun olarak kararlaştırılan kira parasına, Üretici fiyat Endeksinin 5 yıl için artırımı esas
alınarak bulunacak kira parasının o dönemin hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke
olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Beş yıldan sonra ise, taşınmazın boş olarak yeniden kiralanması
halinde getirebileceği kira parası bilirkişi marifetiyle belirlenerek, hakimce bu miktar gözönünde bulundurulup hak ve
nesafete uygun bir kira parası takdir edilmelidir.
Olayımıza gelince; Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/850 esas sayılı dosyası ile kira tespiti davası açıldığı,
mahkemenin 2009/640 karar sayılı ilamı ile 01/04/2009 tarihinden itibaren kiralanan taşınmazın kira bedelinin hak ve
nesafet esaslarına göre aylık brüt 1.357,75 TL olarak tespitine karar verilmiş olup, tespiti istenilen dönem, mahkemece hak
ve nesafete göre kira bedelinin tespit edilmesinden itibaren ki 4. dönem olup, hak ve nesafet dönemi
başlamamıştır. Ne var ki kiralanan yer iş yeri olup davalının tacir olup olmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.
Kiracının tacir olması durumunda TBK'nun 344. maddesi 8 yıl süre ile uygulanmayacağından Yargıtay içtihatlarıyla
belirlenen ilke gereğince son tespit kararından itibaren 1+3 yıllık dönem geçmiş olduğundan kira bedeli hak ve nesafet
esaslarına göre belirlenebilir. Ancak davalı kiracının tacir olmaması halinde son tespit kararından itibaren TBK'nun 344.
maddesinde belirtilen 5 yıllık dönem geçmediğinden 01.04.2013 tarihinden itibaren olan dönemin endeks dönemi olduğu
kabul edilerek, DİE'nin 12 aylık ÜFE endeksine göre kira tespiti yapılması gerekir. Bu durumda davalı kiracının tacir olup
olmadığının araştırılması tacir olması halinde hak ve nesafet esaslarına göre kira bedelinin tespit edilmesi, tacir
olmadığının anlaşılması halinde ise endeks uygulamak suretiyle kira bedelinin tespiti gerekeceğinden hükmün bozulması
gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla
eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin
alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 16.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Sözleşmedeki Artış Endeksi ve Hor Kullanım Hesabı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Beş Yılda Bir Değerlendirme Şartı Bulunan Eski Dövizli Kiranın Tespiti
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — 2019 Kira Artışında TÜFE ve Fazla Ödemenin İadesi
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi
Esas No
2015/2386
Karar No
2015/2508
Karar Tarihi
16 Mart 2015
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları