top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  MEDENİ USUL HUKUKU  ·  HAK İHLALİ

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Resmî Tatile Rastlayan Son Günde Hakem Heyeti Kararına İtiraz

 

B. No: 2022/103808 · 5 Kasım 2025

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 15 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Ayıplı çıktığını ileri sürdüğü mobilya için tüketici hakem heyetine başvuran başvurucunun talebi reddedildi. Heyet kararı 4 Mayıs 2022'de tebliğ edilmiş, itiraz davası 20 Mayıs 2022'de açılmıştı. Tüketici mahkemesi, on beş günlük sürenin geçtiğini belirterek davayı kesin olarak reddetti. Anayasa Mahkemesi, mahkemenin resmî tatil olan son günü, 19 Mayıs 2022'yi iş günü kabul ettiğini, oysa son günü tatile rastlayan sürenin izleyen ilk iş günü bittiğini belirtti. Kanuni dayanaktan yoksun ret nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlaline ve yeniden yargılamaya karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, tüketici hakem heyeti kararına itiraz süresinin son günü resmî tatile rastladığında sürenin tatili izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda biteceğine ilişkin Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükmünün gözetilmemesini kanunun açıkça hatalı uygulanması saydı. Bu hatayla verilen süre aşımı kararı, mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanaktan yoksun bir müdahale oluşturur.

 

Sonuç

 

Mahkemeye erişim hakkına ilişkin iddia kabul edilebilir bulunarak Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ve yeniden yargılama için kararın Diyarbakır 2. Tüketici Mahkemesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. Yeniden yargılama yeterli giderim sayılarak tazminat talepleri reddedildi; 664,10 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan 40.664,10 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine hükmedildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 13, 36
    Mahkemeye erişim hakkı ve müdahalenin kanunla öngörülmesi koşulu

  • 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m. 70
    Tüketici hakem heyeti kararına tebliğden itibaren on beş gün içinde itiraz

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 92, 93
    Sürelerin hesaplanması; son günü resmî tatile rastlayan sürenin ilk iş günü sona ermesi

  • 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 50, 66
    İhlalin giderilmesi için yeniden yargılama

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


BİRİNCİ BÖLÜM


KARAR


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2022/103808)


Karar Tarihi: 5/11/2025


BİRİNCİ BÖLÜM


KARAR


Başkan


:


Hasan Tahsin GÖKCAN


Üyeler


:


Recai AKYEL


Selahaddin MENTEŞ


Muhterem İNCE


Yılmaz AKÇİL


Raportör


:


Volkan SEVTEKİN


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ


1. Başvuru, Tüketici Hakem Heyeti kararına itiraz davasında dava açma süresinin hatalı tespit edilmesi üzerine davanın reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.


2. Başvurucu, satın almış olduğu mobilyanın ayıplı çıktığı iddiası ile Tüketici Hakem Heyetine başvurmuştur. Heyetin talebi reddetmesi üzerine bu kararın iptali için Tüketici Mahkemesine dava açmıştır. Diyarbakır 2. Tüketici Mahkemesi (Mahkeme); Diyarbakır İl Tüketici Hakem Heyeti kararının başvurucuya 4/5/2022 tarihinde tebliğ edildiğini, davanın ise 20/5/2022 tarihinde açıldığını belirterek 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 70. maddesi uyarınca başvurucunun Hakem Heyeti kararına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edebileceğini, bu açıdan itirazın yasal süreden sonra yapıldığını belirterek süre aşımı nedeniyle kesin olarak davayı reddetmiştir.


3. Başvurucu, nihai hükmü 3/11/2022 tarihinde öğrendikten sonra 2/12/2022 tarihinde süresinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.


II. DEĞERLENDİRME


4. Başvurucu; on beş günlük dava açma süresinin son gününün 19/5/2022 tarihine denk geldiğini, bu günün de resmî tatil olduğunu, dolayısıyla dava açma süresinin son günü olan 20/5/2022 tarihinde davanın süresinde açıldığını belirtmiştir. Bu nedenle Mahkemece davanın süre aşımından reddine karar verilmesi suretiyle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


5. 6502 sayılı Kanun'un 70. maddesinde Tüketici Hakem Heyetinin kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebileceği belirtilmiştir.


6. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 92. maddesinin (2) numaralı fıkrasında süre; hafta, ay, yıl olarak belirtilmiş ise başladığı güne son hafta, ay veya yıl içinde karşılık gelen günün tatil saatinde biteceği, 93. maddesinde de sürenin son gününün resmî tatil gününe rastlaması hâlinde, sürenin tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biteceği düzenlenmiştir.


7. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


8. Somut olayda davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle reddedildiğinden başvurucunun mahkemeye erişim hakkına yönelik bir müdahalede bulunulduğu açıktır.


9. Anılan müdahale, Anayasa’nın 13. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı takdirde Anayasa’nın 36. maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Bu sebeple mahkemeye erişim hakkına yönelik bu müdahalenin Anayasa’nın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun düşen; kanun tarafından öngörülme, haklı bir sebebe dayanma ve ölçülülük ilkesine aykırı olmama koşullarına uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekir.


10. Başvurucunun açtığı Tüketici Hakem Heyeti kararına itiraz davasında Mahkeme; Tüketici Hakem Heyeti kararının başvurucuya 4/5/2022 tarihinde tebliğ edildiğini, davanın ise yasal on beş günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra 20/5/2022 tarihinde açıldığını belirterek süre aşımı nedeniyle davayı reddetmiştir. Mahkemenin, dava açma süresini hesaplarken sürenin son günü olan 19/5/2022 tarihini iş günü olarak tespit ve kabul ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemenin söz konusu kabulünün sürenin son gününün resmî tatil gününe rastlaması hâlinde, sürenin tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biteceğini belirten düzenlemeye açıkça aykırı olduğu görülmektedir (§ 6). Bu durumda Mahkemece anılan gerekçe ile başvurucunun itirazının süre aşımı nedeniyle reddedilmesinin kanuni dayanağının bulunmadığı, bir başka ifadeyle kanunun uygulanmasında hata edildiği ve bu bağlamda müdahalenin kanuni dayanağının bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.


11. Yukarıda açıklanan gerekçe ile başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.


III. GİDERİM


12. Başvurucu, ihlalin tespit edilmesi ve yargılamanın yenilenmesi ile maddi ve manevi tazminat taleplerinde bulunmuştur.


13. Başvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktadır. Anayasa'nın 148. ve 153. maddeleri ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. ve 66. maddeleri uyarınca ihlal kararının gönderildiği yargı mercilerinin yapması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatıp Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek yargılama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yargılama konusunda bkz. ... [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; ... ve diğerleri (2) [1. B.], B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; ... (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100). İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasının yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından başvurucunun tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.


14. Öte yandan hak ihlali kararından Anayasa Mahkemesinin davanın sonucuyla ilgili olarak bir tutum sergilediği sonucu çıkarılmamalıdır. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali kararı uyuşmazlığın sonuçlarından bağımsız olup davanın kabulüne, reddine ya da beraate veya mahkûmiyete karar verilmesi gerektiği anlamına gelmemektedir. Kural olarak yargılamanın her aşamasında olduğu gibi ihlalin sonuçlarını gidermek üzere yeniden yapılacak yargılama sonunda da delillerin dava ile ilişkisini kurma ve bunları değerlendirip sonuç çıkarma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.


IV. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,


C. Kararın bir örneğinin mahkemeye erişim hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Diyarbakır 2. Tüketici Mahkemesine (E.2022/250, K.2022/381) GÖNDERİLMESİNE,


D. Başvurucunun tazminat taleplerinin REDDİNE,


E. 664,10 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 40.664,10 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,


F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,


G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 5/11/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Düğün Kaporasında Hakem Heyeti Kararının Tebliği ve Duruşma Açılması

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — İtirazla Duran İcra Takibinden Sonra Tüketici Hakem Heyetine Başvuru

Tüm Medeni Usul Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Hukuki Sürelerin Hesaplanması ve Başvuru Yolları

Tüketici Hakları, Başvuru ve İtiraz Yolları

Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

İlgili Hukuk Dalı

Medeni Usul Hukuku

 

Başvuru No

2022/103808

 

Karar Tarihi

5 Kasım 2025

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page