Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Kişisel İlişkinin Sınırlandırılması Ölçütü

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1235 E., 2025/1386 K.

DAVA TÜRÜ : Kişisel İlişkinin Kaldırılması

İLK DERECE MAHKEMESİ : Amasya Aile Mahkemesi

SAYISI : 2024/80 E., 2025/389 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı baba vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davacı anne, kurulan kişisel ilişki süresi içinde babanın çocuğa eziyet ettiğine dair emareler gördüğünü, rapor aldığını ve soruşturma başladığını, çocuğun baba ile görüşmek istemediği iddiası ile ortak çocuk ile baba arasındaki kişisel ilişkinin kaldırılması olmadığı takdirde kişisel ilişkinin sınırlandırılması talepli dava açmış, davalı baba haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince davacının kişisel ilişkinin kaldırılması talebi reddedilmiş ancak yeniden kişisel ilişki düzenlenmesi talebi kabul edilmiş ve yatısız kişisel ilişki düzenlenmiştir. Bu karara karşı davalı baba istinaf yoluna başvurmuş, istinaf incelemesi yapan Bölge Adliye Mahkemesi davalı babanın istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Karar davalı baba vekilince temyiz edilmiştir.

Velâyet düzenlemesi yapılırken; göz önünde tutulması gereken temel ilke, çocuğun "Üstün yararı" (Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m, 3; Çocuk Haklarının Kullanılmasına ilişkin Avrupa Sözleşmesi m, 1; TMK m. 339/1. 343/1. 346/1; Çocuk Koruma Kanunu m. 4/b) dır. Çocuğun üstün yararını belirlerken; onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişiminin sağlanması amacının gözetilmesi gereklidir. Ana ve babanın yararları; boşanmadaki kusurları, ahlaki değer yargıları, sosyal konumlan gibi durumları, çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde gözönünde tutulur. Velâyet düzenlemesinde; çocukla ana ve baba yararının çatışması halinde, çocuğun yararına üstünlük tanınması gereklidir.

Velâyet kamu düzenine ilişkin olup, re’sen araştırma ilkesi geçerlidir. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. maddesi ile Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin 3. ve 6. maddeleri, iç hukuk tarafından yeterli idrake sahip olduğu kabul edilen çocuklara, kendilerini ilgilendiren davalarda görüşlerini ifade etmeye olanak tanınmasını ve görüşlerine gereken önemin verilmesi gerektiğini öngörmektedir. Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür. Velâyet hususu, çocukları ilgilendiren konuların en başında gelir.

Anne ve babasından veya bunlardan birinden ayrılan çocuğun ana veya babasıyla düzenli kişisel ilişki kurması ve sürdürmesi, çocuk için bir hak olduğu gibi ana veya baba için de bir haktır. Kişisel ilişkinin düzenlenmesinde çocuğun bedeni ve fikri gelişimi yanında analık veya babalık duygularının tatmini de önemlidir.

Ortak çocuk 09.01.2017 doğumlu ...'ün velâyeti davacı anneye bırakılmış, baba ile aralarında da boşanma ilamında gösterilen şekilde kişisel ilişki kurulmuştur. 4721 sayıılı Türk Medeni Kanunu'nun 324 üncü maddesinde belirtildiği üzere, kendisine kişisel ilişki hakkı tanınan ebeveynin, bu hakkı amacına aykırı kullanması, yasal yükümlülüklerine aykırı davranması veya çocuk ile ciddi biçimde ilgilenmemesi ya da diğer önemli sebepler varsa yahut da kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye giriyorsa, bu hak kendilerinden alınabilir veya kaldırılabilir. Somut olayda dosya kapsamından ortak çocuk ile baba arasındaki mevcut kişisel ilişkinin kaldırılmasını gerektirir sebeplerin varlığı ispatlanamadığı gibi davalı baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulmamasının onların arasındaki bağların zayıflamasına veya tamamen ortadan kalkmasına sebep olabileceği, alınan sosyal inceleme raporunda çocuk ile ile babanın sağlıklı kişisel ilişki kurmasının çocuğun psikososyal ve kişilik gelişimi için gerekli olduğu, çocuğun abisinin velayetinin davalı babada olduğu, çocuğun abisi ile de düzenli görüşmesinin kardeşlik bağlarının kopmaması ve güçlü tutulması için gerekli olduğu, baba ile çocuk arasında daha önce mahkemece kurulan yatılı kişisel ilişkiyi kısıtlayacak ciddi bir risk faktörü gözlemlenmediğinin belirtildiği, çocuklarla ilgili verilecek kararlarda tercihlerinin bizatihi onların üstün yararına aykırı olması durumunda tercihlerinin aksine de karar verilebileceği, yine davalı baba hakkında annenin suçlaması nedeniyle takipsizlik kararı verildiği de dikkate alındığında, yaşanan uyuşmazlıktan çocuğun etkilenmiş olabileceği, dolayısıyla çocuk ile baba arasındaki kişisel ilişkinin mevcudiyetinin onun üstün yararına uygun olacağı da anlaşılmakla yazılı gerekçe ile kişisel ilişkinin sınırlandırılmasına karar verilmesi doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.