top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİRA HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — 2013 Dönemi İşyeri Kira Tespitinde Kiracının Tacir Olması

 

2015/2386 E., 2015/2508 K. · 16 Mart 2015

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Kiraya veren, 2009 yılında mahkemece belirlenen işyeri kirasının 2013 dönemi için yeniden tespitini istedi. İlk derece mahkemesi hak ve nesafet esasına göre hüküm kurdu. Yargıtay, uyuşmazlık döneminde işyeri kiraları için geçerli erteleme uyarınca kiracının tacir olup olmamasının uygulanacak hesabı değiştirdiğini açıkladı. Kiracının sıfatı belirlenmeden rayiç yöntemiyle hüküm kurulduğu için kararı bozdu. İnceleme 2013 kira dönemindeki mevzuata dayanıyordu.

 

Hukuki İlke

 

2013 dönemine ilişkin bu işyeri kirası uyuşmazlığında, kiracının tacir sıfatı ve önceki tespitten itibaren geçen süre belirlenerek rayiç veya dönemin endeks hesabı uygulanmalıydı.

 

Sonuç

 

Kiracının tacir olup olmadığı araştırılmadan kira tespiti yapıldığı için hüküm bozuldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.344
    Kararda anılan

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu geçici m.3
    Kararda anılan

  • 6217 sayılı Kanun
    Kararda anılan

  • 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m.428
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

6. Hukuk Dairesi 2015/2386 E. , 2015/2508 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Eskişehir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 25/11/2014

NUMARASI : 2014/1607-2014/2036

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı

tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile aylık kiranın 01/04/2013 tarihinden

geçerli olmak üzere davacı hissesine düşen kısmı brüt 3.258,62 TL olarak tespitine karar verilmiş hüküm davalı vekili

tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davaya konu kiralananın kira bedelinin Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/640

sayılı kararı ile 01/04/2009 tarihinden itibaren aylık brüt 1.357,76 TL olarak tespitine karar verildiğini, davalının halen

ödediği kira bedelinin hak ve nesafete uygun olmadığını belirterek kira bedelinin 01.04.2013 den itibaren davacıya düşen

hissenin 5.000 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece hak ve nesafet uygulamasına göre kira

bedelinin davacı hissesine düşen kısmı (davaya konu kiralananda 14/29) 01.04.2013 tarihinden itibaren aylık brüt 3.258,62

TL olarak tespitine karar verilmiştir.

Kira parasının tespitine ilişkin 6098 sayılı TBK'nun 344 maddesinde "Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp

yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan

sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış

oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş

yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir”

düzenlemesi getirilmiştir. Şartlar değişmediği ve özel nedenlerin varlığı iddia ve ispat edilmediği sürece, kira

sözleşmesinde olağan rayice uygun olarak kararlaştırılan kira parasına, Üretici fiyat Endeksinin 5 yıl için artırımı esas

alınarak bulunacak kira parasının o dönemin hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke

olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Beş yıldan sonra ise, taşınmazın boş olarak yeniden kiralanması

halinde getirebileceği kira parası bilirkişi marifetiyle belirlenerek, hakimce bu miktar gözönünde bulundurulup hak ve

nesafete uygun bir kira parası takdir edilmelidir.

Olayımıza gelince; Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/850 esas sayılı dosyası ile kira tespiti davası açıldığı,

mahkemenin 2009/640 karar sayılı ilamı ile 01/04/2009 tarihinden itibaren kiralanan taşınmazın kira bedelinin hak ve

nesafet esaslarına göre aylık brüt 1.357,75 TL olarak tespitine karar verilmiş olup, tespiti istenilen dönem, mahkemece hak

ve nesafete göre kira bedelinin tespit edilmesinden itibaren ki 4. dönem olup, hak ve nesafet dönemi


başlamamıştır. Ne var ki kiralanan yer iş yeri olup davalının tacir olup olmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

Kiracının tacir olması durumunda TBK'nun 344. maddesi 8 yıl süre ile uygulanmayacağından Yargıtay içtihatlarıyla

belirlenen ilke gereğince son tespit kararından itibaren 1+3 yıllık dönem geçmiş olduğundan kira bedeli hak ve nesafet

esaslarına göre belirlenebilir. Ancak davalı kiracının tacir olmaması halinde son tespit kararından itibaren TBK'nun 344.

maddesinde belirtilen 5 yıllık dönem geçmediğinden 01.04.2013 tarihinden itibaren olan dönemin endeks dönemi olduğu

kabul edilerek, DİE'nin 12 aylık ÜFE endeksine göre kira tespiti yapılması gerekir. Bu durumda davalı kiracının tacir olup


olmadığının araştırılması tacir olması halinde hak ve nesafet esaslarına göre kira bedelinin tespit edilmesi, tacir

olmadığının anlaşılması halinde ise endeks uygulamak suretiyle kira bedelinin tespiti gerekeceğinden hükmün bozulması

gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla

eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin

alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 16.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Sözleşmedeki Artış Endeksi ve Hor Kullanım Hesabı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Beş Yılda Bir Değerlendirme Şartı Bulunan Eski Dövizli Kiranın Tespiti

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — 2019 Kira Artışında TÜFE ve Fazla Ödemenin İadesi

Tüm Kira Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Kira Hukuku

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2015/2386

 

Karar No

2015/2508

 

Karar Tarihi

16 Mart 2015

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Kira ve Tahliye Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

Kira Artış Oranı Hesaplama

Kira Tespit Davası Tarihleri

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page