KİŞİLER HUKUKU · KANUN YARARINA BOZMA
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — Bekârlık ve Evlilik Hanelerindeki Çelişkili Nüfus Kayıtlarının Bağlanması
2020/1651 E., 2020/4271 K. · 1 Temmuz 2020
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 21 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacı, bekârlık ve evlilik hanelerindeki iki kaydın cinsiyet hanesinde birbirinden farklı bilgi bulunduğunu bildirdi. İlk derece mahkemesi kayıt iptaline karar verdi. Yargıtay, istemin haneler arasında bağ kurulmasıyla ilgili olduğunu değerlendirdi. Kaydın soybağını ilgilendirdiği dosyada mirasçıların davaya katılması ve DNA incelemesi yapılması gerektiğini belirtti. Aynı kişi olduğunun tespiti hâlinde yanlış bilginin düzeltilmesi ve hanelerin bağlanması gerektiğini belirterek kararı, sonucuna etkili olmamak üzere kanun yararına bozdu.
Hukuki İlke
İki nüfus kaydı arasında bağlantı kurulması ve kayıt bilgilerinin düzeltilmesi, mükerrer kaydı iptal etmekten farklı bir inceleme gerektirir. Bu dosyada soybağına ilişkin deliller ve mirasçıların taraf sıfatı ayrıca araştırılmalıydı.
Sonuç
Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına temyizi kabul edildi. Kesinleşmiş ilk derece kararı, sonucuna etkili olmamak üzere oy birliğiyle kanun yararına bozuldu.
İlgili Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 33, 363/1, 363/3
Kararda anılan5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 23/2
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
8. Hukuk Dairesi 2020/1651 E. , 2020/4271 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
K A R A R
Davacı ..., iki farklı kimlik numarası ile bekarlık hanesinde cinsiyetinin "erkek", evlilik hanesinde ise "kadın" olarak çelişkili şekilde kayıtlı olduğunu ileri sürerek, nüfus kayıtları arasındaki bu çelişkinin giderilmesi istemine dair davada verilen ve Yargıtayca incelenmeksizin kesinleşen Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.02.2019 tarihli ve 2018/405-2019/97 sayılı kararının, yürürlükteki hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca kanun yararına temyizi istenildiğinden, dosyadaki bilgi ve belgeler okunup gereği düşünüldü:
04.06.1958 tarihli ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesinde hâkimin, Türk Hukuku'nu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.
Somut uyuşmazlıkta dava, mahkemenin nitelediği üzere mükerrer nüfus kaydının iptali olmayıp davacı ...'in evlilik hanesi ile bekarlık hanesi arasında bağ bulunmadığından evlilik hanesi ile bekarlık hanesi arasında bağ kurulması istemine ilişkindir.
1. Davacı ... ile anne ve babasının nüfus kayıtları arasında bağ olmadığı için öncelikle davacının ... ve ... kızı olup olmadığının tespiti gerektiğinden anne ve baba olduğu iddia edilen ... ve ... mirasçılarının verilecek karar ile miras hakları etkileneceğinden mirasçılarının tespiti ile mahkemece bu kişilerin re'sen davalı sıfatı ile davaya katılmaları sağlandıktan ve varsa delilleri toplanarak işin esasının incelenmesi gerekirken bu husus gözetilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmesi,
2. Kabule göre de;
Dava, nüfus kayıtlarında anne-baba ve evlilik ile bekarlık haneleri arasında bağ kurulması istendiğinden kamu düzenine ilişkin olan bu tür davalarda, hakim istemle bağlı kalmayarak kendiliğinden de yapacağı araştırma ile elde edeceği sonuçlara göre karar vermek zorundadır. Somut olayda sadece tarafların beyanları ile yetinilmeyip davacı ...'in anne-babasının ... ve ... olduğu yönündeki iddia ile ilgili olarak DNA testi yaptırılıp alınacak rapor da gözetilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi,
3. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun "Evlenmenin bildirilmesi ve tescili" başlığı altındaki 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre, evlenen kadının kaydının kocasının hanesine taşınacağı, kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalacağı ancak dilerse babasının kütüğüne de dönebileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, iddia edildiği üzere bekarlık hanesinde ... T.C Kimlik Numaralı ... ve ... oğlu 18.05.1943 d.lu, ... ile ... İli ... İlçesi ... Mah. Cilt: ..., Hane No: ..., BSN:...'de, ... ve ... kızı ... ... ismiyle ... TC Kimlik Numarasıyla kayıtlı kişinin aynı kişi olduğunun tespiti halinde bekarlık hanesindeki cinsiyet kısmının gerçeğe uygun olarak "Kadın" olarak düzeltilmesi ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 23/2.maddesi gereği bekarlık hanesi ile evlilik hanesi arasında bağ kurulması gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu bekarlık hanesindeki kaydın mükerrer olduğu gerekçesi ile kaydın iptaline karar verilmesi
Usul ve Kanuna aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.02.2019 tarihli ve 2018/405-2019/97 sayılı kararının sonuca etkili olmamak üzere HMK'nin 363/1 maddesi uyarınca Kanun yararına BOZULMASINA, HMK'nin 363/3.maddesi gereğince gereği yapılmak üzere kararın bir örneğinin ve dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 01.07.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Benzer Kararlar
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Evlilikle Kapanan Nüfus Kaydında Önceki Soyadının Değiştirilmesi
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Farklı Soyadlarıyla Yapılan Mükerrer Nüfus Kaydının Mahkemece İptali
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Ad ve Soyadı Değişikliği ile Nüfus Kayıtları
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
Esas No
2020/1651
Karar No
2020/4271
Karar Tarihi
1 Temmuz 2020
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları