top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

İŞ HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Gerçek Ücretten Düşük Sözleşme Ücreti ve Fazla Çalışma

 

2026/1803 E., 2026/6428 K. · 29 Haziran 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 22 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Elektrik ustasının gerçek aylık ücretinin iş sözleşmesinde yazılı ücretten yüksek olduğu tanık ve emsal ücret verileriyle belirlendi. Sözleşmede fazla çalışmanın aylık ücrete dâhil edildiği yazılıydı. Yargıtay, yazılı ücretin asgari ücreti aşan kısmının dahi yıllık 270 saatlik fazla çalışmayı karşılamaya yeterli olduğunu belirtti. Gerçek ücretin daha yüksek saptanması nedeniyle sözleşmedeki kaydın göz ardı edilmesini hatalı buldu. Hesabın geçerli ücret kaydı gözetilerek yeniden yapılması için istinaf kararını bozdu.

 

Hukuki İlke

 

Gerçek ücretin sözleşmedeki ücretten yüksek olması, fazla çalışma karşılığının ücrete dâhil olduğu kaydın bu dosyada göz ardı edilmesini gerektirmedi. Kaydın parasal yeterliliği ve yıllık sınırı ayrıca denetlendi.

 

Sonuç

 

Bölge adliye mahkemesinin kararı, ücrete dâhil olduğu kabul edilen fazla çalışma süresi ispatlanan çalışmadan düşülmediği için bozuldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 4857 sayılı İş Kanunu — m. 41
    Kararda anılan

  • 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — m. 24/1 ve alt mahkemenin gerekçesinde m. 27/4
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

9. Hukuk Dairesi         2026/1803 E.  ,  2026/6428 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/625 E., 2025/2435 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 16. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/627 E., 2024/67 K.


Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılar nezdinde yurt dışı şantiyelerinde 16.11.2016-19.05.2018 tarihleri arasında elektrik ustası olarak aylık net 2.000,00 USD ücretle çalıştığını, ücretin bir kısmının bankadan bir kısmının ise elden ödendiğini, iş sözleşmesinin hiçbir gerekçe gösterilmeden işveren tarafından feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. ... Mühendislik Elektrik Mak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Şirketi) vekili; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, dava konusu alacakların belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini, davacının ücretinin net 1.500,00 TL'ye denk gelecek şekilde USD olarak ödendiğini, iş sözleşmesinin projenin bitmesi sebebiyle sona erdiğini, kıdem ve ihbar tazminatı hakkı bulunmadığını, sunulan puantaj kayıtlarının bordrolar ile uyumlu olduğunu, tüm alacakların reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2. ... Güç Sistemleri Mühendislik ve Taah. AŞ (... Şirketi) vekili; davacının diğer davalı nezdinde 1.500,00 TL ücretle çalıştığını, davacının müvekkili şirket personeli olmadığını, davacının tüm hak ve alacaklarının diğer davalı tarafından kendisine ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı ... Şirketi nezdinde sigortalı olarak diğer davalıya ait işyerinde 15.11.2016-19.05.2018 tarihleri arasında çalıştığı, davalı ... Şirketinin alt işveren, davalı ... Şirketinin ise asıl işveren olduğu, iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız ve bildirim yapılmadan feshedildiği anlaşıldığından kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, dinlenen davacı tanığının beyanları ile emsal ücret yazıları dikkate alınarak davacının son ücretinin net 1.800,00 USD olduğunun kabul edildiği, davacının puantaj kayıtları ve bu kayıtların olmadığı dönemlerde tanık beyanlarına göre fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatillerinde çalıştığı, karşılığının tam olarak ödenmediği, dosyada bulunan ibraname başlıklı belgenin ibraname şartlarına haiz olmadığı ancak davacının belgede yazan miktarları nakden aldığını beyan etmesi üzerine makbuz hükmünde kabul edilerek ödenen miktarın, hesaplanan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla çalışma ücretinden mahsup edildiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27/4 maddesine göre, iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri yerine bu hukukun uygulanabileceği, eldeki davada davacının Türk vatandaşı olduğu, yerleşim yeri ile sosyal ve hukuki ilişkilerinin yoğunlaştığı ülkenin de Türkiye olduğu, iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili hukukun Türk hukuku olduğu, bu nedenle uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmış olmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince puantaj kayıtları doğrultusunda yapılan hesaplamaya itibar edilerek karar verildiği ancak sunulan puantaj kayıtları ile bordroların çelişkili olduğu, puantaj kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığına ilişkin emsal kararların olduğu, (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi 2022/1994 Esas, 2023/838 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 51. Hukuk Dairesi 2022/888 Esas, 2023/983 Karar sayılı kararı) bu nedenle puantaj kayıtlarının dikkate alınarak karar verilmesinin hatalı olduğu, davacının bu yöndeki istinaf başvurusunun yerinde olduğu, tanık beyanları dikkate alındığında davacının iş yerinde fazla çalışma yaptığı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile hafta tatillerinde çalıştığı, bu çalışmalarının karşılığının ödendiğinin davalı işverence ispatlanamadığı, Mahkemece davalı tarafça yapılan ödemelerin indirimi yapılmadan mahsubunun yapılmasının hatalı olduğu, davalıların bu yöndeki istinaf talebinin yerinde olduğu gerekçeleriyle tarafların istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde;

a. Uyuşmazlığa Irak hukuku uygulanması gerekirken Türk hukuku uygulanmasının hatalı olduğunu,

b. Irak hukuku gereğince davacının tüm alacaklarının zamanaşımına uğradığını,

c. Davacının aylık miktarının hatalı tespit edildiğini,

d. Fazla çalışma alacağı, hafta tatili alacağı ile ulusal bayram ve genel tatil alacağının bulunmadığını, bu alacaklara ilişkin hesaplamaların hatalı yapıldığını,

e. Kıdem ve ihbar tazminatının reddi gerektiğini,

f. Hükmedilen faizin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı ... Şirket vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davacının kıdem ve ihbar tazminatı alacağının bulunmadığını,

b. Uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanmasının hatalı olduğunu,

c. Davacının aylık ücretinin hatalı tespit edildiğini,

d. Fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti hesaplamalarının hatalı olduğunu, bu alacakların reddi gerektiğini,

e. Menfaat birliği içinde olan tanık beyanının dikkate alınmasının hukuka aykırı olduğunu,

f. Talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; iş sözleşmesine uygulanması gereken hukuk, davacının aylık ücret miktarı ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispat ve hesaplanmasına ilişkindir.

5718 sayılı Kanun'un 24/1 hükmüne göre hukuk seçimi, taraflarca açıkça yapılabileceği gibi zımni olarak da yapılabilir. Yabancılık unsuru taşıyan bir iş sözleşmesinin varlığı karşısında, Türk hukukuna göre açılmış bir davada davalı tarafça en geç cevap dilekçesi ile yabancı hukukun uygulanması gerektiği yönünde itirazda bulunulmaması yahut en geç ön inceleme duruşmasında tarafların hukuk seçimi konusunda anlaşmamış olmaları durumunda uyuşmazlığa uygulanacak olan hukukun Türk hukuku olarak zımnen seçilmiş olduğunun kabulü gerekir. Buna göre somut uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle temyiz nedenlerine göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Taraflar arasında hüküm altına alınan fazla çalışma alacağı bakımından uyuşmazlık bulunmaktadır.

Dairemizin 10.01.2023 tarihli ve 2022/15911 Esas, 2023/123 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir:

"...

2. Sözleşme özgürlüğü kuralı uyarınca yasal sınırlar içinde kalan fazla çalışma ücretinin aylık ücretin içinde olduğuna dair sözleşme hükümleri kural olarak geçerlidir. Dairemiz; yerleşik hâle gelen ilkeleri ile fazla çalışma ücretinin, ücrete dâhil olarak kararlaştırılmış olmasına sınırlı olarak değer vermektedir. Bu bağlamda sözleşme hükümlerinin geçerliliğine getirilen iki temel sınırlama mevcuttur. Bunlardan ilki, 4857 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi gereği fazla çalışma süresinin bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı; diğeri ise kararlaştırılan aylık temel ücretin asgari ücretin üzerinde olması gerekliliğidir. Bir başka anlatımla Dairemiz, ücret seviyesinin yüksekliğini kaydın geçerliliğinin tespitinde dikkate almaktadır.

3. Diğer yandan iş sözleşmesinin devamı sırasında işçinin bir hakkından feragat etmesi veya hakkından feragat sonucu doğuran bir işlem yapması geçersizdir. Ancak fazla çalışmanın temel ücret içinde ödeneceğinin kararlaştırılmış olması, fazla çalışma ücretinden feragat anlamına gelmez. Fazla çalışma ücreti ödenmeyeceğinin kararlaştırılması ile fazla çalışmanın temel ücret içinde ödeneceğinin belirlenmesi birbirinden farktı kavramlardır. (..., ..., ... ..., "Anayasa Mahkemesinin Fazla Çalışmaya İlişkin Bireysel Başvuru Kararının Değerlendirilmesi (... ... Başvurusu)", ... İşveren, Cilt 36, Temmuz 2022, Sayı 4, 8-35, s.31). Bu bağlamda davacı fazla çalışma ücretinden feragat etmiş değildir.

4. Fazla çalışma onayı alınmasına ilişkin düzenleme, işçinin fazla çalışma yapmaya zorlanamaması bakımından önemlidir. Düzenlemenin amacı, işçiyi işverenin olası haksız feshine karşı korumaktır. Fazla çalışma ücretinin karşılığının kararlaştırılan temel ücretin içinde olduğuna ilişkin kayıtlar ise fazla çalışmanın ücretlendirilmesine ilişkindir. İş sözleşmesindeki kayıt ile taraflar, fiilen yapılan fazla çalışmanın nasıl ücretlendirileceğini belirlemişlerdir. Fazla çalışma ücreti dâhil edilerek belirlenen ücret, işçinin aylık temeI ücreti olduğundan iş sözleşmesindeki kayda rağmen yapılmayan fazla çalışmanın karşılığı ücretin, işverence geri istenmesi de mümkün olmaz. Şu hâlde fazla çalışma onayı alınması ile iş sözleşmesinde temel ücret içinde fazla çalışma ücretlerinin ödeneceği kuralı arasında herhangi bir bağlantı bulunmamaktadır.

Dairemizin yukarıda belirtilen kararında da açıklandığı üzere, iş sözleşmelerinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dâhil olduğu yönündeki kurallara sınırlı olarak değer verilmelidir. Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre yıllık 270 saatle sınırlı olarak söz konusu hükümlerin geçerli olduğu kabul edilmektedir. Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması hâlinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin (aylık 22,5 saat, haftalık 5,2 saat) ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir. İşçinin işyerindeki çalışması bir yıldan az ise yıllık 270 saat kriteri çalışılan ay sayısına göre azaltılarak belirlenir. Örneğin bir işçinin 10 ay, 18 gün süreli çalışmasında ispatlanan fazla çalışma saat sayısı 1 84... saat x 10,6 ay/ 12 ay= 238,5 saat olup çalışılan süreye göre, temel ücret içinde ödendiği varsayılan fazla çalışma süresi aşılmamış olur. Bu durumda fazla çalışma talebinin reddi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında imzalanan 14.11.2016 tarihli iş sözleşmesinde fazla çalışmanın aylık ücrete dâhil olduğu kararlaştırılmıştır. Yargılama aşamasında davalı tarafından savunulanın aksine, davacının gerçek aylık ücret miktarının iş sözleşmesinde yazılı olandan daha fazla olduğu isabetli bir şekilde belirlenmiştir. Hâl böyle olmakla birlikte, iş sözleşmesinde yazılı olan ücret miktarının asgari ücreti aşan kısmının dahi yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresini karşılayacak miktarda olduğunun anlaşılması karşısında; ücretin içinde ödendiği anlaşılan fazla çalışmanın yukarıda açıklanan ilkeye göre ispatlanan fazla çalışmadan indirilmesi gerekir. Bu husus gözetilmeden söz konusu sözleşme hükmüne değer verilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2026/1803

 

Karar No

2026/6428

 

Karar Tarihi

29 Haziran 2026

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page