top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

İŞ HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Bilirkişi Raporuna İtiraz Etmemenin Fazla Çalışma Alacağına Etkisi

 

2026/2590 E., 2026/5322 K. · 9 Haziran 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Ayakkabı ustası olarak çalışan işçi, yıllık izinleri kullandırılmadığı ve fazla çalışma ücreti ödenmediği için sözleşmesini feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ve diğer alacaklarını istedi. Bölge adliye mahkemesi, işveren bilirkişi raporuna fazla çalışma yönünden itiraz etmediği için bu alacağın kesinleştiğini kabul ederek istinaf itirazını dinlemedi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, raporun takdiri delil olduğunu ve itiraz edilmemesinin hâkimi bağlamadığını belirtti. Bordroların hileli olmadığını, fazla çalışmanın bordrodaki ücretle yeniden hesaplanmasını ve yıllık izin hesabının düzeltilmesini isteyerek kararı bozdu.

 

Hukuki İlke

 

Bilirkişi raporu takdiri delildir; rapora süresinde itiraz edilmemesi yalnız rapora itiraz hakkını ortadan kaldırır, karşı taraf yararına usuli kazanılmış hak doğurmaz ve hâkimi hatalı rapora bağlamaz. Bu dosyada bordrolarda her ay değişen ve sembolik olmayan tahakkuklar bulunması, ödemelerin bankadan yapılması ve tanıkların elden ödeme olmadığını beyan etmesi nedeniyle bordro hilesi bulunmadığı, bordrodaki ücretin gerçek ücret olarak esas alınması gerektiği kabul edilmiştir.

 

Sonuç

 

İstinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararı ortadan kaldırıldı ve ilk derece mahkemesi kararı oybirliğiyle bozuldu. Fazla çalışma ücretinin bordrodaki ücret üzerinden yeniden hesaplanması; son beş yılda kullanılan yıllık izin süresinin doğru alınması ve bayram dönüşündeki izin döneminin yıllık izin süresinden mahsup edilmesi istendi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 266/1, 281, 282, 357/1
    Bilirkişiye başvurma, rapora itiraz, bilirkişi oyunun serbestçe değerlendirilmesi ve bölge adliye mahkemesinin itirazı dinlememe gerekçesi

  • 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu — m. 3
    Bilirkişi incelemesinin yapılış esasları

  • 4857 sayılı İş Kanunu — m. 32/1
    Ücretin tanımı ve gerçek ücretin belirlenmesi

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

9. Hukuk Dairesi         2026/2590 E.  ,  2026/5322 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1917 E., 2025/2279 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/348 E., 2022/277 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 19.10.2004 tarihinden itibaren kesim ve kalite kontrol ayakkabı ustası olarak en son net 3.100,00 TL ücretle, hafta içi 08.00-18.45, cumartesi 08.00-12.45 saatleri arasında, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, 31.07.2020-04.08.2020 tarihleri arasında bayram tatiline çıktığını, bayram tatili sonrasında 10.08.2020 tarihine kadar yıllık izninden mahsup edilmek üzere kendisine izin verildiği hâlde 10.08.2020 tarihinde işyerine alınmadığını, izinsiz olarak üç gün işe gelmediğinin bildirildiğini, müvekkilinin yaklaşık 16 yıldır davalı işyerinde çalıştığını, 15... gün sigorta süresini doldurduğu için zaten kıdem tazminatına hak kazanacağını, işverenin kötüniyetli davranışı üzerine yıllık izinleri kullandırılmadığından ve fazla çalışma ücretleri ödenmediğinden iş sözleşmesini 11.08.2020 tarihinde kendisinin haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, asgari geçim indirimi, fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının müvekkili işyerinde 01.02.2011-06.08.2020 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesinin 04.08.2020- 05.08.2020 -06.08.2020 tarihleri arasındaki devamsızlığı nedeniyle davalı müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiğini, işyerinde yasal çalışma sürelerine uyulmakla birlikte, istisnaen de davacının yapmış olduğu fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili günlerindeki çalışması varsa karşılıklarının kendisine eksiksiz olarak ödendiğini, ücret bordroları ile bu durumun sabit olduğunu, davacının kullanmadığı yıllık ücretli izin alacağı bulunmadığını, çalışması boyunca davacı işçiye asgari geçim indirimi ödemesi yapıldığını, sunulan bordrolar incelendiğinde, bordrolarda asgari geçim indirim alacağı tahakkukunun yapılmış olduğunun anlaşılacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı işyerinde çalışmasının 19.10.2004-06.08.2020 tarihleri arasında olduğu, dosyaya sunulan bordrolar ve banka kayıtlarının incelenmesinden davacının aylık ücretinin asgari geçim indirimi dâhil net 3.100,00 TL olduğu, davacı tanıklarının davacının yıllık izin aldığına ilişkin beyanları ve davacının yaklaşık 16 yıllık kıdem süresi dikkate alındığında hiç bir sebep yokken işe gelmemesinin hayatının olağan akşına aykırı olduğu, bu bakımdan davacının yıllık izin aldığı yönündeki beyanının dosya kapsamına uygun olduğu ayrıca sigorta bildirimlerinde beyan edilen ücret ile bordrolardakinin aynı olmakla beraber banka kaydının farklılık arz etmesi nedeniyle ... Kurumuna beyan edilen ücret tutarlarının banka kaydındaki reel ücrete nazaran daha düşük gösterildiği ve dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda hesap edildiği üzere davacının fazla çalışma ücreti alacaklısı olduğu, davacı tarafından yapılan iş sözleşmesi feshinin haklı olduğu, bu itibarla davacının kıdem tazminatına hak kazandığı, bordrolar ve banka kayıtlarının incelenmesinden davacının asgari geçim indirim alacağının ödendiği, ulusal bayram ve genel tatil ücretinin ise ispat edilemediği gerekçesiyle ulusal bayram ve genel tatil ile asgari geçim indirim alacaklarının reddine karar verilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı itirazında fazla çalışma ücretine ilişkin herhangi bir itirazda bulunmadığı nazara alındığında bu alacağın kesinleştiği, davalı vekilinin fazla çalışma ücretine ilişkin istinaf sebeplerinin dinlenemeyeceği; iş sözleşmesini fazla çalışma ücreti alacaklarının ödenmemesi nedeniyle haklı nedenle fesheden davacı işçinin alacaklı olduğunu ispat etmiş olmakla kıdem tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesinin kararında bir isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının iş sözleşmesinin, arka arkaya üç gün işe mazeretsiz gelmemesi nedeniyle haklı nedenle müvekkili işverence feshedildiğini,

2. Bilirkişi raporuna karşı itirazında fazla çalışma ücretine ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmadığı nazara alındığında bu alacağın kesinleştiği, davalı vekilinin fazla çalışma ücretine ilişkin istinaf sebeplerinin dinlenemeyeceği şeklinde bir kanaatin oluşmasının hukuka aykırı olduğunu,

3. Dosyaya sunulan fazla çalışma ücreti tahakkuku yapılmış, davacı işçi tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin imzalanmış ücret bordroları karşısında, davacı işçinin fazla çalışma iddiasını yazılı delille kanıtlaması gerektiğini,

4. Davacının yıllık izin alacağı bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hatalı hesaplama yapıldığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş sözleşmesinin son bulması nedeniyle davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı ile aylık ücret miktarı ve fazla çalışma ve yıllık ücretli izin alacaklarının ispat ve hesaplanmasına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesince "...davalı vekilinin hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı itirazında fazla çalışma ücretine ilişkin herhangi bir itirazda bulunmadığı nazara alındığında bu alacağın kesinleştiği, davalı vekilinin fazla çalışma ücretine ilişkin istinaf sebeplerinin HMK’nin 357/1 maddesi uyarınca dinlenemeyeceği ..." şeklindeki gerekçeyle davalının istinaf itirazının reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 266/1 hükmünde bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller; “Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez” şeklinde düzenlenmiştir. Kanun’daki bu anlatımdan da hareketle bilirkişi raporu; bilirkişinin, hukuki değerlendirmeleri içermeyecek şekilde davanın çözümlenmesinde gereken teknik konulardaki açıklamalarını içeren mahkemeye sunduğu metindir.

6100 sayılı Kanun’un 281. maddesi ise şu şekildedir:

“(1) Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler.

(2) Mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir.

(3) Mahkeme, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabilir.”

24.11.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun 3. maddesinde de bilirkişi incelemesinin ne şekilde yapılması gerektiğine ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

Belirtilen düzenlemeler gereğince mahkeme, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verebilir.

6100 sayılı Kanun'un 282. maddesine göre hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Madde düzenlemesinden hareketle bilirkişi incelemesi, 6100 sayılı Kanun'da yer alan “kesin delil” ve “takdiri delil” şeklindeki tasnifte, takdiri deliller içerisinde yer almaktadır. Bir vakıanın doğruluğunun belirlenmesi için ileri sürülen takdiri delilin ispat gücü, hâkimin bu konuda vicdani kanaatiyle yapacağı değerlendirme ile belirlenir. Bu çerçevede takdiri deliller içerisinde yer alan bilirkişi incelemesinin dosyaya sağlamış olduğu özel veya teknik bilgi ya da tespit vasıtasıyla, inceleme konusu olan vakıalara dayalı iddiaların ispatı hususunda hâkimde oluşan kanaat neticesinde bir karar verilir. Bu aşamada hâkim, uyuşmazlık konusuyla ilgili Kanun tarafından tanınan takdir yetkisi çerçevesinde, olumlu ya da olumsuz bir karar vermek için gerekli olan kanaatin oluşumunda, bilirkişi raporunu dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirerek bir karar tesis edecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.07.2023 tarihli ve 2023/6-487 Esas, 2023/708 Karar sayılı kararı).

Bilirkişi raporlarında görülen eksiklik ya da belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulması görevi ve hukuki değerlendirme hâkime aittir. Hâkimin de bilirkişi delilini takdirde serbestçe hareket edebilmesi asıl olduğuna göre hâkim, rapordaki teknik incelemenin dosya kapsamında sübut bulan vakıalara, hukuk kuralları ve emsal içtihatlara uygun olmadığı düşüncesindeyse yeni rapor alabilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 15.03.2023 tarihli ve 2022/3-508 Esas, 2023/226 Karar sayılı kararı). Yine bilirkişi incelemesi sonucu alınan görüş bir takdiri delil olduğundan hâkim gerekçelerini açıkça ortaya koymak suretiyle bilirkişi raporunun aksine de karar verebilir (... vd., Medeni Usûl Hukuk Hukuku, Pekcanıtez Usûl Hukuku, Cilt III, İstanbul, On Altıncı Bası, 2025, s.3087; ..., ... ..., ... ..., Medeni Usul Hukuku, ..., 2019, s.536). Hâkimin bu konudaki takdir hakkını rasyonel esaslara göre kullanması yeterlidir (İlhan E. Postacıoğlu, Medeni Usul Hukuku, İstanbul, 1975, s.655 ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.07.2023 tarihli ve 2024/11-250 Esas, 2025/354 Karar sayılı kararı).

Diğer yandan taraflardan biri bilirkişi raporuna itiraz etmemiş olabileceği gibi her iki taraf da rapora itiraz etmeyebilir. Böyle bir durumda karar vermeye elverişli olmayan bir rapora taraflarca itiraz edilmemiş olmasının hâkimin vereceği hüküm sonucunu ... şekilde bir usuli kazanılmış hak doğuracağından söz etmek ve özellikle bilirkişi raporu hükme esas almaya uygun değilse, hâkimin davayı hatalı bu rapora göre çözümlendirmek zorunda olduğunu kabul etmek, açık yasal düzenlenmeler ve usul hukukunun değinilen temel ilkeleri yanında hâkimin maddi gerçeğe ulaşma amacıyla bağdaşmayacaktır (YHGK, 2022/3-508 E., 2023/226 K. ). Dolayısıyla bir takdiri delil olan bilirkişi raporunun herhangi bir şekilde hâkimi bağlayıcı etki doğurması, özellikle de bu etkinin taraflardan birinin itirazı ve diğer tarafın hareketsiz kalmasına bağlanması kabul edilebilir bir sonuç olmadığı gibi eksik ve hatalı olan bir raporun sadece tarafların itirazları doğrultusunda hâkimi bağlayıcı bir kesinlik kazanmasından söz edilmesi de doğru değildir (... vd., s.3081, 3083). Ayrıca kamu düzeniyle ilgili olması nedeniyle mahkemenin resen inceleme yapması gereken konularda tarafın bilirkişi raporuna itiraz etmemesinin bir etkisi bulunduğundan söz edilemeyeceği de açıktır (YHGK, 2024/11-250 E., 2025/354 K.).

6100 sayılı Kanun’un 281. maddesinin gerekçesinde "Burada rapora itiraz için taraflara tanınmış bulunan onbeş günlük süre, kesin süredir; hak düşürücü bir nitelik taşır. Dolayısıyla, taraflar, bu süre içerisinde, itirazlarını dile getirmez ise bilirkişi raporu, onlar bakımından kesinleşir; yani taraflar rapora itiraz olanağını tümüyle kaybederler Ancak, anılan hâl, mahkemenin, ihtiyaç duyuyorsa, bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında öngörülen yetkilerini kullanmasına, yani bilirkişiden re’sen ek rapor talep etmesine veya inceleme yaptırmak üzere yeni bir bilirkişi atamasına herhangi bir engel oluşturmaz" ifadelerine yer verilmiş olup gerekçesiyle birlikte değerlendirildiğinde söz konusu hükümle bilirkişi raporuna süresi içinde itiraz etmeyen tarafın artık rapora itiraz etme imkânını yitireceğinin öngörüldüğü anlaşılmakta ise de bilirkişi raporuna itiraz biçimindeki usul işleminin yapılmamasının ortadan kaldırabileceği tek hak, yine usuli bir hak olan rapora itiraz etme hakkıdır. Aksi yöndeki kabul Kanun’un 281/3 hükmünün mahkemenin gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar inceleme yaptırabileceği biçimindeki hükmünü anlamsız ve işlevsiz kılacağı gibi Kanun’un kendi hükümleri arasında da çelişki oluşturacaktır. Bilirkişi raporuna itirazla ilgili anılan usul kuralından bir tarafın alacağını talep edemeyeceği anlamının çıkarılması, kuralın öngörülemez biçimde yorumlanması suretiyle ulaşılan bir sonuç olacaktır. Dolayısıyla bilirkişi raporuna itiraz edilmemesi nedeniyle davalı lehine usule ilişkin kazanılmış hak oluştuğu gerekçesiyle alacak talebinin reddedilmesinin ... bir dayanağı bulunmamaktadır (Ahmet Özgan ve Şule Özgan, B. No: 2020/21347, 21.12.2023, § 53, 55... ). Nitekim içtihat yoluyla geliştirilen usuli kazanılmış hak ilkesinin uygulanması yoluyla bilirkişi raporuna itiraz edilmediğinden miktar yönünden karşı taraf lehine usule ilişkin kazanılmış hak oluştuğu gerekçesiyle talebin esasına yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın reddedilmesi, Anayasa Mahkemesince mahkemeye erişim hakkına yönelik bir müdahale olarak kabul edilmiş ve sözü edilen müdahalenin ölçülü olmadığına karar verilmiştir (Ahmet Özgan ve Şule Özgan, § 40, 41, 49... ).

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda bilirkişi raporunun takdiri delil niteliğine uygun hareket edilmesi gerektiği açıktır. Bu noktada somut olay bakımından değerlendirme yapılması gerekmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 32/1 hükmünde genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek ünvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususların imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesini ortaya çıkarması durumunda, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve gerekirse işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek ünvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek ilgili meslek odaları, işçi ve işveren kuruluşları ile Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığından (TÜİK) emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Diğer yandan fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Ücret bordrosundaki ücretin, davacının gerçek ücret miktarını yansıtmadığının anlaşılması hâlinde, bordroların imzalı ve imzasız oluşuna göre bir ayrım yapılması gerekmektedir. Bu hâlde imzalı bordroda yer alan fazla çalışma saati davacıyı bağlayacağından, davacı bordrodaki süreden daha fazla süre ile çalıştığını ancak yazılı bir delil ile ispat edebilir. Davacının imzalı bordrodaki süreden daha fazla çalıştığını yazılı delil ile ispat etmesi hâlinde, bordroda ödendiği belirtilen fazla çalışma ücreti davacının gerçek ücreti üzerinden hesaplanan alacaklardan mahsup edilir. İmzalı bordrodaki fazla çalışma süresinden daha fazla çalışma yapıldığının yazılı kayıtlar ile ispat edilememesi durumunda, bordrodaki fazla çalışma saati ile bağlı kalınarak değerlendirme yapılır. Yani bordrodaki fazla çalışma süresinin işçinin gerçek fazla çalışma süresini yansıttığı, ancak karşılığı olan ücretin gerçek fazla çalışma ücretini yansıtmadığı kabul edilir. Davacının bordrodaki fazla çalışma süresinin karşılığı olan fazla çalışma ücreti gerçek ücret miktarı üzerinden yeniden hesaplanır. Bu hâlde de bordrodaki tahakkuk miktarı hesaplanan alacaktan mahsup edilir.

Ücret bordrosunun imzasız olması hâlinde ise davacının bordroda görünen fazla çalışma süresinden daha fazla çalıştığını tanık delili dâhil olmak üzere her türlü delil ile kanıtlaması mümkündür. Bu durumda ispat edilen fazla çalışma ücretinin davacının gerçek ücreti üzerinden hesaplanması gerektiğinde tereddüt olmamalıdır. Ayrıca hesaplanan bu alacaklardan bordroda tahakkuk eden ve ödendiği banka kayıtları ile sabit olan miktarın mahsubu gerektiği de göz ardı edilmemelidir.

Bordro hilesinin söz konusu olduğu hâllerde, bordrodaki tahakkukların (fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve ulusal bayram genel ücreti gibi) aslında gerçekte bu çalışmaların karşılığı olan ücretler olmadığı, işçinin temel ücretinin bir parçası olduğu kabul edilmelidir. Bu durumda işverenin kayıtlarında hileli bir işlemin varlığı kabul edildiğinden, ücret bordrosunun imzalı veya imzasız olması sonucu etkilemez. Bu kabulün sonucu ise bordroda "fazla çalışma", "hafta tatili", "ulusal bayram ve genel tatil ücreti" gibi adlarla gösterilen ancak temel ücrete dâhil olduğu kabul edilen ödemelerin gerçekte fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının karşılığı olarak dikkate alınmamalarıdır. Bir diğer ifade ile bordro hilesinde bordroda ücret olarak gösterilen miktar ile fazla çalışma ve/veya hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ödemelerinin toplamı gerçek ücreti yansıttığından fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil çalışmasının varlığı her türlü delille ispatlanabilir. Ancak bordrodaki fazla çalışma saati, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil gün sayısı, diğer delil veya olgularla desteklenmediği sürece tek başına ispat aracı olarak kabul edilemez. Yeri gelmişken belirtmek gerekir ki bu husus, davacı ile menfaat birliği içindeki tanıkların beyanlarına itibar edilmesini gerektiren bir olgu olarak değerlendirilebilir. Fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma iddiasının ispatlanması hâlinde, hileli bordroda gösterilen fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ödemelerinin hesaplanan miktardan mahsup edilmesi de söz konusu değildir.

Somut uyuşmazlıkta, dosya içeriğinde bulunan ücret pusulaları incelendiğinde; çalışılan gün karşılığı brüt ücretin belirtildiği, fazla çalışma karşılığı tutarların brüt olarak tahakkuk ettirildiği, miktarların sembolik olmadığı ve çalışılan gün/saate göre her ay farklı tutarda tahakkukların bulunduğu, en son vergi ve sigorta ödemeleri düşüldükten sonra net ödenecek tutar belirtilerek banka kanalıyla ödendiği anlaşılmıştır. Bu hâliyle bordroların hileli olduğunun kabulü mümkün değildir. Yargılama sırasında dinlenen davacı ve davalı tanıkları da ücretlerinin tamamının bankaya yatırıldığını, elden ödemenin olmadığını beyan etmişlerdir. Bordro hilesi yapıldığına dair bir bulgunun bulunmadığı gözetildiğinde; davacının ücret bordrolarında yazılı ücret miktarının, gerçek ücretini yansıttığı anlaşılmıştır. Bu itibarla ücret bordrolarında yer alan ücret, davacının gerçek ücreti olarak kabul edilmek suretiyle hesaplamaların yeniden yapılması gerekmektedir.

Diğer yandan davacının bordrolarda yer alan ücret seviyesi ile çalıştığı tespit edildiğinden davacının bu ücret üzerinden fazla çalışma ücreti alacağının yukarıda açıklanan ilke ve esaslara göre gerekirse bilirkişi raporu alınarak yeniden hesaplanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.

3. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda son beş yıllık dönemde davacının kullanmış olduğu yıllık izinleri belirtilirken 01.11.2018 -29.11.2018 tarihleri arasında kullanılan yıllık izin süresinin 25 gün yerine hatalı olarak 18 gün olarak esas alındığı anlaşılmıştır. Ayrıca dosya içeriğine göre davacının bayram dönüşü 04.08.2020-10.08.2020 tarihleri arasında yıllık ücretli izinde olduğu kabul edildiğine göre bu dönemin de yıllık ücretli izin süresinden mahsubu gerekir. Bu husus gözetilmeden karar verilmesi de hatalı olduğundan bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Fazla Çalışma Ücretinde Bordro Ödemelerinin Aylık Mahsubu

Tüm İş Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Fazla Çalışma ve İşçilik Alacakları

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2026/2590

 

Karar No

2026/5322

 

Karar Tarihi

9 Haziran 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page