İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — 2019 Belediye İşçisinde Toplu Sözleşme ve İhbar Hesabı
2026/2982 E., 2026/5256 K. · 8 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 6 Kasım 2026
Kararın Özeti
Belediye şirketine geçirilen işçinin sözleşmesi 2019 yılında emekliliğe hak kazanması nedeniyle sona erdi. Kıdem ve ihbar tazminatları kabul edilmişti. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, o tarihte yürürlükte olan zorunlu istihdam sınırı nedeniyle ihbar tazminatını uygun bulmadı. Ayrıca daha sonraki toplu iş sözleşmesinden yararlanmanın en erken başlangıcını dikkate alarak kıdem hesabını bozdu. Karar, 2023 yılında kaldırıldığı açıklanan düzenlemenin geçmişteki feshe etkisini değerlendirdi.
Hukuki İlke
Sürekli işçi statüsüne geçişin geçici toplu sözleşme rejimi sürerken, sonraki sözleşme hükümleri önceki dönemin kıdem hesabına doğrudan uygulanamaz. Bu dosyada 2019 feshi, sonraki sözleşmeden yararlanmanın kabul edilen başlangıcından önce gerçekleşmiştir.
Sonuç
2019 feshi bakımından ihbar tazminatının kabulü ve kıdemin yanlış toplu sözleşmeyle hesabı nedeniyle ilk derece hükmü bozuldu; istinafın esastan ret kararı kaldırıldı.
Kararın Dosyaya Etkisi
İhbar tazminatı reddedilecek, kıdem tazminatı fesih döneminde uygulanabilir ücret hükümleriyle yeniden hesaplanacaktır.
Kararın Kapsamı
Karar, 2019 tarihli feshi ve kadroya geçişteki geçici toplu sözleşme dönemini inceler. Emekliliğe hak kazanmayı istihdam sınırı yapan hükmün 3 Mart 2023 tarihinde kaldırıldığı karar metninde ayrıca açıklanmıştır.
İlgili Mevzuat
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname — m. geçici 24
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname — m. 127
7438 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun — m. 2
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
9. Hukuk Dairesi 2026/2982 E. , 2026/5256 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1063 E., 2025/2734 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/856 E., 2022/75 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 02.10.2004 tarihinden itibaren davalı ... (Belediye) bünyesindeki alt işverenler nezdinde temizlik görevlisi olarak çalıştığını, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (696 sayılı KHK) 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici 24. madde kapsamında davalı Belediyeye bağlı olan diğer davalı ... ... Sağlık Turizm Eğitim Çevre Temizliği Otopark Hizmetleri İnşaat Yayıncılık Sanayi ve Ticaret AŞ (... Şirketi) bünyesinde 01.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, davalılar tarafından iş sözleşmesinin 15.08.2019 tarihinde feshedildiğini, emekliliği gerekçe gösterilerek yapılan feshin kendi isteği ve iradesi dışında gerçekleştiğini, yasal hakkı olan kıdem ve ihbar tazminatlarının kendisine ödenmediğini, Belediyenin de asıl işveren olarak işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu ileri sürerek kıdem tazminatı ve ihbar tazminatlarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili Belediye arasında fiilen ve hukuken bir illiyet bağı bulunmadığını, dolayısıyla iş hukuku açısından davacının alacaklarından dolayı Belediyenin sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, husumet itirazları bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının 696 sayılı KHK kapsamında müvekkili Şirket nezdinde çalışmaya başladığı 01.04.2018 tarihinden iş sözleşmesinin emeklilik aylığına hak kazanması sebebiyle sona erdiği 14.08.2019 tarihine kadar görev yaptığını, davacının 02.10.2004-31.03.2018 tarihleri arasında alt işverenlikler nezdinde geçen çalışmalarından kaynaklı alacak taleplerinden işyeri devri nedeniyle devreden işverenlerin kendi dönemi ve devir tarihindeki ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumluluklarının devam ettiğini, davacının iş sözleşmesi 375 sayılı KHK'nın geçici 24. maddesi gereğince emeklilik aylığına hak kazanması sebebiyle zorunlu olarak sona ermiş olduğundan ihbar tazminatına hak kazanmasının hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamına göre asıl işveren olan Belediyenin temizlik işlerini ihale yolu ile alt işveren diğer davalı Şirkete verdiği ve davacının alt işveren işçisi olarak Belediyeye ait işyerinde çalıştığı sabit olduğundan davalıların dava konusu işçilik alacaklarından asıl işveren alt işveren sıfatıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacının 02.10.2004-14.08.2019 tarihleri arasında çalıştığı, somut olayda davacı işçinin iş sözleşmesinin davalı tarafından emeklilik nedeniyle ve ihbar öneli tanınmadan feshedildiğinden kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıların asıl işveren alt işveren sıfatıyla işçilik alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarının isabetli olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki mübrez bordro ve toplu iş sözleşmelerine dayalı olarak yapılan hesaplamaların dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu, davacının iş sözleşmesinin 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ye eklenen geçici 24. madde uyarınca emeklilik aylığına hak kazanmış olması nedeniyle davalı Şirket tarafından feshedildiği, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı gerekçeleriyle davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davacının iş sözleşmesi 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 24. madde kapsamında emeklilik aylığı almaya hak kazanmış olması sebebiyle zorunlu olarak sona erdiğinden davacının ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini,
b. Hesaplamalarda esas alınan giydirilmiş ücretin hatalı tespit edildiğini,
c. Tüm çalışma süresine ilişkin alacaklardan müvekkili Şirketin sorumluluğuna hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davacı tarafın işverenin diğer davalı Şirket olduğundan husumet itirazları bulunduğunu,
b. Kıdem tazminatı hesabının hatalı olduğunu,
c. Hükmedilen faizin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; dava konusu alacaklardan Belediyenin sorumlu olup olmadığı, iş sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanıp kazanmadığı ve kıdem tazminatının hesaplanmasına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut uyuşmazlıkta davacı taraf, iş sözleşmesinin emekliliği gerekçe gösterilerek işverence feshedildiğini iddia etmiş; davalı taraf ise davacının emeklilik aylığı almaya hak kazanması nedeniyle 375 sayılı KHK'nın geçici 24. maddesi gereğince iş sözleşmesinin zorunlu olarak sona erdiğini savunmuştur.
696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 24/1-(b) hükmünde kadroya geçirilme şartlarından biri şu şekilde belirtilmiştir:
" Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak"
375 sayılı KHK'nın geçici 24. maddesinin 1. paragrafının " Bunların istihdam süreleri, hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından emeklilik, yaşlılık ve malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez." şeklindeki 4. cümlesi ile ise kadroya geçerek çalışmaya devam eden işçilerin istihdam edilme koşullarından biri düzenlenmiştir. Sözü edilen düzenleme, 03.03.2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7438 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 sayılı KHK'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'nun 2. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere göre 696 sayılı KHK ile kadroya geçirilen davacının iş sözleşmesi 14.08.2019 tarihinde işverenler tarafından emekliliğe hak kazanmış olması sebebiyle feshedilmiştir. Yukarıda yer verilen 375 sayılı KHK'nın geçici 24. maddesinde; emekliliğe hak kazanmama şartı, kadroya geçirilme ve çalışmaya devam etme şartlarından biri olarak düzenlenmiş olup geçici 24. maddesinin 1. paragrafının 4. cümlesi, 03.03.3023 tarihinde yürürlükten kaldırılmış ise de iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte yürürlüktedir. Bu hâlde, iş sözleşmesi kanundan kaynaklanan bir sebeple zorunlu nedenle feshedilmiş olup davacı ihbar tazminatına hak kazanamaz. Belirtilen sebeple ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
3. 375 sayılı KHK'nın geçici 24. maddesinin ve bu KHK gereğince 30.06.2020 tarihine kadar uygulanması öngörülen toplu iş sözleşmesinin amacı; gerek alt işverenin taraf olduğu ve 30.06.2020 tarihinden önce sona erecek olan toplu iş sözleşmesinden yararlanmakta olan, gerekse alt işverenin taraf olduğu herhangi bir toplu iş sözleşmesinden yararlanmayan işçileri belli bir süre için toplu iş sözleşmesi etkisinden mahrum bırakmamaktır. Bu nedenle 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24. Maddesi Uyarınca İşçi Statüsüne Geçirilen İşçilerin Ücret İle Diğer Mali ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri'nden yararlanmaya başlayan yahut alt işveren nezdindeki toplu iş sözleşmesinin bitimini müteakip kanun gereği kendiliğinden yararlanmaya başlayan işçilerin, aynı dönem içinde bir başka toplu iş sözleşmesinden yararlanmayı talep etmeleri, 375 sayılı KHK gereği mümkün değildir. Bir toplu iş sözleşmesinin geriye etkili olarak yürürlüğe konulabilmesi kural olarak mümkün olsa da sonraki toplu iş sözleşmesi hükümlerinin geriye etkili olabileceği en erken süre önceki toplu iş sözleşmesinin bitim tarihidir. Sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçiler yönünden yapılacak değerlendirmede de bu ilkeden ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Buna göre sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerin kadroya geçirildikleri işyerinde yürürlükte bulunan bir toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeleri için en erken tarih her hâlükârda 01.07.2020 tarihi olmalıdır.
Somut olayda sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacının, üyesi olduğu ... Sendikası ile davalı Şirket arasında 26.05.2019 tarihinde imzalanan ve 01.01.2019-30.06.2020 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden yararlanması en erken 01.07.2020 tarihi itibarıyla mümkündür. Bu nedenle iş sözleşmesi 14.08.2019 tarihinde sona eren davacının kıdem tazminatının belirtilen toplu iş sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak hesaplanması hatalı olmuştur.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Karşılaştırmalı Okuma
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Toplu Sözleşmeden Hesaplanabilen Fark Alacakları
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Kamu İşçisinin Naklinde Uygulanacak Toplu İş Sözleşmesi
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/2982
Karar No
2026/5256
Karar Tarihi
8 Haziran 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları