İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Uygulama Otelindeki Usta Öğreticinin Alacaklarında Yargı Yolu
2026/2947 E., 2026/5600 K. · 11 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026
Kararın Özeti
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bir meslek lisesinin uygulama otelinde ders ücreti karşılığı usta öğretici olarak çalışan davacı, kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacaklarını iş mahkemesinde istedi. Bölge adliye mahkemesi, uygulama otelindeki usta öğreticiye ilişkin Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarına dayanarak adli yargıyı görevli saydı. Yargıtay ise davacının 657 sayılı Kanun'un 89. maddesi kapsamında Valilik onayıyla görevlendirildiğini, ilişkinin statü hukukundan doğduğunu ve idari yargının görevli olduğunu belirterek kararı usulden bozdu.
Hukuki İlke
Yargıtay'ın bu dosyadaki değerlendirmesine göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesi ve ilgili yönetmelik uyarınca Valilik onayıyla ders ücreti karşılığı görevlendirilen usta öğretici ile Bakanlık arasındaki ilişki iş sözleşmesine değil statü hukukuna dayanır; sosyal güvenlik bakımından sigortalı gösterilmek tek başına iş sözleşmesinin varlığını göstermez. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan, idari yargının görevli olduğu uyuşmazlıkta adli yargıda açılan dava esasa girilmeden dava şartı yokluğundan usulden reddedilmelidir.
Sonuç
İstinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırıldı ve İlk Derece Mahkemesi kararı yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle oybirliğiyle usulden bozuldu. Bozma sebebine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yer olmadığına karar verildi.
İlgili Mevzuat
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu — m. 89
Ücretle ek ders görevi verilmesi; usta öğreticinin statü hukukuna tabi görevlendirilmesiMillî Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik — m. 5/2
Usta öğreticilere ek ders görevi verilmesi7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — m. 5
İş mahkemelerinin görev alanı
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2026/2947 E. , 2026/5600 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1756 E., 2026/31 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/152 E., 2025/103 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2006-2021 tarihleri arasında usta öğretici olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki ilişkinin statü hukukuna dayandığını, davacının kıdem tazminatı ve diğer alacaklara hak kazanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Yargıtay 9. Dairesi içtihatlarında (2025/7825 Esas ve 2025/8082 Karar, 2025/4218 Esas ve 2025/5756 Karar) Millî Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda usta öğretici olarak çalışanların alacaklarına ilişkin davalarda yargı yolunun idari yargı yolu olduğunun belirtildiği görülmekle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinin emsal içtihatlarında (2025/384 Esas, 2025/565 Karar; 2025/539 Esas, 2025/705 Karar) davalı İdareye bağlı uygulama otelinde usta öğretici olarak çalışırken iş sözleşmesinin feshi sonucu işten ayrılması nedeniyle iş kanunlarından kaynaklanan parasal haklarının ödenmesi istemiyle açılan davanın adli yargı yerinde görülmesi gerektiği hakkındaki emsal kararları dikkate alınarak davalı İdarenin yargı yolunun caiz olmadığına yönelik istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davacının ödenmeyen alacağının bulunmadığını,
2. Görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının statü hukukuna tâbi olarak mı yoksa iş sözleşmesine tâbi işçi olarak mı çalıştığı ve buna göre yargı yolunun caiz olup olmadığına ve dava konusu tazminat ve alacakların ispatına ilişkindir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun (657 sayılı Kanun) 89. maddesi şöyledir:
"Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.
Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile tespit olunur."
Bu maddeye istinaden çıkarılan, Millî Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik'in 5/2 hükmü ile de uzman ve usta öğreticilere 657 sayılı Kanun'un 89. maddesi uyarınca 01.12.2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar'da belirtilen miktarda ek ders görevi verilebileceği düzenlenmiştir.
Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup Mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır.
İş mahkemelerinin görev alanını hâkim, tarafların iddia ve savunmalarına göre değil, yasal düzenlemeleri esas alarak belirleyecektir.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca 4857 sayılı İş Kanunu'na (4857 sayılı Kanun) göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş sözleşmesinden veya kanuna dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir. Somut olayda davacı, davalı Bakanlığa bağlı Güvercinada Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Ugulama Otelinde ders ücreti karşılığı usta öğretici olarak çalışmıştır.
Davacının sosyal güvenlik hukuku yönünden Sosyal Sigortalar Kurumu kapsamında gösterilmesi tek başına iş sözleşmesi ile çalıştığını göstermez.
Davacı, 657 sayılı Kanun'un 89. maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik onayı ile görevlendirilmiştir. Davacı ile davalı arasında iş sözleşmesi bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ilişki statü hukukundan kaynaklanmakta olup 4857 sayılı Kanun kapsamına giren bir iş sözleşmesi bulunmadığından somut davada idari yargı görevlidir.
Mahkemece, yargı yolunun caiz olmaması nedeni ile dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilip hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yer olmadığına,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Usta Öğreticide Yargı Yolu
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Uyuşmazlık Mahkemesi Kararından Sonra İşçilik Talebinde Yargı Yolu
İlgili Sayfalar
İşçi Sayılma ve İş Mahkemesinin Görevi
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/2947
Karar No
2026/5600
Karar Tarihi
11 Haziran 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları