KİRA HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — Taahhüt ve İhtiyaç Nedeniyle Tahliyede Bir Aylık Dava Süresi
2015/9993 E., 2016/1961 K. · 14 Mart 2016
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 15 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacı, kiracının 20.05.2013 tarihli belgeyle konutu 01.02.2015'te boşaltmayı taahhüt ettiğini ve ayrıca konut ihtiyacı bulunduğunu belirterek 18.03.2015'te tahliye davası açtı. Mahkeme taahhüde dayanarak tahliyeye karar verdi. Yargıtay, eski malikle yapılan iki yıllık sözleşmenin 01.02.2014'ten itibaren bir yıl uzadığını, ihtiyaç davasının süre sonundan, taahhüde dayalı davanın ise taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde açılması gerektiğini belirtti. Davanın her iki sebep yönünden de süreden reddi gerektiğinden hükmü bozdu.
Hukuki İlke
Tahliye taahhüdüne dayalı dava taahhüt edilen tarihi izleyen bir ay içinde açılmalı ya da bu süre içinde icra takibi yapılmalıdır; belirli süreli sözleşmede ihtiyaç davası da uzayan sürenin sonundan itibaren bir ay içinde açılmalıdır. Daire, ihtiyaç davasında dava açma süresinin kamu düzenine ilişkin olduğunu ve mahkemece kendiliğinden gözetileceğini vurgulamış; yeni malikin de önceki malikin halefi olarak eski malik döneminde verilmiş taahhüde dayanabileceğini belirtmiştir.
Sonuç
Davalının temyiz itirazları kabul edildi; tahliye taahhüdüne ve ihtiyaca dayalı davanın her iki sebep yönünden de süreden reddi gerekirken tahliyeye karar verildiğinden hüküm, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesi gözetilerek 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428. maddesi uyarınca oybirliğiyle bozuldu; peşin temyiz harcının istek hâlinde iadesine karar verildi.
İlgili Mevzuat
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 328, 347, 350/1, 352/1, 353
Konut kirasının bir yıl uzaması, ihtiyaç ve tahliye taahhüdüne dayalı davaların bir aylık açılma süresi ile yazılı bildirimle sürenin uzaması1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 428
Hükmün bozulması6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. geçici 3
6217 sayılı Kanunla eklenen ve 1086 sayılı Kanunun temyiz hükümlerinin uygulanmasına dayanak olan geçiş hükmü
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
6. Hukuk Dairesi 2015/9993 E. , 2016/1961 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Tahliye
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, tahliye taahhüdü ve konut ihtiyacı nedeniyle tahliye istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davalının dava konusu taşınmazdan tahliyesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı dava dilekçesinde, davalı-kiracının 20.05.2013 tarihinde daireyi 01.02.2015 tarihinde kayıtsız ve şartsız olarak tahliye edeceğini taahhüt ettiğini, buna rağmen taşınmazı tahliye etmediğini, 8 yaşındaki oğlu ile birlikte yaşadığını, dairenin boşaltılmaması nedeniyle oğlu ile birlikte başka bir daire kiralamak durumunda kaldıklarını ve halen burada kiracı olduğunu ileri sürerek taahhüt ve ihtiyaç nedeniyle davalının kiralanandan tahliyesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Ayrıca davacı ön inceleme duruşmasında, dava konusu taşınmazın müteveffa eşinden kendisine ve müşterek çocuklarına kaldığını, iş bu davayı kendi adına asaleten, çocuğu adına velayeten açtığını, dilekçedeki maddi hatasını bu şekilde düzelttiğini bildirmiştir. Davalı cevap dilekçesinde; Davacının süresinde kendisine ihtiyaç nedeni ile tahliye istemli ihtarname göndermediğini, ihtiyaç nedeni ile tahliye davası ile tahliye taahhüdüne dayalı tahliye davasının kira süresinin bitiminden itibaren 1 ay içerisinde açılması gerekirken, davanın süresinde açılmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davalının kiralamaya konu taşınmazı tahliye edeceğine dair 20.05.2013 tarihli tahliye taahhüdüne rağmen 01.02.2015 tarihinde kiralananı tahliye etmediği ve söz konusu taahhütnamenin de davalı tarafından verildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle kiralananın tahliyesine karar verilmiştir.
6098 Sayılı TBK.’nun 350/1. maddesi hükmüne göre ihtiyaç iddiasına dayalı olarak açılacak tahliye davalarının belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde bu kanunun 328. maddesinde fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde açılması gerekir. TBK.’nun 353. maddesi uyarınca kiraya veren, daha önce veya en geç davanın açılması için öngörülen sürede dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse dava, bildirimi takip eden uzayan bir kira yılı sonuna kadar açılabilir. Dava açma süresi kamu düzenine ilişkin olup, davalı ileri sürmese bile mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.
Davanın süresinde açılıp açılmadığının belirlenebilmesi için öncelikle kira sözleşmesinin başlangıç tarihinin ve süresinin bilinmesi zorunludur. Davacının bildirdiği bu tarihlere davalı karşı çıkarsa uyuşmazlığın tarafların gösterecekleri tanık dahil bütün deliller toplanarak bir hadise olarak çözüme kavuşturulması gerekir.
Olayımıza gelince; Eski malik ile davalı arasında imzalanan 01.02.2012 başlangıç tarihli ve iki yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Türk Borçlar Kanunu 347. maddesine göre konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Türk Borçlar Kanununun 350. maddesi gereğince kiraya veren kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonundan itibaren bir ay içinde ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açabilir. Dayanak kira sözleşmesi 01.02.2012 başlangıç tarihli ve iki yıl süreli olup 01.02.2014 tarihinden itibaren bir yıl süreyle yenilenmiştir. Davacı tarafın dayandığı sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihleri esas alındığında 18.03.2015 tarihinde açılan dava, ihtiyaç nedeniyle tahliye davası yönünden süresinde değildir.
Yine 6098 sayılı TBK.’nun 352. maddesine göre; taahhüt nedenine dayalı tahliye davasının mutlaka kiraya veren tarafından açılması gerekir. Kiraya veren durumunda olmayan malikin dava hakkı yoktur. Ancak yeni malik önceki malikin ve kiraya verenin halefi olarak eski malik zamanında verilmiş taahhüde dayanarak dava açabilir. Tahliye taahhüdü nedeniyle açılacak tahliye davasının TBK'nun 352/1 maddesi gereğince taahhüt edilen tarihi izleyen bir ay içinde açılması veya bu süre içinde taahhüde dayalı olarak icra takibi yapılmış olması gerekir.
Davacı 18.03.2015 tarihinde açtığı dava ile adi yazılı nitelikteki 20.05.2013 düzenleme ve 01.02.2015 tahliye tarihli tahliye taahhüdüne dayanılarak kiralananın tahliyesini istemiştir. Ancak taahhüt edilen tarihi izleyen bir aylık süre geçtikten sonra tahliye taahhüdüne dayanılarak açılan dava da süresinde değildir. Bu durumda mahkemece, tahliye taahhüdüne ve ihtiyaç iddiasına dayanılarak açılan davanın her iki nedene dayalı olarak da süre yönünden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 14.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Tahliye Taahhüdünde Yazılı Bildirimle Dava Açma Süresinin Uzaması
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Bir Yıllık Sözlü Konut Kirasında Yenilenme ve İhtiyaç Davası Süresi
İlgili Sayfalar
Tahliye Davalarında Bir Aylık Dava Açma Süresi
Yenimahalle'de Tahliye, Kira Artışı ve Kira Tespiti
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi
Esas No
2015/9993
Karar No
2016/1961
Karar Tarihi
14 Mart 2016
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları