İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Sipariş Başına Prim Alan Motokuryenin Fazla Çalışma Ücretinin Hesaplanması
2026/2883 E., 2026/5110 K. · 4 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026
Kararın Özeti
Motokurye, asgari ücrete ek olarak teslim ettiği sipariş başına ödeme alıyordu. Bilirkişi, toplam kazancı asgari ücretin sabit bir katı sayarak mesainin tamamına aynı çarpanı uyguladı. Yargıtay iki ücret bileşeninin ayrılmasını istedi. Sabit ücretin saat karşılığı bir buçukla çarpılırken, sipariş primi normal çalışmanın karşılığını zaten içerdiği için prime yalnız yarım saat ücreti katsayısı uygulanmalı ve iki sonuç toplanmalıydı.
Hukuki İlke
Sipariş sayısına bağlı prim normal saat karşılığını da içerdiğinde, fazla çalışmanın sabit ücrete ve prime düşen kısımları ayrı hesaplanır. Bordro dışındaki kazanç bu dosyada otomatik olarak sabit ücret sayılmadı.
Sonuç
Motokuryenin ücret yapısı ve buna göre fazla çalışma hesabı yanlış belirlendiğinden istinaf kararı kaldırıldı ve ilk derece kararı oy birliğiyle bozuldu.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
9. Hukuk Dairesi 2026/2883 E. , 2026/5110 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2219 E., 2025/2271 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 17. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/892 E., 2023/130 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 04.06.20 04... .09.2019 tarihleri arasında motokurye olarak çalıştığını, müvekkilinin fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi sebebiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini, son ücretinin aylık net 2.250,00 TL olduğunu, 20 04... yılları arası davacının günde 10 saat, 2018’den sonra ise günde 8 saat çalıştığını ileri sürerek kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i ileri sürdüklerini, davacının maktu ücretli sürücü olarak çalıştığını, davacının son brüt ücretinin 2.558,00 TL olduğunu, iş sözleşmesinde fazla çalışma ücretinin ücretin içinde olduğunun belirlendiğini, bu nedenle ödenmeyen alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının net 2.247,00 TL, brüt 3.136,00 TL ücret aldığı, 2018 yılı öncesi bakımından haftalık 6 saat fazla çalışma yaptığı ve karşılığının ödenmediği, bu hâlde iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, bu sebeple alacağın tamamı bakımından dava tarihi itibarıyla zamanaşımının kesildiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının ücretinin asgari ücret üzerinden tahakkuk ettirildiği ve ödendiği, bu nedenle iş sözleşmesinde yer alan davacının ücretine fazla çalışma ücretinin de dâhil olduğuna yönelik düzenlemeye değer verilemeyeceği, davacının fazla çalışma yaptığının tanık anlatımlarıyla kanıtlandığı, buna karşılık davacının hak ettiği fazla çalışma ücretlerinin tamamının eksiksiz şekilde ödendiğinin ispat yükü üzerinde olan davalı işveren tarafından ispatlanamadığı belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. İstifa ederek işten ayrılan davacının kıdem tazminatına hak kazanamayacağını,
2. Zamanaşımının dikkate alınmadığını,
3. Fazla çalışma ücretinin ücrete dâhil olduğunu, fazla çalışma ücreti alacağının reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş sözleşmesinin feshi ile davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, fazla çalışma ücreti alacağının ispatı ve hesabı ile zamanaşımına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut uyuşmazlıkta Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının ücretinin asgari ücretin 1,76 katı olduğunun kabulü ile hesaplamalar yapılmıştır. Fazla çalışma ücreti yönünden de bu kabule göre ücret belirlenerek bu ücretin %150 zamlı saat ücreti üzerinden hesaplamalar yapılmıştır.
Davacı tanık beyanları ve dosyadaki bilgilere göre davacının davalı işyerinde asgari ücret ve sipariş başı ücret karşılığında çalıştığı anlaşılmaktadır.
Dairemiz uygulamasına göre primli çalışmada fazla çalışma ücreti hesabı şu şekildedir:
Ücret, sabit ücret ile satışa, sefer sayısına vs. bağlı primden oluşuyorsa; satışa, ürün miktarına, sefer sayısına veya gidilen kilometreye göre prim ödemelerinde, sabit ücret üzerinden %150 zamlı saat ücretine göre hesaplama yapılarak sabit ücrete göre hak kazanılan fazla çalışma ücreti belirlenir. Ödenen prim miktarının %50 zam kısmına göre de hesaplama yapılır ve her iki hesap yöntemi toplanarak fazla çalışma ücreti belirlenir. Örneğin işçinin 3.000,00 TL sabit ücret ve 1.000,00 TL ortalama prim aldığı durumda 3.000,00 TL/225 saat x 1,5 x fazla çalışma saat sayısı = A şeklinde sabit ücrete göre hak kazanılan fazla çalışma ücreti belirlenir. Aynı dönem için ödenen primlerin fazla çalışmanın zamsız kısmını karşıladığı kabul edilerek, prim tutarı için 1.000,00 TL/225 saat x 0,5 x fazla çalışma saat sayısı = B hesabıyla prime düşen fazla çalışma ücreti belirlenir. A+B toplamı o dönem için hak kazanılan fazla çalışma ücretini belirler.
Mahkemece davacının asgari ücret ve sipariş başı ücret karşılığında çalıştığının kabulü ile fazla çalışma ücretinin yukarıda belirtilen Daire uygulamasına uygun şekilde hesaplanması gerekirken, bu husus gözetilmeksizin, davacının ücreti de hatalı belirlenerek yapılan fazla çalışma ücreti alacağı hesabı bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi: Primli Ücrette Fazla Çalışma Hesabı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Bahşişin Ücrete Eklenmesinde Hesap Yöntemi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Ücrete Dâhil Fazla Çalışma
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/2883
Karar No
2026/5110
Karar Tarihi
4 Haziran 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları