top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

İŞ HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Nijer Çalışmasında Hukuk Seçimi Bulunmaması ve Dava Tarihine Göre Temyiz Sınırı

 

2026/2131 E., 2026/5100 K. · 4 Haziran 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Yabancı ülkede çalışma, bu dosyada yabancı hukukun zorunlu olarak uygulanması için yeterli bulunmadı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Nijer şantiyesindeki işçinin sözleşmesinde hukuk seçimi olmadığını ve ilişkinin Türkiye ile daha sıkı bağlı olduğunu belirledi. Nijer hukukundaki zamanaşımı gerekçesiyle verilen ret kararını bozdu. Ayrıca döviz alacağının dava tarihindeki karşılığı ve o tarihe bağlı temyiz sınırı nedeniyle, başvuruyu miktardan reddeden ek kararı da kaldırdı.

 

Hukuki İlke

 

Hukuk seçimi bulunmayan yabancılık unsurlu iş sözleşmesinde mutat işyeri kuralının yanında daha sıkı ilişkili hukuk incelenir. Temyize elverişlilik ise alacağın döviz karşılığı ve uygulanacak parasal sınırın tarihi gözetilerek ayrıca belirlenir.

 

Sonuç

 

Temyiz başvurusunu reddeden ek karar bozulup kaldırıldı; istinaf kararı kaldırılarak ilk derece hükmü Türk hukuku uygulanması gerektiği gerekçesiyle bozuldu.

 

Kararın Dosyaya Etkisi

 

Türk hukukunun uygulanması bu dosyanın bağlantılarına dayanır; başka ülkede çalışan her işçi için aynı sonuç doğmaz.

 

Kararın Kapsamı

 

Yargıtay, iş sözleşmelerine uygulanacak hukuku düzenleyen 5718 sayılı Kanun’un 27. maddesindeki 2025 değişikliğini zaman yönünden ayrıca incelemiş; önceki çalışma ilişkilerini doğdukları dönemdeki hükümlere göre değerlendirmiştir.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — m. 24, 27
    İş sözleşmesine uygulanacak hukuk

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. ek 1/2
    Temyiz sınırında esas alınan tarih

  • 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun — m. 18, 20
    Kaynakta tartışılan 2025 değişiklikleri

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 153
    İptal kararının zaman bakımından etkisi

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.

 

9. Hukuk Dairesi         2026/2131 E.  ,  2026/5100 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 35. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/403 E., 2025/239 K.


Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince 08.01.2026 tarihli ek karar ile kararın miktar itibarıyla kesin olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verilmiştir.

Ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Dosya içeriğine göre Bölge Adliye Mahkemesince temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verilmiş ise de davacının hizmet süresi, ücreti, çalışma şekli ve talep edilen alacaklar dikkate alındığında; reddedilen ve temyize konu edilen alacak toplamının (dava tarihindeki ... Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk lirası karşılığı), Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi dikkate alındığında; 04.06.2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi ile değiştirilen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) ek madde 1/2 hükmü uyarınca dava tarihi itibarıyla temyiz sınırının altında kalmadığı görlmekle, kararın temyizinin olanaklı bulunduğu kabul edilmelidir. Bu durumda temyiz dilekçesinin miktardan reddine ilişkin ek kararın hatalı olduğu anlaşılmakla; 08.01.2026 tarihli ek kararın bozularak ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen asıl kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda asıl karara yönelik temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı nezdinde yurt dışı inşaat projelerinde mekanik ustası olarak 05.07.2018-20.09.2019 tarihleri arasında kesintisiz ve aralıksız şekilde aylık net 2.000,00 USD ücretle çalıştığını, davacının iş sözleşmesinin hiçbir gerekçe gösterilmeden haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, Türkiye'ye dönüş tehdidi ile toplu şekilde evrak imzalatıldığını, söz konusu evrakların davacının gerçek iradesini yansıtmadığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık ücretli izin , fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.


II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının 05.07.2018-09.10.2019 tarihleri arasında davalı Şirketin Nijer şantiyesinde mekanik bakım onarımcı olarak belirli süreli iş sözleşmesi ile istihdam edildiğini, davacıya ait imzalı bordrolardan görüleceği üzere davacının son ücretinin aylık 2.000,00 USD olduğunu, bordrolarda belirtilen ücret tutarlarının davacıya banka kanalıyla ödendiğini, davacının ihtirazı kayıtsız olarak ödemeleri kabul ettiğini, davacının iş sözleşmesinde fazla çalışmanın aylık ücretine dâhil olduğunun düzenlendiğini, davacıya ihbar öneli verildiğini, davacının ihbar tazminatına ve kıdem tazminatına hak kazanmadığını, davalıya ait işyerinde fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmanın istisnai olduğunu, yaptırılan fazla çalışmaların ödendiğini ya da 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesi uyarınca dinlendirildiğini, davacının yıllık izinlerini kullandığını, bordrolardan davacının fazla çalışma yapmadığının anlaşıldığını, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı da bulunmadığını, davacının Türk hukukuna göre alacak talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, dava konusu ihtilafa Nijer hukukunun uygulanması gerektiğini, takas def’inde bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının iş sözleşmesi kapsamında tespit edilen hizmet süresi boyunca davalı işverenin Nijer'de bulunan şantiyelerinde çalıştığı, bu durumda mutad işyerinin de işçinin işini fiilen yaptığı yer olan Nijer olduğu, davalının cevap dilekçesinde yabancı hukukun uygulanması yönünde itirazının da bulunduğu gözetilerek işbu uyuşmazlıkta Nijer iş hukukunun uygulanması gerektiği kanaatine varıldığı, davalının zamanaşımı def'inde bulunduğu, Nijer İş Kanunu'nun 179. maddesinde ücret alacakları bakımından 2 yıllık zamanaşımı süresinin düzenlendiği, ücret dışındaki işçilik alacaklarına dair ise zamanaşımına ilişkin başkaca bir düzenlemeye rastlanmadığı, işbu 2 yıllık zamanaşımı süresinin davacının talebi olan ücret alacaklarından fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarını kapsadığı, ayrıca davacının ücreti üzerinden hesaplanacak olan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının da işbu 2 yıllık zamanaşımı süresine tâbi olduğuna kanaat getirildiği, davacının iş sözleşmesinin 09.10.2019 tarihinde sonlandığı, zamanaşımının 09.10.2021 tarihinde dolduğu, davanın ise 04.07.2022 tarihinde, zamanaşımı süresi geçirildikten sonra açıldığının anlaşıldığı, davalı lehine vekâlet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanması gerektiğini, zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş sözleşmesine uygulanacak hukuk noktasındadır.

Somut uyuşmazlıkta davacı işçi, davalının yurt dışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını ileri sürerek ödenmeyen işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiş; davalı işveren ise yasal süresi içinde sunduğu cevap dilekçesinde uyuşmazlığın yabancı hukuka göre çözümlenmesi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince Nijer hukuku uygulanmak suretiyle yargılama sonuçlandırılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27/1 hükmünün iptaline dair 10.03.2025 tarihli ve 32837 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 05.11.2024 tarihli ve 2023/158 Esas, 2024/187 Karar sayılı iptal kararının uyuşmazlığa etkisinin ele alınması gereklidir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın (Anayasa) 153/1 hükmünde herhangi bir denetim yolu tanınmamış ve Anayasa Mahkemesi kararlarının kesin olduğu belirtilmiş, 153/5 hükmünde ise "İptal kararları geriye yürümez." kuralına yer verilmiştir.

Türk anayasal sisteminde, Devlete ... ilkesini sarsmamak ve ayrıca Devlet yaşamında bir kargaşaya neden olmamak, kazanılmış hakları korumak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece hukuksal ve nesnel alanda etkilerini göstermiş, sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların, iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadar olan dönem için geçerli sayılması sağlanmıştır.

Anayasa'nın 153. maddesine göre Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Anayasa Mahkemesinin 05.11.2024 tarihli iptal kararında kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş olup iptal kararında öngörülen yürürlük tarihinden önce 04.06.2025 tarihli ve 7550 Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 18. maddesi ile 5718 sayılı Kanun'un 27. maddesinde değişiklik yapılmak suretiyle herhangi bir yasal boşluk gerçekleşmemiştir. Ayrıca belirtmek gerekir ki yapılan kanun değişikliği niteliği itibarıyla maddi hukuka ilişkin bir düzenleme olduğundan yalnızca yürürlüğe girmesinden sonra ortaya çıkan hukuki olgu ve ilişkilere uygulanabilir. Yürürlüğünden önce ortaya çıkan olaylar ve hukuki ilişkiler, ortaya çıktıkları tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine tâbidir.

Yukarıda belirtildiği üzere Anayasa'nın 153. maddesinde düzenlenen geriye yürüme yasağına ilişkin hükmün amacı, kazanılmış hakların korunması ve hukuki güvenliğin sağlanmasıdır. Bununla birlikte ceza ve vergi gibi birey ile Devlet arasındaki ilişkilerde bireyin lehine olarak geriye yürümeden söz edilebilir ise de özel hukuk ilişkilerinde özellikle sona ermiş bir iş sözleşmesinden doğan hak ve borçları ortadan kaldıracak veya önemli ölçüde değiştirecek şekilde geriye yürüme, kazanılmış hakları ortadan kaldıracağı gibi hukuki güvenlik ilkesini ve mülkiyet hakkını da ihlal edecektir. Ayrıca, Anayasa'nın 153. maddesine göre Anayasa Mahkemesi bir kanun hükmünü iptal ederken kanun koyucu gibi hareketle yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesinin kanun hükmü olarak uygulanması da mümkün değildir.

Kaldı ki bir an için Anayasa Mahkemesinin sözü edilen iptal kararı sonucu 5718 sayılı Kanun'un 27/1 hükmünün uygulanmasının mümkün olmadığı düşünülse bile aynı Kanun'un 24. maddesi ve 27/2 hükmü uyarınca da hukuk seçimi imkânı bulunduğundan ve 27. maddenin iptal edilmeyen 4. fıkrası da dikkate alındığında; daha sıkı ilişkili hukukun uygulanması söz konusu olamayacaktır.

İş sözleşmesinde yabancılık unsuru bulunması hâlinde, uygulanacak hukukun belirlenmesi açısından, uyuşmazlık döneminde yürürlükte bulunan 5718 sayılı Kanun'un 27/1 hükmünün uygulanmasına ilişkin ilke ve esaslar Dairemizin 24.05.2023 tarihli ve 2022/16187 Esas, 2023/7655 Karar sayılı kararında açıklanmıştır.

Davalı vekili tarafından yasal süresi içinde sunulan cevap dilekçesinde davacı ile davalı arasında imzalanan iş sözleşmesi sunulmuş ise de sözleşmede hukuk seçimine ilişkin bir düzenlemenin mevcut olmadığı buna göre taraflar arasında hukuk seçimi anlaşmasının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Tarafların hukuk seçimi anlaşması yapmadıkları veya yapılan hukuk seçimi anlaşmasının geçersiz olduğu dönemde iş sözleşmesine, kural olarak işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukukunun uygulanması gerektiği 5718 sayılı Kanun’un 27/2 hükmünde genel bir kural olarak düzenlenmiştir. Burada yetkili kılınan hukuk, işçinin işini fiilen yerine getirdiği yer ülke hukukudur. Ancak 5718 sayılı Kanun’un 27/4 hükmünde düzenlenen daha sıkı ilişkili hukukun varlığı hâlinde bu hukuk uygulanabilir. Bu bağlamda tarafların tabiiyeti, sözleşmenin dili ve imzalandığı yer, işçinin tâbi olduğu ... sistemi, tarafların yerleşim yerleri, sosyal ve hukuki ilişkilerin yoğunlaştığı yer, ücretin ödendiği yer, iş sözleşmesinin daha sıkı ilişkili hukuka özgü kurumlar (Örneğin Türk hukuku) gözetilerek yapılması, daha önceki (daha sıkı ilişkili hukukun uygulandığı) iş sözleşmesine gönderme yapılması gibi unsurların sözleşmenin hangi hukukla daha sıkı ilişkili olduğunun belirlenmesinde dikkate alınması mümkündür.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınmak suretiyle değerlendirme yapıldığında; Nijer'de çalışan davacı işçi ile işveren davalının tâbiiyeti, tarafların yerleşim yerleri, sosyal ve hukuki ilişkilerin yoğunlaştığı yer ile ücretin Türkiye'de ödendiği dikkate alındığında hukuk seçimi anlaşması bulunmayan söz konusu çalışma döneminde daha sıkı ilişkili hukukun Türk hukuku olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanarak dava konusu alacaklar hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.

Eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Bölge Adliye Mahkemesince verilen 08.01.2026 tarihli ek kararın BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi asıl kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Ek karar için yatırılan temyiz harçlarının talep hâlinde ek kararı temyiz edene iadesine, asıl karar için peşin alınan temyiz karar harcının talep hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2026/1339 E., 2026/4116 K. — Yurt Dışı Çalışmada Daha Sıkı İlişkili Türk Hukuku

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Yabancı Para Alacağında Temyiz Sınırı

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi: Yurt Dışı İşçilikte Dönemlere Göre Uygulanacak Hukuk

Tüm İş Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İçtihatlar

İş Hukuku

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2026/2131

 

Karar No

2026/5100

 

Karar Tarihi

4 Haziran 2026

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page