top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİRA HUKUKU  ·  ONAMA

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Tahliye Gerçekleşmeden Kiracının Yapı Bedelini İstemesi

 

2023/3918 E., 2024/2202 K. · 11 Eylül 2024

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Kiracı şirket, sembolik bedelle kiraladığı taşınmaza büyükbaş hayvan besi çiftliği kurduğunu ve hakkında tahliye kararı verildiğini belirterek yapı bedelini istedi. Sulh hukuk mahkemesi, kiralananın henüz boşaltılmadığını, ayrıca sözleşmeye göre yapıların bedelsiz kiraya verene kalacağını gerekçe göstererek davayı reddetti. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, faydalı ve zorunlu giderlerin istenebilmesi için kiralananın tahliye edilmesi gerektiğini; tahliyeden önce açılan davanın, sonradan yeniden dava açılabileceği gözetilerek yalnız bu nedenle reddedilmesi gerektiğini belirtti. Ret hükmü, gerekçesi değiştirilip düzeltilerek onandı.

 

Hukuki İlke

 

Bu dosyada Daire, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu giderleri isteyebilmesi için giderin kiraya verenin malvarlığına geçmesi ve kiralananın tahliye edilmesi gerektiğini; tahliyede fiilen boşaltmanın tek başına yeterli olmadığını, ispatın yıllık kira bedeline göre Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200. maddesi çerçevesinde değerlendirileceğini belirtmiştir. Kiralanan henüz tahliye edilmemişken açılan davada mahkemenin, tahliye gerçekleştiğinde doğacak durum için sözleşme hükmüne dayalı gerekçe kurmadan, yalnız talebin erken olması nedeniyle ret vermesi gerektiği kabul edilmiştir.

 

Sonuç

 

Davacının sair temyiz itirazları reddedildi. Sulh hukuk mahkemesinin ret kararı, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca gerekçesi değiştirilerek ve düzeltilerek onandı. Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık tutuldu; karar oy birliğiyle verildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 530
    Kararın ilgili hukuk bölümünde gösterilen dayanak; kiracının faydalı ve zorunlu giderlerinin vekâletsiz iş görme hükümlerine göre istenmesi

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 200, Geçici 3
    Tahliyenin ispatında senetle ispat kuralı; temyiz incelemesinde 1086 sayılı Kanunun uygulanmasına yollama

  • 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 438/9, 440
    Gerekçenin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması; karar düzeltme yolu

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

3. Hukuk Dairesi         2023/3918 E.  ,  2024/2202 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/140 E., 2020/481 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin ortaklarından ...'nin davalıların murisi ... ile amca çocukları olduğunu, davalılar murisinin tarlalarının değerinin artacağını düşüncesiyle maliki olduğu taşınmazı hayvancılık yapılmak üzere esasen bedelsiz olarak davacı şirkete verdiğini, ancak resmi işlemler için 09.10.2006 tarihinde 5 yıllık kira sözleşmesi yapıldığını ve yıllık kira bedeli olarak 50,00 TL gibi sembolik bir tutar belirlendiğini, şirketin anlaşma üzerine iyi niyetli olarak taşınmaza büyükbaş hayvan besi çiftliği inşa ettiğini, 160 adet büyükbaş hayvan alarak besiciliğe başladığını, davalıların açtığı tahliye davası neticesinde kiralananın tahliyesine karar verildiğini, yapılan yapının taşınmaz değerinden yüksek olduğunu ileri sürerek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile kiralananda yapılan yapı nedeniyle şimdilik 20.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ..., ... ve ...; davalı ...'nın kiraya verenin mirasçısı olmadığını, şirketin açtığı temliken tescil davasının reddedildiğini, şirketin yapı yapılacağını muristen gizlediğini, tarla üzerine yapı yapılmayacağının açık olduğunu, şirketin yapıyı kötü niyetli yaptığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Davanın açıldığı Mengen Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararının Dairemizce onanarak kesinleşmesi üzerine dosyanın gönderildiği Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının kiralananı henüz tahliye etmediği, kiralananın halen davacının kullanımında olduğu, teslim gerçekleşmediğinden davacıda bir fakirleşmenin ve davalılarda bir zenginleşmenin gerçekleşmediği, bununla birlikte davacının kiralananı tahliye ettiği düşünüldüğünde ise, taraflar arasında imzalanan 10.10.2006 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli sözleşmenin 10. maddesinde kiracının kiralanan şeyin içinde ve dışında yaptıracağı tezyinat masraflarının kendisine ait olacağının, mukavele bitiminde hiç bir güna bedel ve masraf ve tazminat istemeye hakkı olmamak üzere gayrimenkul inşaatın cümlesinin kiraya verene ait olacağının kararlaştırıldığı, bu hüküm gereğince davacının tazminat talebinin hukuken korunmaya değer bir talep olmadığı, davalı ...'nın kiralanın maliki ya da malikin mirasçısı olmadığı gerekçesiyle; bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğundan, diğer davalılar yönününden esastan reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; bilirkişi raporunda yapının gereğinden fazla harcama yapılarak sektörün gereksinimlerinin üzerinde harcama ile inşa edilmediğinin belirlendiğini, tahliye kararının kesinleşmesi ile kira sözleşmesi son bulduğundan talepte bulunulabileceğini, sözleşmede bedel istenemeyeceği belirtilmiş ise de bu durumun hakkaniyete aykırı olduğunu, yapı ile arsa değeri yükseldiğinden davalıların sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kiralanan üzerine inşa edilen yapılar sebebiyle faydalı ve zorunlu masraf alacağı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 530 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillere göre, davacı tarafın sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Sözleşme ile taraflar aksini kararlaştırmadıkça kiracı; kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu giderlerden, alınıp götürülmesi mümkün olmayan ve davalı kiraya veren tarafından benimsenenlerin yapıldıkları tarihler itibariyle bedellerini, vekaletsiz iş görme hükümlerine göre kiraya verenden isteyebilir. Ancak bunun için kiracının yaptığı giderlerin mal varlığından çıkarak kiraya verenin malvarlığına geçmiş olması ve kiralananın tahliye edilmiş olması gerekir.

3. Kiralananın tahliye edildiğinin kabul edilebilmesi için, kiralananın fiilen boşaltılması yeterli değildir. Tahliye işlemi, hukuki işlemin içerisinde yer alan maddi vakıa olmakla birlikte, sözleşmenin sona ermesine yönelik hukuki sonuç doğurduğundan, bunun ne şekilde ispatlanacağı hususu, yıllık kira bedelinin tutarı esas alınmak suretiyle, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 200 üncü maddesi çerçevesinde değerlendirilmelidir. Eş söyleyişle, yıllık kira bedelinin tutarı senetle ispat sınırının üzerindeyse ve aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiraya verenin açık muvafakati yoksa bu yön kiracı tarafından ancak yazılı delille ispatlanabilir.

4. Somut olayda, kiralananın henüz tahliye edilmediği dosya kapsamı ile sabittir. Bu nedenle Mahkemece; davacı kiracının kira sözleşmesi devam etmekteyken kiralanana yaptığını ileri sürdüğü masrafları talep etmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, tahliye sonrası tekrar dava açılabileceği gözetilmeden, tahliyenin gerçekleşmesi hali bakımından da gerekçe oluşturulması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'a eklenen Geçici Madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca temyiz olunan Mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanmasını gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı tarafın sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan Mahkeme kararının gerekçesinin DEĞİŞTİRİLEREK VE DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine,

1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,11.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Depozito İadesinde Tahliye ve Teslim Şartı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kiracının Faydalı ve Zorunlu Masrafları

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — İşletme Devri ve Kiracının Masraf Alacağı

Tüm Kira Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Kiracının Kiralanana Yaptığı Masraflar

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2023/3918

 

Karar No

2024/2202

 

Karar Tarihi

11 Eylül 2024

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Kira ve Tahliye Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

Kira Artış Oranı Hesaplama

Kira Tespit Davası Tarihleri

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page