top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

İŞ HUKUKU  ·  ONAMA

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Marangoz Atölyesinde Kısa Çalışma Primi İçin Gürültü ve Tozun İncelenmesi

 

2026/2277 E., 2026/5273 K. · 8 Haziran 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Marangoz atölyesinde çalışan işçi, gürültü ve toz nedeniyle günlük çalışma süresinin yedi buçuk saatle sınırlı olduğunu ileri sürerek fazla çalışma ücreti ve toplu iş sözleşmesindeki kısa çalışma primini istedi. İlk derece mahkemesi, işyerinde yapılan keşif ve iki bilirkişi heyetinin ölçüm yöntemiyle çalışma koşullarına ilişkin bulgularını esas alarak talepleri reddetti. Bu sonuca karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi Yargıtayca onandı.

 

Hukuki İlke

 

Kısa çalışma primi bu uyuşmazlıkta işyerindeki toplu iş sözleşmesine dayanan bir ödemeydi. Temyiz incelemesinde, iki ayrı heyetin değerlendirmesiyle belirlenen çalışma koşullarının ilgili yönetmeliğin kapsamında olmadığına ilişkin hüküm korundu.

 

Sonuç

 

İşçinin istinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararı oybirliğiyle onandı. Fazla çalışma ücreti ve kısa çalışma primi talepleri reddedilmiş oldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik — m. 4

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 370, 371

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

9. Hukuk Dairesi         2026/2277 E.  ,  2026/5273 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1485 E., 2025/3206 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 57. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/244 E., 2025/97 K.


Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait ... Fabrika Müdürlüğü marangoz atölyesinde çalıştığını, ... Sendikası üyesi olarak işletme toplu iş sözleşmelerinden yararlandığını, Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik'in (Yönetmelik) "Günde azami 7,5 saat çalışılabilecek işler" kenar başlıklı 4/-(s) hükmünde "Pnömokonyoz yapan tozlu işler", 4/s-(I) hükmünde ise "Pnömokonyoz yapan tozların bulunduğu işyerlerindeki işler." ile "Gürültülü işler" başlıklı 4/p-(1) alt bendinin "Gürültü düzeyi en yüksek maruziyet etkin değerini (8h=85 dB(A)) aşan işler" şeklinde düzenlendiğini, davacının çalıştığı atölyede 2017 yılında ölçümler yapılmış ise de ölçümlerin usule aykırı şekilde gerçekleştirildiğini, davacının yaptığı iş nedeniyle Yönetmelik kapsamına alınması gerektiğini, kaldı ki gürültü maruziyet değeri düşük çıksa dahi tehlikeli ortam mevcut olduğunu, çalışma ortamının hem gürültüye hem de pnömokonyoz yapan tozlara müsait olup davacının sürekli risk altında olduğunu, toplu iş sözleşmenin 52. maddesi hükmü gereğince davacıya kısa çalışma priminin ödenmediğini, davacının günde en fazla 7,5 saat çalıştırılması gerekirken 8,5 saat çalıştırıldığını ileri sürerek kısa çalışma primi ve fazla çalışma ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacıların çalıştığı ahşap atölyesinde aydınlatma, toz, ... konfor, gürültü ölçümlerinin yapıldığını, aydınlatma değeri dışındaki tüm değerlerin (toz, ... konfor, gürültü) sınır değerlere göre uygun çıktığını, çalışma koşullarının Yönetmelik kapsamı dışında kaldığının tespit edildiğini, aydınlatma ile ilgili olarak da lamba değişimi yapılarak aksaklığın giderildiğini, bu nedenle davacının anılan Yönetmelik kapsamında kabul edilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı işyerinde keşif yapılarak bilirkişi heyeti tarafından sunulan raporda, davacının çalıştığı bölümde yapılan ölçümlerin yasal sınırın altında kalması, yapılan ölçüm metotlarının uygun olması, ölçüm noktası ölçüm sayısı gibi parametrelerin uygun olması, ölçüm sonuç karşılaştırma ve değerlerinin kanunlarda belirtilen değerlere uygun olması ve yapılan keşif sonucuna göre davacının yaptığı işin mevcut çalışma koşulları ve şartları altında dava konusu Yönetmelik kapsamına girmediğinin tespiti edildiği, davacı tarafın itirazı üzerine alınan ikinci bilirkişi heyeti raporunda da davacının çalıştığı işyeri ve yaptığı işin Yönetmelik kapsamında olmadığının tespit edildiği, iki farklı bilirkişi heyetinden alınan raporlara göre davacının çalıştığı işyerinin ve yaptığı işin Yönetmelik kapsamında bulunmadığı, davacının talep edebileceği işçilik alacakları bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. İşyerinde pnömokonyoza sebep olabilecek toz ölçümü yapılmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, bilirkişi raporlarına karşı itirazların dikkate alınmadığını,

2. Yönetmelik kapsamında çalışma yapılması için sadece pnömokonyoz yapan tozların bulunduğu işyerlerinde çalışma kıstasının yeterli görüldüğünü, bunun dışında sınır değer, minimum çalışma süresi gibi başka bir şart öngörülmediğini,

3. Gürültü ölçümleri konusunda, 2017 yılında gerçeğe aykırı olarak yapılan ölçümler baz alınarak karar verildiğini, işyerindeki gürültü kaynaklarının her değişiminde işverence gürültü ölçümü yapılması gerektiğini, işyerinde 2017 yılında yapılan ölçümler esas alınmış ise de anılan ölçümlerin usule uygun yapılmadığını, davacı ve arkadaşlarının olağan çalışmaları esnasında bu tezgah ve havalandırmaların devamlı çalıştığını, bu tezgah ve havalandırmaların gürültüsüne maruz kalındığını, usulsüz şekilde yapılan ölçümlerde dahi gürültü maruziyet seviyesinin 84,3 dB(A) çıktığını, normal koşullarda ölçüm yapılsaydı eşik değeri geçeceğinin sabit olduğunu,

4. Hükme esas alınan bilirkişi raporunun hukuka aykırı şekilde 2017 yılında yapılan gürültü ölçümlerine göre düzenlenmesi, aradan uzun zaman geçmesine rağmen yeni bir ölçüm yapılmaması, pnömokonyoz bakımından yapılan değerlendirmelerin Yönetmelik'in amacına aykırı olması sebebiyle kabul edilemeyeceğini, kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının görev ve çalışma şartlarının Yönetmelik kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve buna bağlı olarak davacının fazla çalışma ücreti ile kısa çalışma primi alacaklarına hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Gürültüde 7,5 Saat ve Kişisel Maruziyet

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Kaynak İşinde Günlük Çalışma Sınırı ve Fiilî Maruziyet

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Matbaada Kurşunla Çalışmada Günlük Süre Sınırı İçin Fiilî Maruziyetin Araştırılması

Tüm İş Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Çalışma Süresi, Fazla Çalışma Ücreti ve İşyeri Primleri

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2026/2277

 

Karar No

2026/5273

 

Karar Tarihi

8 Haziran 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page