AİLE HUKUKU · ONAMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Babayla Kişisel İlişkisi Kaldırılan Çocuğa Annenin Soyadının Verilmesi
2024/5195 E., 2024/8039 K. · 31 Ekim 2024
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Anlaşmalı boşanmada velayeti kendisine verilen anne, babanın şiddet uyguladığını, çocukla ilgilenmediğini ve aralarındaki kişisel ilişkinin mahkeme kararıyla kaldırıldığını belirterek çocuğun kendi bekârlık soyadını almasını istedi. İlk derece mahkemesi; çocuk ile baba arasında bağ kurulamadığını, ihtiyaçlarını annenin karşıladığını, çocuğun soyadını yazarken müdahale olmaksızın annesinin soyadını yazdığını ve değişikliğin üstün yararına aykırı olmadığını belirterek davayı kabul etti. İstinaf başvurusu esastan reddedildi; Yargıtay babanın temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek kararı onadı.
Hukuki İlke
Bu dosyada babayla kişisel ilişkinin kesinleşmiş kararla kaldırılmış olması, çocuk ile baba arasında bağ kurulamaması ve çocuğun soyadını kendiliğinden annesinin soyadıyla yazması, değişikliğin çocuğun üstün yararına aykırı olmadığını gösteren olgular olarak değerlendirildi. Velayet sahibi anneye çocuğun soyadını belirleme hakkının tanınmamasının cinsiyete dayalı farklı muamele oluşturacağı yönündeki ilk derece gerekçesi istinaf ve temyiz incelemesinde korundu.
Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararı onandı; çocuğun soyadının annenin bekârlık soyadıyla değiştirilmesine ilişkin hüküm korundu. Karar oybirliğiyle verildi.
İlgili Mevzuat
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 10, 20, 41, 90
Eşitlik ve ayrımcılık yasağı, özel hayata saygı, ailenin korunması ve temel haklara ilişkin uluslararası sözleşmelerin önceliği11 Nolu Protokol ile Değişik İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmeye Ek 7 Nolu Protokol — m. 5
Eşlerin evlilik sona erdikten sonra çocuklarıyla ilişkilerinde hak ve sorumluluk eşitliği6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 353/1-b-1, 369/1, 370, 371
İstinaf başvurusunun esastan reddi ile temyiz incelemesi ve onama
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
2. Hukuk Dairesi 2024/5195 E. , 2024/8039 K.
"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/662 E., 2024/98 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 15. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2022/284 E., 2023/202 K.
Taraflar arasındaki Çocuğun Annesinin Soyadını Kullanmaya İzin davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı anne vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların 07.11.2017 tarihinde anlaşmalı olarak boşandıklarını, ortak çocuğun velâyetinin müvekkiline verildiğini, davalının müvekkiline fiziksel, ruhsal ve sözel şiddet uyguladığını, müvekkiline kezzap atmak, sakat bırakmak, pompalı tüfekle vurmakla tehdit ettiğini ve bunu savcılıkta ikrar ettiğini, ceza davaları açıldığını, çocuğu arayıp sormadığını, sağlığı ve eğitimi hakkında ilgi ve katkısının bulunmadığını, adli sicili kabarık olup madde bağımlılığından tedavi gördüğünü, hırsızlıktan cezalar aldığını, evinin önünde kendisini bıçakla kestiğini, dengesiz hareketler yaptığını, sürekli adresini değiştirdiğini, ceza evine girip çıktığını, çocuğu da görmediğini, şahsi ilişkinin de mahkeme kararıyla kaldırıldığını, ortak çocuğun soyadının değiştirilmesinin üstün yararı olduğunu, çocuğun kendisini ... ... olarak tanıttığını, ... soyismini ve babasını tanımadığını, ...'in soyadının ... olarak değiştirilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup davalı tarafından yasal süresinde cevap dilekçesi verilmemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların Ankara 11. Aile Mahkemesinin 07.11.2017 gün ve 2017/1902 Esas 2017/1757 Karar sayılı ilamı ile boşandıkları, boşanma kararının 26.01.2018 tarihinde kesinleştiği, boşanma kararı ile birlikte tarafların ortak çocukları ...'nin velâyetinin davacı anneye verildiği, baba ile kişisel ilişki tesis edildiği, daha sonra davacı tarafından kişisel ilişkinin kaldırılmasına yönelik talepte bulunulduğu ve Ankara 11. Aile Mahkemesinin 2020/348 Esas 2021/393 Karar sayılı ilamı ile baba ile ortak çocuk arasında kurulan kişisel ilişkinin kaldırılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği, tanık beyanı ile davalının ortak çocuğun ihtiyaçları ile ilgilenmediği, çocuğun tüm ihtiyaçlarının davacı anne tarafından karşılandığı, çocuğun babasını bilmediği, çocuğun okuma yazmayı söktüğü, soyadını yazarken hiçbir müdahale olmadan annesinin kızlık soyadı olan "..." soyadını yazdığı, çocuk ile baba arasında herhangi bir bağın kurulamadığı, velâyet hakkı kapsamında çocuğun soyadını belirleme hakkının da yer aldığı, aynı hukuksal konumda olan erkeğe velâyet hakkı kapsamında tanınan çocuğun soyadını belirleme hakkının, kadına tanınmamasının velâyet hakkının kullanılması bakımından cinsiyete dayalı farklı bir muamele teşkil edeceği, evlilik birliği içinde doğan çocuğun taşıdığı ailenin soyadını, evlilik birliğinin sona ermesi ile kendisine velâyet hakkı tevdi edilen annenin kendi soyadı ile değiştirmesini engelleyici yasal bir düzenlemenin bulunmadığı, çocuğun üstün yararına da aykırı bulunmadığı ve çocuğun soyadı değişmekle kişisel durumunun değişmeyeceği gerekçesiyl davanın kabulü ile küçük ...'in, "... " olan soyadının, davacı annesi ... ...'nın kızlık soyadı olan "..." soyadı ile DEĞİŞTİRİLMESİNE karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; hükmün usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek, soyadı değişikliği davasının kamu düzenini ilgilendirdiğini, tanıklarının dinlenmediğini, tarafların 2019 yılının sonlarına kadar birlikte yaşadıklarını, ayrılınca davacının çocuğu göstermediğini, hakaret ve tehdit ettiğini, çocuğun soyadının değişikliği için üstün yararının bulunmadığını, davacının annesinin beyanlarına göre karar verildiğini belirterek davanın kabulü yönünden kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre usul ve kanuna uygun olması gerekçesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek istinaf dilekeçesindeki beyanlarını tekrarla tarafların ortak çocukları ...'ın soyadının değiştirilmesi için üstün bir yararı söz konusu olmadığını belirterek davanın kabulü yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, çocuğun annesinin soyadını kullanmasına izin davası olup, uyuşmazlık, davanın kabulü koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 10 uncu maddesi, 20 nci maddesi, 41 inci maddesi ile 90 ıncı maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi ile 371 inci maddesi, 11 Nolu Protokol ile Değişik İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmeye Ek 7 Nolu Protokol 5 inci maddesi, Anayasa Mahkemesi'nin 8.12.2011 tarihli ve 2010/119 Esas, 2011/165 Karar sayılı iptal kararı.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı erkek vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
31.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Çocuğun Soyadında Bakım Düzeni ve Üstün Yarar
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Çocuğun Soyadında Annenin Dava Hakkı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Çocuğun Annenin Soyadını Kullanmasında Gelecekteki Güçlüklerin İspatı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Babayla Bağ Gerekçesiyle Çocuğa Anne Soyadı Talebinin Reddi
İlgili Sayfalar
Velayet, Kişisel İlişki ve Çocuğun Soyadı Davaları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2024/5195
Karar No
2024/8039
Karar Tarihi
31 Ekim 2024
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları