top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  İŞ HUKUKU  ·  HAK İHLALİ OLMADIĞI

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — İşverene Sunulan Yazışmalardan Sonra İki Çalışanın Kurumsal E-postalarının İncelenmesi

 

B. No: 2013/4825 · 24 Mart 2016

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 23 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Bir çalışanın eski eşi, iki çalışan arasındaki yazışmaları işverene iletti. Şirket, iddiayı araştırırken çalışanlara tahsis ettiği e-posta hesaplarını inceledi ve iş sözleşmelerini feshetti. İşe iade davalarının reddinden sonra yapılan başvuruda Anayasa Mahkemesi, çalışanların denetim koşullarını önceden imzaladıklarını, incelemenin şirket hesaplarıyla sınırlı kaldığını ve yazışma içeriklerinin yargılamada alenileştirilmediğini belirledi. Bu koşullarda özel hayata saygı ve haberleşmenin gizliliği haklarının ihlal edilmediği sonucuna vardı.

 

Hukuki İlke

 

Mahkeme, işverenin kendisine iletilen somut bir iddiayı araştırma amacını, çalışanlara önceden verilen bilgiyi ve incelenen hesapların kapsamını birlikte değerlendirdi. İncelemenin sınırları ve yazışmaların yargılamada nasıl kullanıldığı, bu dosyada haklar arasındaki dengeyi belirledi.

 

Sonuç

 

Başvuru kabul edilebilir bulundu. Özel hayata saygı ve haberleşmenin gizliliği haklarının ihlal edilmediğine oy birliğiyle karar verildi. Yargılama giderleri başvurucular üzerinde bırakıldı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 20, 22
    Kararda anılan

  • 4857 sayılı İş Kanunu — m. 25/II
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


İKİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... VE ... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2013/4825)


 


Karar Tarihi: 24/3/2016


R. G Tarih ve Sayı:10/5/2016 - 29708


 


İKİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


Başkan


:


Engin


YILDIRIM


Üyeler


:


Serdar


ÖZGÜLDÜR


 


 


Osman Alifeyyaz PAKSÜT


 


 


Recep


KÖMÜRCÜ


 


 


Alparslan


ALTAN


Raportör Yrd.


:


Fatih ALKAN


Başvurucular


:


1. ...


 


 


2. ...


Vekili


:


Av. ...


 


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru, özel bir şirket bünyesinde çalışan başvurucuların


mahremiyete ilişkin yazışmalar içeren kurumsal e-posta hesaplarının işveren


tarafından incelenmesi ve bu yazışmaların işe iade davasında delil olarak


kullanılması nedenleriyle özel hayata saygı ve haberleşmenin gizliliği


haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvuru 27/6/2013 tarihinde Bakırköy 8. İş Mahkemesi


vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön


incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir


eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.


3. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca başvurunun kabul


edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.


4. Bölüm tarafından 18/2/2014 tarihinde, başvurunun kabul


edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.


5. Konu bakımından irtibat nedeniyle 2013/5442 numaralı


başvurunun 2013/4825 numaralı başvuru üzerinde birleştirilmesine ve incelemenin


bu dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.


6. Başvuru belgelerinin bir örneği 2013/5442 numaralı başvuru


dosyası üzerinden bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.


Bakanlık, görüşünü 21/4/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuştur.


7. Bakanlık tarafından Anayasa Mahkemesine sunulan görüş


29/4/2014 tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiştir. Başvurucular, Bakanlığın


görüşüne karşı beyanlarını 14/5/2014 tarihinde ibraz etmiştir.


III. OLAY VE OLGULAR


A. Olaylar


8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili


olaylar özetle şöyledir:


9. Birinci başvurucu 1/3/2010 tarihinde imzaladığı iş sözleşmesi


ile, ikinci başvurucu 11/4/2011 tarihinde imzaladığı iş sözleşmesi ile işveren


T. Ticaret A.Ş. (Şirket) bünyesinde işçi statüsünde çalışmaya başlamıştır.


10. Anılan iş sözleşmelerinin “Özel


Şartlar” başlıklı bölümünde “13.8.


Personel, işyerinde yürürlükte olan tüm Yönetmelik, İç Tüzük, Prosedür ve


talimatlara uymakla yükümlüdür.”, “13.23. İşyerinde uyulması gereken kurallara


ilişkin iç tüzük, yönetmelik, oryantasyon kitapçığı, hükümler ve seyahat


yönetmeliği, talimatlar, prosedürler, iş bu iş akdinin ayrılmaz eki ve


parçasıdır.” şeklinde ifadelere yer verilerek yönetmelik ile diğer


düzenlemeler iş sözleşmelerinin bir parçası olarak belirlenmiş ve bu


düzenlemelere uygun davranmak konusunda başvurucular ve işveren karşılıklı


taahhüt altına girmişlerdir.


11. Bu kapsamda Şirket Temel Yönetmeliği’nin “İşyerleri içerisinde, temel ahlaki kurallara


uyulması ve yanlış anlaşılacak davranış ve ilişkilerden kaçınılması”


başlıklı 20. maddesinde yer alan “Eşit veya


ast/üst pozisyonlarda çalışan personel, hem eşitleri hem de üst veya astları


ile karşılıklı saygıya dayanan mesafeli ve profesyonel bir ilişki kurmalı, özel


yaşamlarını, birbirlerine açacak kadar samimi olmaktan kaçınılmalı, özel


dostluklarını tercihen şirket dışındaki arkadaşları ile oluşturmalı”


şeklindeki düzenleme, anılan iş sözleşmelerinin bir parçası kabul edilerek her


iki başvurucu tarafından imzalanmıştır. Yine iş sözleşmelerinin devamı olarak


kabul edilen Bilgi Güvenliği Taahhütnamesi’nin 2.


maddesinde yer alan “Şirket tarafından


çalışanlara iş için tahsis edilmiş olan bilgisayar, e-posta, internet kullanımı,


telefon, USB memory, CD-writer,


iletişim programı ve diğer IT kaynaklarını ve iletişim araçlarını zaruri


ihtiyaçları aşan ölçüde kişisel amaçlı, kabul edilemez maksatlı, eğlence


niyetli, genel ahlaka, örf ve adetlere aykırı şekilde kullanılmayacağı”


şeklindeki taahhüt ile 6. maddesinde yer alan “Yetkili


şirket yöneticileri tarafından çalışanlara herhangi bir haber verilmeksizin ve


uyarıda bulunulmaksızın; kullandıkları IT ve iletişim kaynaklarının her zaman


takip altında tutulabileceği, yaptıkları yazışmaların ve iletişim kayıtlarının


yedeklenebileceği, raporlanabileceği, gerekli durumlarda detay bazlı


incelenebileceği, el konulabileceğini ve kullanım sınırlaması getirilebileceği”


şeklindeki taahhütleri içeren düzenlemeler de başvurucular tarafından imzalanmıştır.


12. 14/5/2012 tarihinde işveren Şirketin yöneticilerinin


başvurucularla yaptıkları görüşmede, ikinci başvurucunun eşinin Şirket üst


yöneticisini ziyaret ederek başvurucular arasında duygusal bir ilişki


bulunduğunu belirttiği ve buna kanıt olarak başvuruculara ait e-posta


yazışmalarının bir suretini Şirket yönetimine verdiği dile getirilmiştir.


Ayrıca bu nedenle işverenin artık başvurucularla çalışmak istemediği, istifa


edebilecekleri ya da karşılıklı anlaşma yoluna gidilebileceği, aksi takdirde iş


sözleşmelerinin işveren tarafından feshedileceği ifade edilmiştir.


Başvurucular, duygusal ilişki yaşadıkları iddiasını reddetmişler ve iş


sözleşmelerinin feshini gerektirecek bir neden bulunmadığını belirtmişlerdir.


Anılan görüşme sonrasında iş yerinde kullanım amaçlı olarak başvuruculara


tahsis edilen bilgisayarlar işveren tarafından kapatılmıştır. Ayrıca aynı gün


talepleri üzerine başvuruculara yıllık izin verilmiştir.


13. Başvurucuların iş sözleşmeleri 22/5/2003 tarihli ve 4857


sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinde yer alan “Ahlak


ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri”


başlıklı (II) numaralı bendi gereğince 21/5/2012 tarihinde işveren tarafından


feshedilmiştir.


14. Başvurucular; ikinci başvurucu ile eşi arasında boşanma


davasının devam ettiğini, haklarında dile getirilen beyanların bir iftiradan


ibaret olduğunu, özel hayatlarının gizliliği ve haberleşme hürriyetleri yok


sayılarak kişisel e-posta hesaplarının incelendiğini,ve


bu hesaplardan elde edilen yazışmaların içerikleri üzerinden ulaşılan “evlilik


dışı ilişki yaşadıkları” şeklindeki varsayım gerekçe gösterilerek iş


sözleşmelerinin haksız yere feshedildiğini ileri sürerek 20/6/2012 tarihinde


işveren şirket aleyhine işe iade istemli tespit davası açmışlardır.


15. Söz konusu davalar Bakırköy 12. İş Mahkemesinin 2012/279 ve


2012/280 Esas sıralarına kaydedilmiştir.


16. Davalı işveren tarafından sunulan cevap dilekçesinde,


başvurucuların iş sözleşmelerinin yalnızca ikinci başvurucunun eşinin tek


taraflı beyanları üzerine feshedilmediği, başvurucuların özel hayat alanlarının


dışında kalan ve Şirketin işleyişini ilgilendiren iddiaların araştırılması için


başvurucuların kullanımına tahsis edilen ancak mülkiyeti Şirkete ait olan


bilgisayarların sınırlı şekilde incelendiği, iddiaları destekleyen ve iş


sözleşmelerinin devamını çekilmez kılan hususların bulunduğu, iddiaları


doğrulayacak şekilde başvurucuların karşılıklı olarak e-posta hesapları


üzerinden yazıştıklarının tespit edildiği, bu yazışmaların müstehcenlik


unsurları taşıdığı, tüm bu hususların iş sözleşmesi ile iş sözleşmesinin


parçası olan Şirket içindeki diğer düzenlemelere aykırılıklar oluşturduğu


belirtilmiş ve söz konu yazışmaların içerikleri Mahkemeye delil olarak


sunulmuştur.


17. 2012/279 Esas sıra sayılı davada, davalı Şirket çalışanları


tarafından Mahkeme huzurunda tanık sıfatıyla verilen ifadelerin ilgili


kısımları şöyledir:


 “... ben 2005 yılından bu yana davalı işyerinde çalışmaktayım, ben


Uluslararası mağazacılık insan kaynakları direktörü olarak davalı işyerinde


çalışmaktayım, davacı firmanın avukatıydı. fesih öncesinde 3-4 ay öncesinde


davacı ve ... Hanım aralarında yakınlık olduğu konusunda birkaç duyum aldım,


aralarındaki ilişkinin profesyonelliğin ötesinde yorumlandığını gördüm, bu


konuda davacı ve ... Hanımı bilgilendirdim, onlarda böyle bir ilişkinin


olmadığını söylediler, davacı ...'nın çalıştığı bölüm kapanmadı, grup


içerisinde organizasyonda değişiklik oldu, bu değişikli ...’i ilgilendirdi,V. beyle ... in eşi ... bu konuda görüşmüş bunu bana yönetim kurulu başkanı


V. Bey söyledi, bilgi işlem vasıtasıyla davacının e-mailini özel amaçlı


kullanıp kullanmadığı konusunda araştırma yaptık, gerçekten de belirtilen


e-mailler bilgisayar kayıtlarında mevcuttur, ... davacı ile ... hanım arasında


iş ilişkisinden farklı bir ilişki olduğuna dair diğer birimlerde çalışan


kişilerden işyerinde bu kadar uzun mola nasıl yapılabiliyor. Hep aynı 2 kişinin


işyerinde dikkat çekici şekilde her molada sürekli birlikte olmalarının dikkat


çektiği hususunda bana bilgi verildi. Ben kendileri ile görüştüğümde


reddettiler. Buna ilişkin olarak genel müdürümüzün de bana uyarısı olmuştur. Bu


durumun dışında davacının işyerindeki performansı veya çalışmasına ilişkin


herhangi bir olumsuzluk bana iletilmedi. İşyerinde davacının evli olması


sebebiyle bize bu konuyu bilmeniz gerekir şeklinde uyarılar gelmişti. Davacı


vekilinin talebi üzerine soruldu: davacı ile ... hanım


arasındaki diyalogun liseli aşıklar şeklinde benzetme ile bana iletilmişti


dedi.”


 “... ben 2003 yılından bu yana davalı işyerinde çalışmaktayım,ben Uluslararası genişleme direktörü


olarak davalı işyerinde çalışmaktayım,davacı firmanın


avukatıydı. davacı ve ... Hanım mesai saatlerinin


arasında mola zamanlarında normal mesai arkadaşlarından daha fazla vakit geçirmekte


idiler,davacının işi aksatacak şekilde mesai saatleri


içerisinde davranışlarına tanık olmadım.”


 “Ben ekim 2011 ayı ile ocak 2013 ayı arasında


davalı işyerinde personel ve özlük işleri müdürü olarak çalıştım, benim


işyerine karşı açılmış herhangi bir davam yoktur. Davacı firmanın avukatıydı.


Bildiğim kadarıyla şu an davacının çalıştığı bölüm faaliyet göstermemektedir,ben sadece fesih sürecinde yer aldım


bunun dışında tam bilgim yoktur,fesih öncesinde


feshe, daha sonra ek olarak sunulan e-mail yazışmaları ve diğer belgeler


nedeniyle davacı ve ... Hanımın iş akdi feshedildi.”


 “... benim eski eşim olur, işyerinden ortak arkadaşlarımla


davacı ile eşim arasında yakınlık olduğunu duydum, ayrıca birbirlerine


göndermiş oldukları e-mailleri gördüm, bunun üzerine yönetim kurulu başkanı V.


Bey ile görüştüm,diğer yönetici ve avukatlarıyla


görüşüp durumu değerlendireceğini söyledi, benim gerekçelerimle hareket


etmeyeceğini söyledi, gerekli araştırma yapıldıktan sonra işlem yapılacağını söyledi,daha sonra dan iş akitlerinin feshedildiğini


öğrendim, evliliğin bitmesinebuneden olmuştur iki


tarafla da görüşmeme rağmen sonuç alamadım dedi.”


 “Ağustos 2011 ve temmuz 2012 tarihleri


arasında davalı işyerinde Uluslar arası finansal kiralama ve sözleşme uzmanı


olarak çalıştım. davacı firmanın avukatıydı. Davacı


ile ... Hanım arasında yakınlık konusunda herhangi bir bilgim yoktur,davacının çalıştığı bölüm kapatılmadı, ...


bana ... ile beraberliği nedeniyle iş akdinin feshedildiğini, eşinin


e-maillerini kırıp e-mailleri V. beye gösterdiğini söyledi, bir daha işyerinde


çalışmak istemediğini söyledi, her zaman dikkat çekecek şekilde ... ile


beraberliği yoktu, herkese karşı sıcak davranmaktadır, ben hiçbirfarklılık


görmedim, davacı hakkında daha önce fesih konusunda araştırma yapılıp


yapılmadığını bilmiyorum..”


18. 2012/280 Esas Sıra sayılı davada verilen tanık ifadeleri de


aynı doğrultudadır.


19. Birinci başvurucu açısından Bakırköy 12. İş Mahkemesinin


8/2/2013 tarihli ve E.2012/280, K.2013/76 sayılı kararı ile; ikinci başvurucu


açısından Bakırköy 12. İş Mahkemesinin 7/3/2013 tarihli ve E.2012/279,


K.2013/129 sayılı kararı ile davaların reddine karar verilmiştir.


20. 8/2/2013 tarihli kararın gerekçesi şöyledir:


 “... Davacının hizmet cetveli, işyeri özlük dosyası dosyaya celb edilmiştir.


 Dava ile ilgili olarak davacı ve davalı tanıklarının beyanları


alınmıştır.


 Dosyanın incelenmesinden; davacının iş akdinin 4857 sayılı Kanunun


25/2. maddesi gereğince feshedildiği, davacı ile ... arasındaki


e-maillerin dosyaya ibraz edildiği, şirketin kendisine tahsis edilen e-mail


adresinden mesai saatleri içerisinde özel amaçlı olarak e-mail gönderilmesi ve


kabul edilmesinin doğruluk ve bağlılıkla bağdaşmayan eylem niteliğinde olduğu,


davacı ve ... arasındaki yakınlaşma nedeniyle,aynı


zamanda ... in eşinin işyerinegelip


şikayetçi olması nedeniyle de şirket açısından iş akdinin devamının imkansız


hale geldiği nazara alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir”.


21. 7/3/2013 tarihli kararın gerekçesi ise şöyledir:


“... Mahkememizce davacının hizmet cetveli,


işyeri özlük dosyası getirtilip incelenmiş, davacı ve davalı tanıkları


dinlenmiştir. Davalı tarafından sunulan, şirketçe tahsis edilmiş e-mail


adresinden yapılan yazışmaların içeriği davacı tarafından kabul edilmiştir.


 Tüm dosya kapsamı, e-mail yazışmaları, tanıkların beyanları birlikte


değerlendirildiğinde; evli olan davacının işyerinde bir bayan işçi ile gönül


ilişkisine girmesi sonrası, davacı eşinin işyerine geldiği ve durumu


yöneticilere ilettiği, bu nedenle işyerinde olumsuzluklar yaşandığı ve bu


olumsuzlukların davacının davranışından kaynaklandığı, işverenin zor durumda


kaldığı ve işveren açısından iş ilişkisinin sürdürülmesi olanağı kalmadığı


anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekli ve uygun görülmüştür.”


22. Kişisel hesaplar üzerinden gerçekleştirilen yazışmalardan


oluşan e-postaların fesih gerekçesi olarak gösterilmesiyle özel hayatın


gizliliğinin ihlal edildiği, buna rağmen söz konusu delil içeriklerinin


Mahkemece değerlendirildiği ve yalnızca bu hukuka aykırı deliller esas alınarak


hüküm kurulduğu, performans ve verimliliğe ilişkin tanık ifadelerinin dikkate


alınmadığı, özel hayat alanına yönelen haksız müdahalenin Mahkemece


benimsendiği, işe iade davalarının kabulü gerekirken şartları oluşmadığı hâlde


reddedildiği ileri sürülmüş ve söz konusu kararlar bozma talebiyle


başvurucuların vekilince temyiz edilmiştir.


23. Temyiz nedenlerine karşı cevap dilekçesi sunan davalı işveren


vekilince, yazışmaların Şirket tarafından çalışanlar adına açılmış e-posta


hesapları üzerinden gerçekleştirildiği, bu hesapların yalnızca iş amaçlı


kullanılması yönünde başvuruculara gerekli uyarıların yapıldığı, buna rağmen


yazışmaların içeriğinde adap ve ahlaka aykırı unsurlar içeren yazılar ve


resimler bulunduğu, lehe tanık ifadeleri ve tüm bu saptamalar dikkate


alındığında birinci başvurucu ile fesih sürecinde evli olan ikinci başvurucu


arasında duygusal bir ilişkinin bulunduğu, bu nedenlerle davacıların iş


sözleşmelerinin devamının çekilmez hâle geldiği ileri sürülmüş ve söz konusu


kararların onanması talep edilmiştir.


24. Temyiz incelemesi neticesinde delillerin takdirinde


isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle birinci başvurucu açısından Yargıtay 22.


Hukuk Dairesinin 30/4/2013 tarihli ve E.2013/6232, K.2013/9082 sayılı ilamı


ile; ikinci başvurucu açısından yine Dairenin 16/5/2013 tarihli ve E.2013/9419,


K.2013/11237 sayılı ilamı ile kararlar onanarak kesinleşmiştir.


25. 30/4/2013 tarihli nihai karar 29/5/2013 tarihinde


başvurucuların vekiline tebliğ edilmiş ve 27/6/2013 tarihinde bireysel başvuru


yapılmıştır.


B. İlgili Hukuk


26. 4857 sayılı Kanun’un “İşverenin


haklı nedenle derhal fesih hakkı” kenar başlıklı 25. maddesinin


ilgili kısımları şöyledir:


 “Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş


sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin


feshedebilir:


 ...


 II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:


 ...


 b) İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve


namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya


davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref


ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda


bulunması.


 c) İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.


 d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut


işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde


almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.


 e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak,


işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan


davranışlarda bulunması.


 ...


 h) İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı


halde yapmamakta ısrar etmesi.


 ...


 III- Zorlayıcı sebepler:


 İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan


zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.


..."


27. Başvurucular tarafından imzalanan iş sözleşmelerinin “Özel Şartlar” başlıklı bölümünde yer alan


ilgili düzenleme şöyledir:


“13.8. Personel, işyerinde yürürlükte olan tüm


Yönetmelik, İç Tüzük, Prosedür ve talimatlara uymakla yükümlüdür.


 ...


 13. 23. İşyerinde


uyulması gereken kurallara ilişkin iç tüzük, yönetmelik, oryantasyon kitapçığı,


hükümler ve seyahat yönetmeliği, talimatlar, prosedürler, iş bu iş akdinin


ayrılmaz eki ve parçasıdır.”


28. Şirket Temel Yönetmeliği’nin “İşyerleri içerisinde, temel ahlaki kurallara uyulması ve yanlış


anlaşılacak davranış ve ilişkilerden kaçınılması” başlıklı 20.


maddesi şöyledir:


 “Eşit veya ast/üst pozisyonlarda çalışan personel,


hem eşitleri hem de üst veya astları ile karşılıklı saygıya dayanan mesafeli ve


profesyonel bir ilişki kurmalı, özel yaşamlarını, birbirlerine açacak kadar


samimi olmaktan kaçınılmalı, özel dostluklarını tercihen şirket dışındaki


arkadaşları ile oluşturmalı. (Eşitler veya ast/üst arasındaki aşırı samimiyet,


duygusallığı öne çıkarıp, profesyonellikten uzaklaştıracağı için günlük iş


ilişkilerinde, performans değerlendirmede ve ileride oluşabilecek terfi sonrası


otorite kurmada, zaaflara neden olabilecektir.)”


29. Başvurucular tarafından imzalanan Bilgi Güvenliği Taahhütnamesi’nin ilgili kısımları şöyledir:


 “Çalışanı olduğum Şirketin faaliyetleri kapsamında;


 ...


 2. Şirket tarafından şahsıma iş için tahsis edilmiş olan bilgisayar,


e-posta, internet kullanımı, telefon, USB memory, CD-writer, iletişim programı ve diğer IT kaynaklarını ve


iletişim araçlarını zaruri ihtiyaçları aşan ölçüde kişisel amaçlı, kabul


edilemez maksatlı (örn: yasal olmayan kopyalama, iş


yürütme, iş araştırma, izinsiz yazılım kurulumu, kullanımı v.b.),


eğlence niyetli(örn: çevrimiçi topluluklara, sohbet


odalarına, forumlara katılım, toplu e-mail gönderimi, müzik sitelerine giriş v.b.), genel ahlaka, örf ve adetlere aykırı şekilde (örn: cinsel içerikli materyallere erişim, taciz, kumar,


bahis amaçlı) kullanmayacağımı,


 ...


 6. Yetkili şirket yöneticileri tarafından şahsıma herhangi bir haber


verilmeksizin ve uyarıda bulunulmaksızın; kullandığım IT ve iletişim


kaynaklarının her zaman takip altında tutulabileceğini, yaptığım yazışmaların


ve iletişim kayıtlarının yedeklenebileceğini, raporlanabileceğini, gerekli


durumlarda detay bazlı incelenebileceğini, el konulabileceğini ve kullanım


sınırlaması getirilebileceğini,


 ... kabul ve taahhüt ediyorum. ... iş bu taahhütname tarafımdan


okunarak imzalanmıştır.”


IV. İNCELEME VE GEREKÇE


30. Mahkemenin 24/3/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda


başvuru incelenip gereği düşünüldü:


A. Başvurucunun İddiaları


31. Başvurucular; kişisel e-posta hesapları üzerinden


gerçekleştirdikleri yazışmaların içeriklerine işveren tarafından rızaları olmaksızın


ulaşıldığını, bu içerikler dikkate alınarak devamının çekilmez hâle geldiği


gerekçesiyle iş sözleşmelerinin feshedildiğini, açtıkları işe iade istemli


tespit davasında söz konusu yazışmaların delil olarak kabul edildiğini, elde


ediliş biçimleri dikkate alınmaksızın e-posta içeriklerini inceleyip


değerlendiren Mahkemece feshin hukuka uygun olduğuna karar verildiğini, ikinci


başvurucunun eski eşinin tanık sıfatıyla Mahkeme huzurunda dinlenmesi ile söz


konusu davanın özel hayatlarının detayları üzerinden devam eden bir davaya


büründüğünü, Mahkeme tarafından özel hayatlarına ilişkin yazışmaların bu


şekilde alenileştirildiğini, üçüncü kişiler tarafından özel hayat alanlarına


yapılan haksız müdahale karşısında Mahkemece bir korunma sağlanmadığını ve dava


sürecinde dile getirdikleri düşüncelerin sorgulandığını belirterek Anayasa'nın


20., 22. ve 25. maddelerinde tanımlanan haklarının ihlal edildiğini iddia


etmişlerdir.


B. Değerlendirme


32. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan


hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini


kendisi takdir eder (Tahir Canan,


B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).


33. Bakanlık görüş yazısında, delillerin takdirine ilişkin


şikâyetlerin yargılamanın adil olup olmadığının değerlendirilmesinden ibaret


olduğu, bu nedenle adil yargılanma hakkı bağlamında incelenmesi gerektiği, buna


ilişkin görüşlerin benzer nitelikteki şikâyetlerin bulunduğu başvurularda


sunulduğu belirtilmiştir. Ayrıca davalı işverenin davranışları yönünden yapılan


değerlendirmede, davalı Şirket aleyhine tazminat davası açılabileceği ve ilgili


kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulabileceği dikkate alınarak başvuru


yollarının tüketilip tüketilmediği açısından inceleme yapılması gerektiği, özel


yazışmaların davalarda kullanılması yönünden yapılan değerlendirmede ise özel


hayatın kapsamı ile fesih işlemi arasındaki ilişkinin incelenmesi ve özel


hayata saygı hakkının kamusal makamlara tedbirler alma yükümlülüğü yükleyip


yüklemediği açısından inceleme yapılması gerektiği ifade edilmiş; Avrupa İnsan


Hakları Mahkemesi (AİHM) önüne benzer ihlal iddialarıyla yansıyan dava ve karar


örneklerine yer verilmiştir.


34. Başvurucular tarafından Bakanlık görüşüne karşı verilen


beyanda, ihlal iddialarının yargılamanın adil olup olmadığı hususuna değil,


özel hayata saygı hakkına ve haberleşmenin gizliliğine ilişkin olduğu


belirtilmiş ve başvuru dilekçelerindeki görüş ve talepler tekrar edilmiştir.


35. Söz konusu iddiaların özünün, başvurucuların özel hayat


alanlarına üçüncü kişilerin yaptığı müdahalelere karşı Mahkemeler tarafından


bir koruma sağlanmaması ve kişisel yazışmaların Mahkemelerce delil olarak kabul


edilip alenileştirilmesi hususunda olduğu anlaşıldığından incelemenin


delillerin değerlendirilmesinin adil olup olmadığı yönünden değil, iddiaların


özüne uygun olarak özel hayata saygı hakkı ile haberleşmenin gizliliği hakkı


yönünden yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.


1. Kabul Edilebilirlik Yönünden


36. Başvurucular tarafından açılan işe iade davalarının


gerekçesi, iş sözleşmelerinin feshedilmesine dayanak olarak gösterilen kurumsal


e-posta hesaplarının incelenmesiyle elde edilen yazışmalar nedeniyle özel


hayata saygı hakkı ile haberleşme hürriyetlerinin ihlal edilmesi, bunun da


fesih işlemlerini hükümsüz kılmasıdır. Dolayısıyla haberleşmelerin denetlenmesi


şeklindeki işverenin müdahalesine ilişkin şikâyetlerin Derece Mahkemeleri


önünde dile getirildiği sonucuna ulaşılmaktadır.


37. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine


karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan özel


hayata saygı hakkı ile haberleşmenin gizliliği hakkının ihlal edildiğine


ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


2. Esas Yönünden


38. Başvurucular esas olarak üçüncü kişilerin müdahalesi karşısında


özel hayat alanlarının Mahkemelerce korunmadığını ve kişisel yazışmalarının


Mahkemelerce delil olarak kabul edilip alenileştirildiğini, bu nedenle


Anayasa’nın 20. ve 22. maddelerinde tanımlanan haklarının ihlal edildiğini


ileri sürmüşlerdir.


39. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı


Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası hükümlerine göre Anayasa


Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için kamu


gücü tarafından müdahale edildiği iddia edilen hakkın, Anayasa’da güvence


altına alınmış olmasının yanı sıra Sözleşme ve Türkiye’nin taraf olduğu ek


protokollerinin kapsamına girmesi gerekir. Bir başka ifadeyle Anayasa ve


Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalan bir hak ihlali iddiasını içeren


başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi mümkün değildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, §


18).


40. Anayasa’nın “Özel hayatın


gizliliği” kenar başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:


 “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme


hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz."


41. Anayasa'nın “Haberleşme


hürriyeti” kenar başlıklı 22. maddesi şöyledir:


 "Herkes, haberleşme hürriyetine sahiptir. Haberleşmenin gizliliği


esastır.


 Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık


ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması


sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim


kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan


hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça;


haberleşme engellenemez ve gizliliğine dokunulamaz. Yetkili merciin kararı


yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırk


sekiz saat içinde açıklar; aksi halde, karar kendiliğinden kalkar.


 İstisnaların uygulanacağı kamu kurum ve kuruluşları kanunda


belirtilir."


42. Sözleşme'nin "Özel


ve aile hayatına saygı hakkı" kenar başlıklı 8. maddesi


şöyledir:


 "(1) Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı


gösterilmesi hakkına sahiptir.


 (2) Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak


müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu


güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin


önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin


korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir."


43. Özel hayata saygı hakkı Anayasa'nın 20. maddesinde koruma


altına alınmıştır. Devlet, kişilerin özel ve aile hayatına keyfî olarak


müdahale etmemek ve üçüncü kişilerin haksız saldırılarını önlemekle yükümlüdür.


Özel hayat geniş bir kavram olup bu kavramın kapsayıcı bir tanımının yapılması


oldukça zordur. Bununla beraber bu kavram; kişinin maddi ve manevi bütünlüğü,


fiziksel ve sosyal kimliği, bireyin ismi, cinsel yönelimi, cinsel yaşamı gibi


unsurları korumaktadır. Kişisel bilgiler ve veriler, kişisel gelişim, aile


hayatı vb. konular da bu hakkın içinde yer almaktadır (Bülent Polat [GK], B. No: 2013/7666,


10/12/2015, § 61). Ayrıca Anayasa’nın 20. ve 22. maddelerinde yer alan


güvencelerin amacı gözetildiğinde somut olayda olduğu gibi iş yerlerinden


gerçekleştirilen kişisel telefon görüşmelerinin ve internet kullanımının


izlenmesiyle elde edilmiş veriler de benzer şekilde bu hak kapsamında


incelenmektedir (Benzer yöndeki AİHM kararı için bkz. Barbulescu/Romanya, B. No: 61496/08, 12/1/2016, §


36).


44. Özel hayat kavramı, özel bir sosyal hayat sürdürmeyi yani


kişinin sosyal kimliğini geliştirme hakkı anlamında bir “özel hayatı” güvence altına almaktadır.


Bu yönü ile birlikte değerlendirildiğinde bahsi geçen hak, ilişki kurmak ve


geliştirmek üzere çevresinde bulunanlarla temas kurma hakkını da içermektedir.


AİHM içtihatlarında da mesleki hayat çerçevesinde yürütülen faaliyetlerin “özel hayat” kavramı dışında


tutulamayacağı belirtilmektedir. Mesleki hayata getirilen sınırlamalar, bireyin


sosyal kimliğini yakınlarında bulunan insanlarla olan ilişkilerini geliştirme


şeklinde yansıttığı ölçüde Sözleşme’nin 8. maddesi kapsamına girebilmektedir.


Bu noktada belirtmek gerekir ki insanların büyük çoğunluğu, dış dünya ile olan


ilişkilerini geliştirme olanaklarını daha çok mesleki hayatları çerçevesinde


yürüttükleri faaliyet kapsamında elde etmektedir (Bülent Polat, § 62; Özpınar/Türkiye, B. No: 20999/04, 19/10/2010, § 45; Niemietz/Almanya, B. No: 13710/88, 16/12/1992, §


29).


a. Genel İlkeler


45. Anayasa ve Sözleşme’nin ortak koruma alanı kapsamında kalan


temel haklar, yalnızca kamusal gücün doğrudan uygulanmasıyla değil; kimi


zamanda özel hukuk kişileri arasındaki uyuşmazlıklara konu olacak şekilde


üçüncü kişilerin müdahaleleriyle zedelenebilmektedir. İlkinde söz konusu


güvencelerin sağlanması adına kamusal makamlara yüklenen negatif ve pozitif tüm


yükümlülüklerin doğrudan yerine getirilmesi konusunda tereddüt bulunmamakta ise


de ikinci durumda devletin üçüncü kişilerin müdahalelerine karşı bireylere ne


tür bir koruma imkânı sunması gerektiği ve hangi çerçevede yükümlülükler


taşıdığı hususunda her olayın kendine özgü koşullarına göre değerlendirmelerde


bulunulması gerekmektedir.


46. Anayasa’nın 11. maddesine göre Anayasa hükümleri; yasama,


yürütme ve yargı organları ile idare makamlarının yanı sıra diğer kuruluş ve


kişileri de bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Buna göre Anayasa’da tanınan hak


ve özgürlükler tüm bireyler bakımından güvence altındadır. Yine Anayasa’nın 5.


maddesinde sayılan devletin temel amaç ve görevlerinin kapsamı ile temel hak ve


hürriyetlerin niteliklerine yönelik Anayasa’nın 12. maddesinde yer alan vurgu


da bu koruma alanını pekiştirmektedir. Söz konusu hak ve özgürlüklerin etkili


şekilde korunması amacıyla özel hukuk kişileri arasındaki uyuşmazlıklardan dahi


kaynaklansa kamusal makamlar belirli durumlarda pozitif yükümlülükler altına


girebilir. Uyuşmazlıkların özel hukuk kişileri arasında gerçekleştiği


durumlarda temel hak ve özgürlüklerin sağladığı güvencelerin yerine getirilip


getirilmediği denetlenirken Anayasa’nın kamusal makamlara yüklediği


sorumluluklardan doğrudan özel hukuk kişileri sorumlu tutulamayacağından


taşıdığı koşulların özelliklerine göre bu tür başvuruların devletin pozitif


yükümlülükleri bağlamında ele alınması gerekebilir (Barbulescu/Romanya, § 53).


47. Bu yükümlülükler özel hukuk kişilerinin birbirleri ile olan


uyuşmazlıklarının çözümüne ilişkin yasal alt yapının oluşturulmasını, söz


konusu uyuşmazlıkların adil yargılama gereklerine uygun ve usul yönünden


güvenceleri haiz bir yargılama kapsamında incelenmesini ve bu yargılamalarda


temel haklara ilişkin anayasal güvencelerin gözetilip gözetilmediğinin


denetlenmesini gerektirir. Bu gereklilikler üçüncü kişilerin,bireylerin hak ve özgürlüklerine yaptığı


haksız müdahalelere karşı kamusal makamlar tarafından müsamaha gösterilmemesi


zorunluluğundan kaynaklanır. Zira derece mahkemeleri, özel hukuk ilişkisi


kapsamındaki uyuşmazlıkların çözümlenmesinde bağlayıcı kararlar vererek


güvencelerin korunup korunmamasında rol almaktadır. Bu noktada uyuşmazlıkların


yargısal makamlar önüne taşınması ve hakkaniyete uygun bir yargılama yapılarak


çözümlenmesi, kamusal makamların pozitif yükümlülüklerinin bir parçasını


oluşturur.


48. AİHM de devletin doğrudan müdahalesinden kaynaklanmasa da bu


tür uyuşmazlıklarla ilgili olarak devletlerin sorumluluğunun devam


edebileceğini, kamusal makamlardan gelebilecek keyfî uygulamalardan başka Sözleşme’deki haklara etkili şekilde koruma sağlanabilmesi


için özel hukuk kişileri arasındaki ilişkilerde de makul ve uygun önlemler


almak suretiyle devletlerin müdahale etme yükümlülüğü taşıyabileceğini ifade


etmektedir (Sorensen ve Rasmussen/Danimarka


[BD], B. No: 52562/99, 52620/99, 11/1/2006, § 57; Palomo Sanchez ve diğerleri/İspanya [BD],


B. No: 28955/06, ..., 12/9/2011, § 59).


49. Başvuru konusu olayda olduğu gibi kamu gücünü kullanan


aktörler dışında kalan kişiler arasındaki özel hukuk ilişkilerinde kamusal


makamların yükümlülükleri; bireylerin temel hak ve özgürlüklerine, bu başvuru


açısından özel hayata saygı hakkı ile haberleşmenin gizliliği hakkına üçüncü


kişilerin müdahalesinin önlenmesi için gerekli önlemlerin alınması ve


mahkemelerce korunma sağlanmasıdır. Kamusal makamlarca gerekli yapısal önlemler


alınmış olunsa da uyuşmazlık konusu davayı yürüten mahkemelerce verilen


kararlarda üçüncü kişilerin müdahalelerine karşı bireylere korunma imkânı


sağlanmadığı durumlarda bu yükümlülükler gereği gibi yerine getirilmemiş


olacaktır. Bu, kamusal makam olan mahkemeler aracılığıyla bireylerin hak ve


özgürlüklerinin korunmasız bırakıldığı anlamına gelecektir.


50. Bu doğrultuda, özel hukuk i

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2013/4825

 

Karar Tarihi

24 Mart 2016

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page