İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Fazla Çalışmada Yıllık Sınır ve Gece Mesaisi
2026/3309 E., 2026/6365 K. · 25 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 22 Kasım 2026
Kararın Özeti
Elektrik teknisyeninin sözleşmesinde yıllık 270 saate kadar fazla çalışmanın aylık ücrete dâhil olduğu yazılıydı. Bilirkişi, yıllık toplamı belirlemeden haftalık 5,2 saat düşerek hesap yaptı. Yargıtay, bu işte günlük 11 saati ve geceleri 7,5 saati aşan yasak çalışmaların ayrılmasını, kalan süre bakımından yıllık sınırın aşılıp aşılmadığının incelenmesini istedi. Haftalık 5,2 saati aşan çalışma için hesaplamaya ancak yıllık sınır aşılmışsa gidilebileceği gerekçesiyle kararı bozdu.
Hukuki İlke
Geçerli ücret kaydı bulunan bu davada, haftalık fazla çalışma hesabından önce yasak çalışmalar ayrılıp kalan fazla çalışma yönünden yıllık 270 saat denetlenmelidir.
Sonuç
İstinaf kararı kaldırıldı. İlk derece hükmü, yıllık fazla çalışma süresi belirlenmeden hesap yapıldığı için bozuldu.
İlgili Mevzuat
4857 sayılı İş Kanunu — m. 41
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2026/3309 E. , 2026/6365 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/3520 E., 2026/96 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 10. İş Mahkemesi
SAYISI : 2025/182 E., 2025/350 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait işyerinde 01.11.2007 tarihinden 08.08.2023 tarihine kadar elektrik teknisyeni olarak çalıştığını, iş sözleşmesini alacaklarının ödenmemesi sebebiyle haklı nedenle feshettiğini, müvekkiline defalarca günlük 11 saati aşan çalışmalar yaptırıldığını, haftada en az 4 gün 5 saat fazla çalıştığını, tatil günlerinde çalışmaya devam ettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i ileri sürdüklerini, iş sözleşmesinde fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ücrete dâhil olduğunun kararlaştırıldığını, davacının ödenmeyen alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının yaptığı fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin ödenmediği, bu durumda davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği, davalı tanığının beyanı doğrultusunda davacıya kulandırıldığı ileri sürülen toplam 250,5 günlük yılık izin gününden izin kullanmadığı hâlde kullandığı gibi gösteriler imzalanan 60 günlük izin günü dışlandığınında davacının kullandığı izin gününün 190,5 gün oduğunun kabul edilmesi gerektiği, davacının davalıya ait iş yerinde, iş yeri kaydı sunulan dönemlerde teknik bilirkişi raporu da gözetilerek işyeri kayıtları esas alınarak fazla çalışma yaptığı, işyeri kaydı sunulmayan dönemlerde tanık beyanlarına göre (tanıkların davalı Şirketteki çalışma süreleri dikkate alınarak) haftalık 11 saat fazla çalışma yaptığı, taraflar arasında imzalanan 01.11.2007 tarihli iş sözleşmesinin 7.(a) maddesinin "Çalışma Şartları" bölümünde; “Yılda 270 saate kadar yapılacak fazla çalışmaya ilişkin ücretler aylık net ücrete dahil olduğu” şeklinde olduğunu görülmekte olup yıllık 270 saate kadar fazla çalışmanın aylık ücrete dâhil olduğu göz önüne alındığında yıllık 270 saat fazla çalışma tutarının haftalığa isabet edecek olan 270/52=5,2 saati haftalık çalışmanın ücretin içinde olduğu ancak günlük 11 saati aşan çalışmalar ile gece çalışmalarında 7,5 saati aşan kısımların yasak çalışmalar olup bu çalışmaların fazla çalışma açısından 270 saatlik sınır kapsamında olmadığı, iş yeri kaydı sunulmayan dönemlerde tanık beyanlarına göre (tanıkların davalı Şirketteki çalışma süreleri dikkate alınarak) ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı, işyeri kaydı sunulan dönemlerde işyeri kayıtları esas alınarak hafta tatillerinde çalışma yaptığı, işyeri kaydı sunulmayan dönemlerde tanık beyanlarına göre (tanıkların davalı Şirketteki çalışma süreleri dikkate alınarak) yaz aylarında ayda 3 hafta tatili günlerinde çalıştığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tanık anlatımlarına göre de pandemi döneminde eskiye yönelik kalan izinlerin tüketilmesi gerektiği söylenerek yıllık izin kullandırılmamasına rağmen yıllık izin formlarının imzalatıldığı, bu dönemde davacının yıllık izin kullanmayıp fiilen çalıştığı, bu hâli ile davacının yıllık izin ücreti alacağına hak kazandığı belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. İş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın feshedildiğini,
2. Yazılı belgeler yerine tanık beyanlarının dikkate alınmasının hatalı olduğunu,
3. Fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hatalı hesaplandığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, fesih ve fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatı ile hesabına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dairemizin 10.01.2023 tarihli ve 2022/15911 Esas, 2023/123 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir:
"...
2. Sözleşme özgürlüğü kuralı uyarınca yasal sınırlar içinde kalan fazla çalışma ücretinin aylık ücretin içinde olduğuna dair sözleşme hükümleri kural olarak geçerlidir. Dairemiz; yerleşik hâle gelen ilkeleri ile fazla çalışma ücretinin, ücrete dâhil olarak kararlaştırılmış olmasına sınırlı olarak değer vermektedir. Bu bağlamda sözleşme hükümlerinin geçerliliğine getirilen iki temel sınırlama mevcuttur. Bunlardan ilki, 4857 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi gereği fazla çalışma süresinin bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı; diğeri ise kararlaştırılan aylık temel ücretin asgari ücretin üzerinde olması gerekliliğidir. Bir başka anlatımla Dairemiz, ücret seviyesinin yüksekliğini kaydın geçerliliğinin tespitinde dikkate almaktadır.
3. Diğer yandan iş sözleşmesinin devamı sırasında işçinin bir hakkından feragat etmesi veya hakkından feragat sonucu doğuran bir işlem yapması geçersizdir. Ancak fazla çalışmanın temel ücret içinde ödeneceğinin kararlaştırılmış olması, fazla çalışma ücretinden feragat anlamına gelmez. Fazla çalışma ücreti ödenmeyeceğinin kararlaştırılması ile fazla çalışmanın temel ücret içinde ödeneceğinin belirlenmesi birbirinden farktı kavramlardır. (..., ..., ... ..., "Anayasa Mahkemesinin Fazla Çalışmaya İlişkin Bireysel Başvuru Kararının Değerlendirilmesi (... ... Başvurusu)", ... İşveren, Cilt 36, Temmuz 2022, Sayı 4, 8-35, s.31). Bu bağlamda davacı fazla çalışma ücretinden feragat etmiş değildir.
4. Fazla çalışma onayı alınmasına ilişkin düzenleme, işçinin fazla çalışma yapmaya zorlanamaması bakımından önemlidir. Düzenlemenin amacı, işçiyi işverenin olası haksız feshine karşı korumaktır. Fazla çalışma ücretinin karşılığının kararlaştırılan temel ücretin içinde olduğuna ilişkin kayıtlar ise fazla çalışmanın ücretlendirilmesine ilişkindir. İş sözleşmesindeki kayıt ile taraflar, fiilen yapılan fazla çalışmanın nasıl ücretlendirileceğini belirlemişlerdir. Fazla çalışma ücreti dâhil edilerek belirlenen ücret, işçinin aylık temeI ücreti olduğundan iş sözleşmesindeki kayda rağmen yapılmayan fazla çalışmanın karşılığı ücretin, işverence geri istenmesi de mümkün olmaz. Şu hâlde fazla çalışma onayı alınması ile iş sözleşmesinde temel ücret içinde fazla çalışma ücretlerinin ödeneceği kuralı arasında herhangi bir bağlantı bulunmamaktadır.
..."
Dairemizin yukarıda belirtilen kararında da açıklandığı üzere, iş sözleşmelerinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dâhil olduğu yönündeki kurallara sınırlı olarak değer verilmelidir. Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre yıllık 270 saatle sınırlı olarak söz konusu hükümlerin geçerli olduğu kabul edilmektedir. Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması hâlinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin (aylık 22,5 saat, haftalık 5,2 saat) ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.
Fazla çalışmanın kararlaştırılan ücrete dâhil olduğu yönünde geçerli bir sözleşme hükmü olduğunda, ilk olarak fazla çalışmanın yıllık 270 saati geçip geçmediği denetimi yapılır. İşçi yıl içinde bazı dönemlere fazla çalışma yapmamış olsa dahi, her ay ödenen ücret içinde fazla çalışma ücreti yer aldığından fazla çalışma yapılan/ yapılmayan dönemler ayrımına gidilmeksizin yılda 270 saati aşan fazla çalışma olup olmadığı araştırıldıktan sonra, yıllık bazda belirlenen fazla çalışmalar 270 saatten az ise fazla çalışma ücreti hesaplanmaz. Yılda 270 saati aşan fazla çalışma yapıldığının tespiti durumunda haftalık bazda 5,2 saati aşan fazla çalışmalar için hesaplamaya gidilir.
İşçinin işyerindeki çalışması bir yıldan az ise yıllık 270 saat kriteri çalışılan ay sayısına göre azaltılarak belirlenir. Örneğin bir işçinin 10 ay, 18 gün süreli çalışmasında ispatlanan fazla çalışma saat sayısı 184 ise, 270 saat x 10,6 ay/ 12 ay= 238,5 saat olup çalışılan süreye göre, temel ücret içinde ödendiği varsayılan fazla çalışma süresi aşılmamış olur. Bu durumda fazla çalışma talebinin reddi gerekir.
Somut uyuşmazlıkta Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; fazla çalışma ücretinin ücrete dâhil olduğu belirtilerek haftalık 5,2 saatin düşülmesi ile günlük 11 saat ile gece 7,5 saati aşan çalışmaların ise yasak çalışma olduğu açıklanarak fazla çalışma ücreti alacağı hesaplanmıştır. Ancak bilirkişi raporunda yılda 270 saati aşan fazla çalışma yapılıp yapılmadığı tespit edilmeden hesaplama yapılmıştır.
Bu hâlde yapılması gereken günlük 11 saat ile yapılan iş dikkate alındığında gece 7,5 saati aşan yasak çalışmalar dışında davacının yıllık 270 saati aşan fazla çalışmasının bulunup bulunmadığının tespiti ile bu sürenin aşılması hâlinde haftalık bazda 5,2 saati aşan fazla çalışmalar için hesaplama yapılmasıdır. Bu husus gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Ücrete Dâhil Fazla Çalışma ve Dönemlere Göre İhbar Tazminatı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Hekimin Fazla Çalışmasının Ücrete Dâhil Edilmesi ve Ödenmeyen Ücret
İlgili Sayfalar
İşçilik Alacakları Hesaplama Aracı
4857 Sayılı İş Kanunu m. 41 ve Fazla Çalışma Ücreti
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/3309
Karar No
2026/6365
Karar Tarihi
25 Haziran 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları