AİLE HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Noter Feragatnamesi ve Katılma Alacağı
2025/6646 E., 2026/4561 K. · 22 Nisan 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Ekim 2026
Kararın Özeti
Noterde tek taraflı feragatname veren eş, taşınmaz için katılma alacağı isteyebilir mi? Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, belgenin mal rejiminden doğan haklardan feragat sayılmadığını ve geçerlilik tanınmamasının yerinde olduğunu belirtti. Daireye göre evlilikte edinilen taşınmaz, bazı ödemeleri kadının çalışmasıyla yapılsa da edinilmiş maldır; kadının kişisel mal savunması incelenip varsa edinme tarihindeki oranıyla denkleştirme yapılmalıdır. Feragatnameye itibar etmeyen ilk derece mahkemesi, erkeğin boşanmadaki kusuru, tanık beyanları ve banka kayıtlarına dayanarak ödemelerin aile bireylerince yapıldığını hakkaniyet gereği kabul edip davayı reddetmişti. İstinafta korunan karar, bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak oy birliğiyle bozuldu.
Hukuki İlke
Daire, bu dosyada noterde tek taraflı düzenlenen ve taşınmazdaki hak ve taleplerden ileriye dönük vazgeçmeyi içeren belgeyi mal rejiminden doğan haklardan feragat saymadı; evlilikte edinilen taşınmazın bazı ödemelerinin kadının çalışmasıyla yapılmasının edinilmiş mal niteliğini değiştirmediğini, kadının kişisel mal savunması kanıtlanırsa edinme tarihindeki oranı üzerinden denkleştirme yapılarak erkeğin katılma alacağının belirlenmesi gerektiğini kabul etti.
Sonuç
Erkeğin temyiz itirazları kısmen kabul edilerek bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararı ortadan kaldırıldı ve ilk derece mahkemesi kararı oy birliğiyle bozuldu; peşin alınan temyiz harcının istenmesi hâlinde temyiz edene geri verilmesine karar verildi, dosya ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği bölge adliye mahkemesine gönderildi.
Kararın Dosyaya Etkisi
Katılma alacağı istemini reddeden karar bozuldu; ilk derece mahkemesi kadının kişisel mal savunmasına ilişkin delilleri değerlendirecek, kişisel mal belirlenirse taşınmazın edinme tarihindeki oranıyla kadın lehine denkleştirme yapıp erkeğin katılma alacağını hesaplayacak. Feragatnameye geçerlilik tanınmaması yerinde bulundu.
İlgili Mevzuat
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 222/1, 222/3, 6/1
Dairenin dayanağı: malın hangi eşe ait olduğunu ileri sürenin bunu ispatlaması (222. maddenin birinci fıkrası), eşin mallarının aksi ispatlanıncaya kadar edinilmiş mal sayılması (222. maddenin üçüncü fıkrası) ve genel ispat kuralı (6. maddenin birinci fıkrası).6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 190
Dairenin hatırlattığı ispat yükü kuralı ve kanuni karinenin aksinin ispatlanabilmesi.
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/387 E., 2025/799 K.
DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil - Katılma Alacağı
İLK DERECE MAHKEMESİ : Şanlıurfa 2. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2021/734 E., 2023/919 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı erkek vekilince katılma alacağı talebinin reddi yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
İlk Derece Mahkemesince ".... her ne kadar ... . Noterliğinin 02/01/2018 tarihli feragatnamesinde davacı erkeğin taşınmaza yönelik hak ve taleplerinden vazgeçtiği savunulmuş ise de doğmamış haktan feragat edilemeyeceği kuralı gereğince bu savunmaya itibar edilemeyeceği ancak taraflar arasındaki boşanma davasında davacının sürekli alkol kullandığı, bütün kazancını alkole harcadığı, bundan dolayı borçları olduğu, bu nedenle müşterek evin ihtiyaçlarını karşılamaması sebebiyle davacı erkeğin kusurlu bulunduğu, bu husus ile dosyada dinlenen tanık beyanları ve banka kayıtları hep birlikte değerlendirildiğinde 27 38... parsele ilişkin ödemelerin tarafların oğlu ve davalı kadının ailesi tarafından yapıldığının kabulünün hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle davacı erkeğin açtığı katılma alacağı davasının reddine" karar verilmiştir.
Davacı erkeğin istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiş, karar davacı erkek tarafından temyiz edilmiştir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 222/1 inci maddesi uyarınca, belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. 4721 sayılı Kanun'un 222 maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca da, bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş maldır.
Ayrıca, ispat yükü 4721 sayılı Kanun'un 6/1 maddesinde “... Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. ... ” ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190 ıncı maddesinde de, “... İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. ...” şeklinde düzenlenmiştir.
Yukarıda açıklanan kanuni düzenleme ve ilkeler uyarınca yapılan incelemede; davacı erkek noterde dava konusu taşınmaza yönelik hak ve taleplerinden ileriye dönük vazgeçtiğini düzenleyen bir feragatname imzalamış ise de; noterde tek taraflı olarak düzenlenen bu feragatname, mal rejiminden doğan haklardan feragat niteliğinde olmayıp mahkemece bu feragatnameye geçerlilik tanınmaması yerinde ise de, davanın yukarıda yazılı gerekçeyle reddi de doğru görülmemiştir. Şöyle ki tarafların 23.06.1993 tarihinde evlendiği, 26.09.2019 tarihinde açılan boşanma davası sonucu 2021 tarihinde kesinleşen ilamla boşandıkları, taşınmazın edinme tarihi itibariyle (07.09.2016) edinilmiş mal olduğu, evlilik birliği içerisinde edinilen bu taşınmazın bazı ödemelerinin kadının çalışması karşılığında yapılmasının taşınmazın edinilmiş mal olması kuralını değiştirmeyeceği ancak davalı kadının tasfiye konusu taşınmazın bir kısmının kardeşi ve yengesi tarafından verilen paralarla alındığına yönelik kişisel mal savunması bulunduğu anlaşılmıştır.
O halde, taşınmazın edinilmiş mal olduğu ancak davalının kişisel mal savunması bulunduğu gözetilerek Mahkemece, davalı kadının sunduğu savunma delilleri de değerlendirilerek varsa tespit edilecek kişisel mal miktarının taşınmazın edinme tarihindeki oranı bulunarak iş bu oranda davalı kadın lehine kişisel mal denkleştirmesi yapılıp davacının katılma alacağının belirlenmesi gerekirken delillerin hatalı değerlendirilerek ret kararı verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davacı erkek vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Katılma Alacağında Bozma Sonrası Islah
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Kredili Taşınmazda Katılma Alacağı Hesabı
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
KARAR KÜNYESİ
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2025/6646
Karar No
2026/4561
Karar Tarihi
22 Nisan 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
HUKUKİ DESTEK
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
ÇALIŞMA ALANLARI