İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Yurt Dışı Şantiyesindeki Formenin Fazla Mesaisinde Görgüye Dayanmayan Çıkış Saatinin Ortalamaya Katılması
2026/402 E., 2026/2812 K. · 30 Mart 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026
Kararın Özeti
Yurt dışı şantiyesinde çalışan formenin fazla mesaisi hesaplanırken iki tanığın bildirdiği çıkış saatlerinin ortalaması alınmıştı. Depoda çalışan tanık, çalışma alanını ara sıra gördüğünü ve formenin mesaisinin uzadığını tahmin ettiğini söyledi. Daire, tahmine dayanan beyanı hesaptan çıkardı. Diğer deliller doğrultusunda çıkış saatinin 18.00 alınmasını, ayda iki hafta altı, iki hafta yedi günlük çalışma üzerinden hesabın yenilenmesini istedi.
Hukuki İlke
Tanık şantiyenin genel çalışma düzenini bilse bile işçinin mesai bitimini bizzat görmediğini söylüyorsa tahmini diğer tanığın bildirdiği saatle ortalanarak çalışma süresi belirlenemez.
Sonuç
Fazla çalışma süresinin görgüye dayalı delillerle yeniden hesaplanması için bölge adliye mahkemesi kararı oy birliğiyle bozuldu.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
9. Hukuk Dairesi 2026/402 E. , 2026/2812 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/2070 E., 2025/2259 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 31. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/625 E., 2025/309 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı bünyesinde yurt dışı şantiyelerinde 14.05.2012-29.10.2014 tarihleri arasında genel saha formeni olarak çalıştığını, hiçbir gerekçe gösterilmeden iş sözleşmesinin feshedildiğini, net 2.500,00 USD ücret aldığını, ücretin kısmen banka kanalıyla ödendiğini, 200,00-500,00 USD'lik kısmın şantiyede elden avans olarak aldığını, haftada 7 gün 07.00-19.00 saatleri arasında çalıştığını, iş yoğunluğuna göre saat 23.00'a kadar da çalışması olduğunu ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının iş sözleşmesinin belirli süreli iş sözleşmesi olduğunu, davacının da işyerindeki görevi son bulduğundan belirlenen süre sona erdiğinde iş sözleşmesinin son bulduğunu, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını, yıllık ücretli izin hakkı bulunmadığını, işyerinde vardiyalı çalışma düzeni esas olduğundan davacının belirttiği şekilde fazla çalışma yapmadığını, hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil günlerinde çalışma yapılmadığını, davacının ücrete ilişkin beyanlarının gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıya ait ücret bordrolarının tetkikinde, hizmet süresi boyunca brüt ücretinin 2.500,00 USD olarak belirlendiği, bu ücretten sadece avans ödemelerinin kesinti yapılarak kalan tutarın net olarak bankaya ödendiğinin anlaşıldığı, her ne kadar bordrolarda brüt ücret ibaresi yer almakta ise de mübrez tüm bordrolarda yapılan ödemelerin net aynı tutar üzerinden yapılması ve sadece avans kesintilerine yer verilmesi nedeni ile davacının aylık ücretinin net 2.500,00 USD olduğunun açıkça bordro kayıtlarından anlaşıldığı, "Çalışma Kuralları" başlıklı belgede yasal sınırlar içinde kalan fazla çalışma ücretinin, çalışan ücretlerine dâhil olduğu, yasal sınırlar içinde kalan fazla çalışma için ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmeyeceğinin belirtildiği, bu hâliyle davacının 225 saatlik ayrıştırılmış ücretinin belirlendiği, dosyadaki belge ve davalının savunmalarından iş sözleşmesinin iş bitimi nedeniyle sona erdirildiğinin savunulduğu, söz konusu nedenin kanunda sayılan haklı fesih nedenlerinden olmadığı, sözleşmesinin davalı işveren tarafından ihbar öneli verilmeksizin feshedildiğinin anlaşıldığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, davacının yıllık ücretli izin alacağının bulunduğu, tanık anlatımlarına göre davacının fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil ücreti alacaklarının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yabancılık unsuru taşıyan bir iş sözleşmesinin varlığı karşısında, Türk hukukuna göre açılmış bir davada davalı tarafça en geç cevap dilekçesi ile yabancı hukukun uygulanması gerektiği yönünde itirazda bulunulmaması yahut en geç ön inceleme duruşmasında tarafların hukuk seçimi konusunda anlaşmamış olmaları durumunda uyuşmazlığa uygulanacak olan hukukun Türk hukuku olarak zımnen seçilmiş olduğunun kabulü gerektiği, buna göre somut uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davacının yaptığı işin niteliği karşısında belirli süreli süreli iş sözleşmesinden bahsetmek mümkün olmamakla davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, aylık ücretin işyeri kayıtlarından tespit edildiği, fazla çalışmaların aylık ücret içinde olduğu kabul edilerek fazla çalışmaya denk gelen kısmın ücretten ayrıştırıldığı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil çalışma ücreti alacaklarının, davacının iddiası, işin ve işyerinin niteliği ile çalışma hayatı koşullarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dosya kapsamına uygun olarak hesap edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının çalışma süresine göre 28 gün yıllık ücretli izin hakkının bulunduğu belirlenerek yıllık ücretli izin alacağı hesaplandığı, dosya kapsamından davacının hesaplama döneminde Türkiye’de 28 günün üzerinde bulunduğu anlaşıldığı, davalının, davacının Türkiye'de bulunduğu sürelerin tamamının yıllık izin alacağından mahsup edilmesi gerektiğini belirterek hesaplamaya itiraz ettiği, davacının Türkiye'de bulunduğu sürelerin yıllık izin alacak hesabından dışlanabilmesi için Türkiye'de bulunduğu dönemlerin ücretinin ödenmiş olması gerektiği, davacı Türkiye'de bulunduğu sürelerde ücretinin ödenmediğini iddia etmediğinden ve bu süreler hizmet süresinden sayıldığından davacının yıllık izinlerini kullandığının kabul edilmesi gerektiği, davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıalarını sıra numarası altında açık özetlerini dava dilekçesinde belirtmesi gerektiği, ihbar ve kıdem tazminatı hesabına esas giydirilmiş ücret bakımından davacının dava dilekçesinde somutlaştırma yükümünü yerine getirmemesi hâlinde ücrete ilaveten işçiye sağlanan para veya para ile ölçülmesi mümkün akdi menfaatlerin, salt davacı tanıklarının beyanları esas alınarak tazminata esas ücrete eklenmesinin mümkün olmadığı, ancak Kanundan doğan menfaatler ile işveren tarafından düzenlenen yazılı delillerden anlaşılan veya davalı tanıkları tarafından da doğrulanan, ücret dışında işçiye sağlanan para veya para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerin giydirilmiş ücrete eklenmesi için dava dilekçesinde açık talep şartı aranmayacağı, buna göre dava dilekçesinde giydirilmiş ücret tespiti yönünden talep edilmeyen yemek ve barınma menfaatinin salt davacı ... ifadesine göre giydirilmiş ücret tespitinde dikkate alınmasının taleple bağlılık kuralına aykırı olduğu, ihbar tazminatı alacağının buna göre yeniden hesaplandığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Brütleştirme hesabında davacının yurt dışında çalışmış olduğunun göz ardı edildiğini,
2. Cevap dilekçesinin ıslahı suretiyle yabancı hukuk itirazını ileri sürdüklerini, somut olaya Ekvator Ginesi hukukunun uygulanması gerektiğini,
3. Islah dilekçesinde takas def'inde bulunduklarını, davacının fazla kullanmış olduğu yıllık izinlerin diğer alacaklardan düşülmesi gerektiğini,
4. Davacının fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil ücretine hak kazanmadığını,
5. Davacının iddia etmiş olduğu 2.500,00 USD ücret miktarını ispat edemediğini,
6. Tanık ..'nın işverene karşı davası olduğunu, davacı ile aynı ülkede çalışmadığını, beyanlarının hükme esas alınamayacağını, tanık ..'nin hesaplama döneminde çalışmasının olmadığını,
7. Davacının ücretine 270 saate kadar olan fazla çalışmanın dâhil olduğunu,
8. Hayatın olağan akışına aykırı şekilde fazla çalışma ile hafta tatili ücreti alacağının hesaplandığını, pazar gününe denk gelen hafta tatili günlerinin hesaplamalardan dışlanmadığını,
9. Somut olayda %40 oranından aşağı olmamak %50 oranda indirim uygulanması da gözetilerek buna göre seçenekli hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş sözleşmesine uygulanması gereken hukuk, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, ücret miktarı, hüküm altına alınan ücret alacaklarının ispatı ve hesap yöntemi ile indirim oranına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.
Çalışma düzenin ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.
İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ücretlerinin ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazı kaydının bulunması hâlinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazı kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması hâlinde ise varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.
Fazla çalışma alacaklarının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dâhilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.
Somut uyuşmazlıkta; hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı tanıklarının çalışma saatlerine ilişkin beyanlarının ortalamasının alındığı belirtilerek, davacının davalı işyerinde haftanın 6 günü 07.00-18.30 saatleri arasında günlük 11,5 saat çalışmasından 1,5 saat ara dinlenme süresi düşülerek günde 10 saat çalıştığı, iki haftada bir pazar günü 07.00-18.30 saatleri arasında günlük 11,5 saat çalışmasından 1,5 saat ara dinlenme süresi düşülerek günde 10 saat çalıştığı, bu sürenin 7,5 saati aşan kısmının 2,5 saate tekabül ettiği, davacının toplamda 61,25 saat çalıştığı, 5,20 saatin mahsubu ile haftada 11,05 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Davacı ... ... "...davacının çalışma saatleri tüm personelin olduğu gibi haftanın 7 günü Sabah 07:00, Akşam 19:00 saatleri arası çalışması gerekir . Formen olduğu için daha geç başlayabilir ancak projenin çalışma saatleri belirttiğim şekildedir . Projede işler nedeniyle mesainin uzadığı olurdu. Çalışan personelin gözetimi davacı tarafından yapıldığı için davacınında çalıştığını tahmin ediyorum görgüye dayalı bilgim yoktur...Benim çalıştığım depo ile davacının çalıştığı saha arasında yürüme mesafesi 7-8 dklık bir mesafe vardır gün içinde 4-5 kere sahaya işler nedeniyle gelirdim bu nedenle şantiyedeki projenin çalışma saatlerine ilişkin genel bilgim vardır..."; davacı .."...Davalı işyerinde sabah 07.00 - akşam 18.00 saatleri arasında günde yaklaşık 10 saat çalışıyorduk öğlen bir saat yemek molası verilirdi işin yoğunluğuna göre mesaimizin arttığı oluyordu. Fazla mesai ücreti benim çalıştığım dönemde bana ödenmedi. Davacıya verilip verilmediği hususunda bilgi sahibi değilim..." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı ... ..'nın çalışma saatleri hususundaki beyanları görgüye dayalı olmadığından hükme esas alınması mümkün değildir.
Şu hâlde dosyadaki ispat durumuna göre davacının haftanın 6 günü ve ayda iki hafta tatilinde 07.00-18.00 saatleri arasında çalıştığının kabulüyle ve Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki diğer hesaplama unsurlarına bağlı kalınarak sonuca varılmalıdır.
Buna göre davacının ayda 2 hafta haftanın 6 günü, ayda 2 hafta ise haftanın 7 günü 07.00-18.00 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenmesi ile çalıştığı kabul edilerek dava konusu fazla çalışma ücreti alacağı hesaplanmalıdır.
Belirtilen hususlar gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi: Fazla Çalışmada Tanık Dönemi ve Hafta Tatili Ayrımı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Ücret İddiası ve Hafta Tatili Beyanlarındaki Çelişki
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Yurt Dışı İşçilikte Ücrete Dâhil Fazla Çalışma ve İbraname Ödemesi
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/402
Karar No
2026/2812
Karar Tarihi
30 Mart 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları