İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Fazla Mesaide Tanık Dönemi
2026/2243 E., 2026/4737 K. · 20 Mayıs 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 22 Kasım 2026
Kararın Özeti
Banka çalışanı, belli yıllarda akşam ve hafta sonu fazla çalıştığını ileri sürdü. Bilirkişi hesabı dava dilekçesindeki dönemden daha uzun bir süreye yayıldı. Yargıtay, hesabın talep edilen dönem içinde ve tanıkların işçiyle birlikte çalıştığı süreye göre sınırlandırılmasını istedi. Dosyadaki delillere göre her hafta cumartesi çalışıldığının kabulünü de hatalı buldu. Fazla çalışma hesabı yönünden hüküm bozuldu. Davacının eşit davranma ve ücret farkına ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmedi.
Hukuki İlke
Fazla çalışma hesabında, dilekçedeki çalışma dönemi ile tanığın doğrudan bilgi sahibi olduğu birlikte çalışma süresi esas alınır.
Sonuç
Yargıtay, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırdı ve fazla çalışma hesabı nedeniyle ilk derece kararını oy birliğiyle bozdu.
İlgili Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 25/1, 26/1
Kararda anılan4857 sayılı İş Kanunu — m. 5 (davacı iddiasında)
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2026/2243 E. , 2026/4737 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/2115 E., 2025/2417 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2025/71 E., 2025/155 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı Bankanın ... şubesinin kobi departmanında, tüzel portföy yöneticisi pozisyonunda 18.09.2008-15.06.2022 tarihleri arasında en son 9.000,00 TL brüt ücretle kesintisiz çalıştığını, müvekkilinin, davalı işyerinde haftanın 5 günü çalışmış olup davalı işyerinde haftada iki gün izin günü olduğunu, davalı işyerinde 09.00-19.00 saatleri arasında çalıştığını ancak 2019-20 20... yıllarında 22.00 saatlerine kadar çalışarak gerekirse hafta sonu fazla çalışmalarına gelerek fazla çalışma yaptığını, çalışmalarının karşılığını hiçbir şekilde alamadığını, müvekkilinin yaklaşık 14 yıldır devam eden çalışma hayatı boyunca görev ve sorumluluğunda olan işleri en iyi şekilde yerine getirdiğini, buna rağmen davalı Şirketin, müvekkiliyle eşit pozisyonda olan işçilere müvekkilinden daha fazla ücret zammı yapmakla birlikte müvekkili ile aynı pozisyonda işe alınan yeni işçilere dahi 14 yıllık kıdemi olan müvekkilinden daha fazla ücret ödemesi yaparak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesinde belirtilen eşit davranma ilkesine ve eşit işlem borcuna aykırı hareket ettiğini ve müvekkiline amirleri tarafından hâlihazırda sistemli bir şekilde uygulanmakta olan mobbingin (psikolojik taciz) sırf müvekkilinin eşit ücret talebi sebebiyle daha da arttırıldığını, bu nedenlerle iş sözleşmesini haklı nedenlerle feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı, ayrımcılık tazminatı, yoksun bırakılan haklar ile fazla çalışma ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının istifa ederek işyerinden ayrıldığını, davacı ile müvekkili Banka arasında imzalanan iş sözleşmesinin 2. maddesi gereğince aylık ücretin fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti de içinde olacak şekilde belirlendiğini, işçiye ödenen satış priminin fazla çalışmaların karşılığında ödenmesi gereken ücretleri tam olarak karşılamaması hâlinde aradaki farkın işçiye ödenmesi gerektiğini, taraflarca imzalanan iş sözleşmesine göre davacının ücretinin belirlenmiş olup ücret artışının da yine mevzuat hükümlerine göre düzenli olarak yapıldığını, davacının, davalı müvekkili Bankada çalışmaya başladığı 2008 yılından beri ücret artış oranlarına herhangi bir itirazı bulunmadığını, bu yönde de bir talebi olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Bölge Adliye Mahkemesince verilen kaldırma kararı üzerine yapılan yargılamada; ... Kurumu kayıtları incelendiğinde, davacının davalı işveren nezdinde 18.09.2008-15.06.2022 tarihleri arasında çalıştığı, davacının 49 gün ücretsiz doğum izninin eksiltilmesi ile birlikte toplam hizmet süresinin 13... ay 9 gün olduğu, dosya içerisinde yer alan ücret bordrolarına göre davacının son aylık brüt ücretinin 10.800,00 TL olduğu, ücretlerin ödenmemesinin işçiye derhâl fesih imkânı verdiği anlaşılmakla davacının feshinin haklı nedene dayandığı, tanık beyanlarına göre davacının haftalık çalışmasının 51,5 saat olup 45 saati aşan 6,5 saat fazla çalışmasının olduğu, iş sözleşmesinde aylık ücrete fazla çalışma ücretinin dâhil olduğu düzenlemesine göre yıllık 270 saat/52=5,2 saat haftalık fazla çalışma düşüldüğünde 6,5-5,2=1,3 saat haftalık fazla çalışması olduğu, prime dayalı çalışma olmadığından prim ödemelerinin mahsup edilmediği, davacının ayrımcılık tazminatı talebi değerlendirildiğinde; dosyadaki belgeler ve tanık beyanlarına göre davacıya ayrımcılık yapıldığı ispat edilemediğinden bu alacağa yönelik talebin reddedildiği, davacının yoksun kalınan ücret alacağı talebi değerlendirildiğinde; dosyada yapılan inceleme sonucu davalının eşit davranma borcuna aykırı davrandığı ispatlanamadığından yoksun kalınan ücret alacağı talebinin de reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamına göre İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davalı işverenin en düşük ücret alan işçilerini emsal olarak gösterdiğini,
b. Müvekkili ile birebir aynı işi görmekte olan .... ve ...'nın emsal işçi olarak baz alındığı hesaplama üzerinden taleplerinin tamamına karar verilmesi gerektiğini,
c. Davalı işverenin 14 yıllık kıdemi olan ve amirlerinden sürekli olarak takdir toplayan ve dahi yapılan toplantılarda sürekli olarak terfi ettirilmesi gerektiği belirtilen müvekkiline sırf cinsiyeti sebebiyle, hamile kaldığı ve yasal izinlerini kullandığı için hak ettiği terfiyi ve ücret zammını yapmadığını,
d. Davalı işveren tarafından dosyaya sunulan bordrolardan görüleceği üzere; davalı işyerinde kadınların daha az ücret aldığını, bunların ayrımcılık ihlalinin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren hususlar olduğunu,
e. Davalı Bankada ücretin performansa göre belirlenmediğini, tanık beyanları ile de ücretin kıdeme göre belirlendiğininin ortaya konulduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davacının ücretine fazla çalışmanın dâhil olduğunu, fazla çalışma ücretinin reddi gerektiğini,
b. Haklı ve geçerli nedeni yokken istifa eden davacının kıdem tazminatına hak kazanamadığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş sözleşmesinin feshi ile davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, eşit işlem borcuna aykırı davranılıp davranılmadığı ile buna bağlı olarak davacının fark ücret alacağı ile ayrımcılık tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, fazla çalışma ücreti alacağının ispatı ve hesabına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 25/1 hükmü şu şekildedir:
"Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz"
6100 sayılı Kanun'un 26/1 hükmü ise şöyledir:
"Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir."
Somut uyuşmazlıkta; davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin haftanın 5 günü 09.00-19.00 saatleri arasında çalıştığını, 2019, 20 20... yıllarında ise normal fazla çalışmasına ek olarak gerek akşam 22.00 saatlerine kadar çalışarak gerekse hafta sonu fazla çalışmalarına gelerek fazla çalışma yaptığını ileri sürmüştür.
Yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarından ..., "2013-2018 yılları arasında ... ... şubede davacı ile birlikte çalıştık. Normalde çalışma saatlerimiz 08.30-19.00 arasıdır ancak iş çıkış saatlerimiz 21.00, 21.30, 22.00 arasıydı, 21.00'den önce çıktığımızı hiç hatırlamıyorum, çıkmak için izin istediğimizde saat daha erken diye şube yönetimimizden tepki alıyorduk. Haftanın altı günü çalışıyorduk, cumartesi günü şubeyi mutlaka açıp sabah 09.00 ya da 10.00'da açıp en erken 17.00'de çıkıyorduk. ..." şeklinde; , "... Davacı ile 2018-2021 yılları arasında ... ... Şubede birlikte çalıştık. Ben 2021 yılı Haziran ayında işten ayrıldım. Mesaimiz 09.00-18.00 saatleri arasında idi, ancak hiçbir zaman 18.00'de çıkmıyorduk, bu süre 21.00, 22.00'ye kadar uzuyordu, en erken 20.00'de çıkıyordu diye hatırlıyorum. Haftanın beş günü bu şekilde idi, cumartesi günü çağrıldığımız oluyordu. ..." şeklinde; ise "... Davalı işyerinde 2019-Ekim 2021 tarihleri arasında çalıştım. Çalışma saatleri 09.00-18.00 idi, cumartesi ve pazar günleri tatildi. Belirttiğim çalışma saatleri dışında fazla çalışma yapılıyordu; hafta içi haftada en az 3 gün 22.00-22.30'a kadar kalınıyordu. Hafta sonları cumartesi günleri çalışma oluyordu, 09.00-15.00'a kadar çalışılıyordu, böyle bir durum ayda bir defa oluyordu. ..." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda 09.10.2018-25.06.2022 tarihleri arasında davacının haftanın 2 günü 09.00-18.00, 3 günü 09.00-20.00, 1 günü ise 09.00-15.00 saatleri arasında olmak üzere haftanın 6 günü çalıştığı kabul edilerek fazla çalışma ücreti hesaplanmıştır. Ne var ki davacının dava dilekçesinde 2019, 20 20... yıllarına özgü olarak fazla çalışma iddiasında bulunması karşısında bu dönemin dışına çıkılarak 09.10.2018-25.06.2022 tarihleri için hesaplama yapılması taleple bağlılık kuralına aykırıdır. Ayrıca tanıkların davacıyla birlikte çalıştıkları dönemler belirlenerek fazla çalışma alacağı yalnızca bu dönemlerle sınırlı olarak hesaplanmalıdır. Bunun yanı sıra yapılan işin niteliği ve dosyadaki ispat durumu gözetildiğinde davacının ayda 1 cumartesi günü çalışarak haftanın 6 günü, kalan 3 haftada ise haftanın 5 günü çalıştığının kabulü dosya kapsamına uygun düşecektir.
Belirtilen hususlar gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Fazla Çalışmada Tanığın Aynı Şubede Çalıştığı Dönem
İlgili Sayfalar
İşçilik Alacakları Hesaplama Aracı
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/2243
Karar No
2026/4737
Karar Tarihi
20 Mayıs 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları