Sosyal Mühendislik ve Uzaktan Erişimle Banka Promosyonu Dolandırıcılığı

Sahte banka promosyonu vaadiyle başlayan bir telefon görüşmesi, birkaç dakika içinde telefona uzaktan erişim sağlanmasına, mobil bankacılık hesabından para gönderilmesine veya kişi adına kredi kullanılmasına dönüşebilir. Böyle bir olayda sonuç; yalnızca “dolandırıldım” denilerek değil, ilk anda alınan önlemler, korunan dijital deliller ve bankaya yapılan yazılı bildirim birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Bu rehber, banka promosyonu dolandırıcılığı ile sosyal mühendislik ve uzaktan erişim yöntemlerinin nasıl birleştiğini; mağdurun hesabını nasıl koruyacağını, hangi delilleri saklayacağını ve hangi hukuk yollarına başvurabileceğini açıklar. İnceleme, Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, bankacılık mevzuatı ve doğrulanmış Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır.

1. Banka Promosyonu Dolandırıcılığı Nasıl Başlar?

Dolandırıcı; banka çalışanı, çağrı merkezi görevlisi, kamu personeli veya emeklilik promosyonu danışmanı gibi davranabilir. “Promosyonunuz yenilendi”, “ek ödemeniz hazır”, “işlemi bugün tamamlamazsanız hakkınız yanar” gibi ifadelerle güven ve aciliyet duygusu oluşturur. Arayan numaranın bankaya benzemesi ya da ekranda kurumsal bir ad görünmesi, aramanın gerçek olduğunu kanıtlamaz.

1.1. Sosyal Mühendislik Aşaması

Sosyal mühendislikte hedef, teknik bir sistemi kırmaktan önce kişiyi yönlendirmektir. Dolandırıcı mağdurun adı, bankası, emeklilik durumu veya kısmi kart bilgileri gibi önceden elde edilmiş verileri kullanarak inandırıcılığını artırabilir. Ardından SMS doğrulama kodu, mobil bankacılık şifresi, kart bilgisi ya da uygulama yükleme talebinde bulunur.

Banka promosyonu almak için bir görevlinin telefona uzaktan erişim uygulaması yükletmesi, ekran paylaşımı istemesi veya tek kullanımlık şifre talep etmesi olağan bir bankacılık işlemi değildir. BDDK da kendisini banka ya da kurum görevlisi olarak tanıtan kişilerin uygulama yükletme ve müşteri bilgilerini alma girişimlerine karşı kamuoyunu uyarmıştır.

1.2. Uzaktan Erişim Aşaması

Mağdura uzaktan destek, ekran paylaşımı veya cihaz yönetimi işlevi gören bir uygulama yükletilebilir. Uygulamaya erişilebilirlik, ekran görüntüleme, bildirim okuma, mikrofon, SMS ya da cihaz yöneticisi izni verildiğinde saldırgan telefonda yapılan işlemleri görebilir veya bazı işlemleri uzaktan yönetebilir. Bazen uygulama resmî mağazadan, bazen mesajla gönderilen bir bağlantı ya da APK dosyası üzerinden yükletilir.

Bu erişim; mobil bankacılık oturumunun açılması, işlem onaylarının görülmesi, yeni alıcı tanımlanması, FAST/EFT yapılması, nakit avans çekilmesi veya dijital kredi başvurusu için kullanılabilir. Dolandırıcı aynı anda mağduru telefonda tutarak bildirimleri fark etmesini de engellemeye çalışabilir.

1.3. Para Aktarma Aşaması

Para çoğu kez tek bir hesapta bekletilmez; farklı banka, ödeme veya kripto varlık hesaplarına aktarılabilir. Bu nedenle bankaya ve adli makamlara yapılacak bildirimde ilk alıcı hesabın yanında işlem saati, tutar, dekont, referans numarası ve açıklama bilgisi eksiksiz verilmelidir. Hesabını başkasına kullandıran kişinin sorumluluğu da somut olayda bilgisi, iradesi ve katkısına göre ayrıca araştırılır.

2. Dolandırıcılığı Fark Edince İlk 30 Dakikada Ne Yapılmalı?

İlk amaç, saldırganın erişimini kesmek ve para hareketini durdurmaktır. İşlemleri mümkünse şüpheli telefondan değil, güvenli olduğu bilinen başka bir cihazdan yapın.

1. Bağlantıyı kesin: Telefonu uçak moduna alın; Wi-Fi, mobil veri ve Bluetooth bağlantılarını kapatın. Cihazı hemen sıfırlamayın ve delilleri kaydetmeden uygulamayı silmeyin.

2. Bankayı resmî numarasından arayın: Mobil ve internet bankacılığını, kartları ve para transferlerini geçici olarak kapattırın. Yeni alıcı, kredi, nakit avans ve limit artırımı bulunup bulunmadığını sorun. Başvuru numarasını kaydedin.

3. Şüpheli işlemleri ayrı ayrı bildirin: Her transfer için tutarı, saati, alıcı IBAN’ını ve işlem referansını belirtin. Alıcı bankaya dolandırıcılık bildirimi iletilmesini ve uygun koşullarda hesabın askıya alınması sürecinin değerlendirilmesini isteyin.

4. Temel hesapları güvenli cihazdan koruyun: Önce e-posta hesabının, ardından bankacılık, e-Devlet ve diğer önemli hesapların şifrelerini değiştirin. Aynı şifreyi kullandığınız diğer hesapları da yenileyin; aktif oturumları sonlandırın.

5. Adli başvuruyu geciktirmeyin: Polis, jandarma veya Cumhuriyet başsavcılığına ayrıntılı bir kronoloji ve delillerle başvurun. Yalnızca telefon numarasını değil, banka hareketlerinin ve cihaz kayıtlarının da araştırılmasını talep edin.

Telefonu kapatmak tek başına yeterli değildir. SIM kart, e-posta, bankacılık oturumu veya başka cihazlarda açılmış oturumlar üzerinden risk sürebilir. Banka ve GSM operatörüyle görüşürken yalnızca resmî internet sitesindeki numaraları kullanın.

3. Hangi Deliller Korunmalı?

Delillerin bir kısmı mağdurun elindedir; bir kısmı ise banka, GSM operatörü veya dijital hizmet sağlayıcısından ancak savcılık ya da mahkeme aracılığıyla alınabilir.

Aşağıdaki kayıtları silmeden saklayın:

• Arayan numara, arama saati, görüşme süresi ve varsa sesli mesajlar,

• SMS, WhatsApp veya diğer mesajlar; bağlantılar, kullanıcı adları ve profil görüntüleri,

• Yükletilen uygulamanın adı, simgesi, mağaza bağlantısı veya APK dosyası ile verilen izinler,

• Banka bildirimleri, doğrulama mesajları, işlem dekontları, alıcı IBAN’ları ve referans numaraları,

• Varsa kredi sözleşmesi, onay ekranı, sigorta veya ücret kesintisi kayıtları,

• Bankayla yapılan görüşmelerin tarih ve saatleri, başvuru numaraları ve yazılı cevaplar.

Cihazı incelemeye elverişsiz hâle getirebilecek biçimde sıfırlamak, temizleme uygulaması çalıştırmak veya kayıtları değiştirmekten kaçının. Ekran görüntülerinin yanında mümkünse ilgili ekranı baştan sona gösteren kayıtlar alın; ancak kişisel verileri herkese açık biçimde paylaşmayın.

4. Olay Hangi Suçu Oluşturabilir?

Suçun adı kullanılan anlatıma değil, paranın nasıl çıkarıldığına ve mağdur iradesinin nasıl etkilendiğine göre belirlenir. Sosyal mühendislikle mağdurun aldatılıp kendi iradesiyle ödeme yapması hâlinde TCK m.158/1-f kapsamındaki bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık gündeme gelebilir.

Mağdurun bankacılık bilgileri ele geçirildikten sonra hesaba yetkisiz girilip, mağdurun para aktarma iradesi olmaksızın transfer yapılması ise olayın özelliklerine göre TCK m.142/2-e kapsamındaki bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık olarak değerlendirilebilir. Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 18.11.2025 tarihli, 2023/17723 E., 2025/20247 K. sayılı kararı, oltalama yoluyla elde edilen bilgiler kullanılarak hesaptan para aktarılması bakımından bu ayrımın önemini gösterir.

Kartın veya kart bilgilerinin kullanılması TCK m.245’i; sisteme hukuka aykırı erişim veya veriye müdahale ise koşulları varsa TCK m.243 ve m.244’ü de gündeme getirebilir. Aynı olayda hangi hükmün uygulanacağı, eylemlerin sırası, mağdurun onayı ve teknik kayıtlar incelenmeden kesinleştirilemez.

5. Para Transferi Nasıl Durdurulabilir?

25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren CMK m.128/A, belirli bilişim ve dolandırıcılık suçlarında suçtan elde edildiğine ilişkin makul şüphe bulunan hesapların banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından 48 saate kadar askıya alınabilmesine imkân tanır. Kuruluş, askıya alma işlemini ilgili Cumhuriyet başsavcılığına ve hesap sahibine bildirir.

Askıya alma, paranın otomatik olarak mağdura döndüğü anlamına gelmez. Soruşturma makamınca elkoyma, hesap hareketlerinin izlenmesi ve suçtan elde edilen değerin tespiti gerekir. CMK m.128/A/5 kapsamındaki koşullar oluşmuşsa mağdur, soruşturma aşamasında suçtan elde edilen paranın kendisine iadesini Cumhuriyet savcısından isteyebilir. Sürecin ayrıntıları için hesabın askıya alınması ve elkoyma rehberini inceleyebilirsiniz.

6. Banka Her Olayda Zararı Ödemek Zorunda mı?

Hayır. Bankanın sorumluluğu da müşterinin davranışı da somut olayın teknik ve hukuki delilleriyle incelenir. Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik, bankaların olağandışı veya dolandırıcılık amaçlı olabilecek elektronik işlemleri izlemeye yönelik mekanizmalar kurmasını öngörür.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.09.2025 tarihli, 2024/304 E., 2025/525 K. sayılı kararında; olağandışı işlemlere rağmen yeterli güvenlik tedbirini almayan bankanın sorumluluğu, izinsiz işlemlerin mevduat üzerindeki etkisi ve bankanın müşteri kusurunu ispat yükü ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Bu karar, her mağdura otomatik ödeme yapılacağı anlamına gelmez; işlem profili, bankanın uyarıları, kullanılan doğrulama yöntemi, müşteri tarafından paylaşılan bilgiler ve bankanın müdahale imkânı birlikte incelenir.

Müşterinin uzaktan erişim izni vermesi veya kod paylaşması, bankanın güvenlik yükümlülüklerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak Türk Borçlar Kanunu m.52 çerçevesinde tazminatın kapsamını etkileyebilecek birlikte kusur tartışmasına yol açabilir. Bu nedenle bankaya yapılacak başvuruda yalnızca sonuç değil, olağandışı işlemlerin neden engellenmediği de sorulmalıdır.

7. Bankaya Başvuru ve Tazmin Yolları

Bankaya mümkünse aynı gün yazılı başvuru yapın. İşlemlerin yetkisiz olduğunu, uzaktan erişim ve sosyal mühendislik şüphesini, bildirim saatini ve talebinizi açıkça belirtin. Mobil bankacılık oturum kayıtlarının, IP ve cihaz bilgilerinin, işlem onay akışının, çağrı kayıtlarının ve güvenlik uyarılarının korunmasını isteyin.

Bankanın cevabına göre Türkiye Bankalar Birliği Bireysel Müşteri Hakem Heyeti, tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu değerlendirilebilir. 2026 yılında tüketici hakem heyetleri için parasal sınır 186.000 TL olarak belirlenmiştir. Uyuşmazlığın tüketici işlemi niteliği, talep tutarı, görev, yetki ve süreler ayrıca incelenmelidir. Ceza soruşturması ile bankaya karşı özel hukuk talebi birbirinden ayrı süreçlerdir.

8. Savcılık Başvurusunda Neler Talep Edilmeli?

Başvuruda olayın dakika dakika kronolojisi kurulmalı; yalnızca şüpheli telefon numarasının sahibinin sorulmasıyla yetinilmemelidir. Alıcı ve devam hesaplarının hareketleri, hesap açılış belgeleri, IP ve cihaz kayıtları, para çekilmişse ATM/kamera görüntüleri, GSM trafik ve baz bilgileri, uygulama ve bağlantı kayıtları ile banka güvenlik loglarının korunması talep edilmelidir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 02.02.2026 tarihli, 2026/247 E., 2026/1079 K. sayılı kararı, telefona uzaktan erişim iddiası ve banka hareketleri bulunan bir olayda teknik ve mali izler yeterince araştırılmadan soruşturmanın kapatılmasının hukuka aykırı olabileceğini ortaya koymaktadır.

9. Ankara ve Yenimahalle’de Başvuru Düzeni

Ankara veya Yenimahalle’de bulunan mağdur, gecikmeden en yakın kolluk birimine ya da Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Dosyanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına mı, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığına mı yoksa başka bir yer başsavcılığına mı ait olduğu; eylemin gerçekleştiği yer, sonuç ve bağlantılı işlemlere göre belirlenir. Yanlış adli birime başvurulduğu düşüncesiyle zaman kaybetmek yerine, ilk başvuruda tüm dekont ve dijital kayıtları sunmak önemlidir.

Yerel başvurunun yanında bankanın dolandırıcılık birimine yapılacak bildirim ülke çapındaki para akışını durdurmaya yöneliktir. Bilişim hukuku ve ceza hukuku süreçlerinin teknik verilerle birlikte yürütülmesi, eksik araştırma riskini azaltır.

10. Banka Promosyonu Dolandırıcılığından Nasıl Korunulur?

• Promosyon başvurusunu yalnızca bankanın resmî mobil uygulaması, internet sitesi, şubesi veya doğrulanmış çağrı merkezi üzerinden yapın.

• Telefonunuza uzaktan erişim, ekran paylaşımı veya bilinmeyen APK uygulaması yüklemeyin.

• Tek kullanımlık şifreyi, kart şifresini ve mobil bankacılık parolasını hiç kimseyle paylaşmayın.

• Arayan kişinin verdiği numarayı kullanmayın; görüşmeyi kapatıp bankanın resmî numarasını kendiniz arayın.

• İşlem onay ekranında alıcıyı, tutarı ve işlem türünü okumadan onay vermeyin.

• Para transferi, kredi ve nakit avans limitlerini ihtiyacınıza göre düşük tutun; anlık bildirimleri açık bırakın.

Türkiye Bankalar Birliğinin finansal güvenlik bilgilendirmeleri de güncel dolandırıcılık yöntemlerine karşı temel önlemleri açıklar.

11. Değerlendirme

Banka promosyonu dolandırıcılığında en kritik unsur zamandır. Bağlantının kesilmesi, bankanın resmî kanaldan aranması, delillerin bozulmadan saklanması ve ayrıntılı adli başvuru aynı zincirin parçalarıdır. Para transferinin geri alınması ve bankanın sorumluluğu garanti edilemez; sonuç, işlemin teknik izi ve tarafların somut davranışları üzerinden belirlenir.

12. Sıkça Sorulan Sorular

1. Banka promosyonu için uzaktan erişim uygulaması gerekir mi?

Hayır. Banka promosyonu işlemleri için bir görevlinin telefonunuza uzaktan erişmesi gerekmez.

2. Uzaktan erişim uygulamasını yükledim; ne yapmalıyım?

Bağlantıyı kesin, bankanızı resmî numarasından arayın, delilleri saklayın ve güvenli cihazdan şifrelerinizi değiştirin.

3. Telefonu hemen sıfırlamalı mıyım?

Önce ekran görüntülerini ve işlem kayıtlarını saklayın. Delilleri korumadan sıfırlama yapmak incelemeyi güçleştirebilir.

4. Banka kaybımı mutlaka öder mi?

Hayır. Bankanın güvenlik önlemleri, işlemin niteliği ve müşteri davranışı somut delillerle değerlendirilir.

5. Doğrulama kodunu paylaşmış olmam bütün haklarımı ortadan kaldırır mı?

Hayır; ancak kusur değerlendirmesini etkileyebilir. Bankanın güvenlik yükümlülükleri yine ayrıca incelenir.

6. FAST ile gönderilen para geri alınabilir mi?

Garanti değildir. Bankaya ve savcılığa hızlı bildirim, paranın ulaştığı hesabın zamanında durdurulması ihtimalini artırabilir.

7. CMK m.128/A kapsamında hesap kaç saat askıya alınabilir?

Kanundaki koşullar varsa ilgili kuruluş hesabı en fazla 48 saat askıya alabilir.

8. Şikâyeti nereye yapabilirim?

En yakın polis, jandarma veya Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilirsiniz.

9. En önemli deliller nelerdir?

Mesajlar, arama kayıtları, uygulama bilgileri, banka bildirimleri, dekontlar, alıcı hesap ve başvuru numaralarıdır.

10. Adıma çekilen dijital krediden sorumlu olur muyum?

Otomatik bir cevap yoktur. Kimlik doğrulama, onay süreci, banka önlemleri ve olayın teknik izi incelenir.

11. Paranın gönderildiği hesap sahibi de sorumlu mudur?

Sorumluluk; hesap sahibinin bilgisi, iradesi ve para aktarımına katkısı somut delillerle belirlenir.

12. Ankara’da hangi savcılığa başvurmalıyım?

En yakın başsavcılığa başvurabilirsiniz; kesin yetkili birim olay yeri ve bağlantılı işlemlere göre belirlenir.

Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.