top of page

Ücretsiz Avukat İçin Nereye Başvurulur? Ankara'da Adli Yardım Rehberi

Yazarın fotoğrafı: Av. Mete ŞAHİN
Av. Mete ŞAHİN
17 Eyl
4 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 3 gün önce

Ankara’da adli yardım başvurusu rehberi: Ücretsiz avukat için nereye başvurulur? Avukat Mete ŞAHİN logosuyla.


Avukat tutmaya veya dava giderlerini ödemeye gücünüz yetmiyorsa başvuracağınız yer, ihtiyacınıza göre değişir. Hukuk uyuşmazlığında barodan avukat, mahkemeden de yargılama giderleri için adli yardım isteyebilirsiniz. Davanın avukatla takibi gerekiyorsa mahkeme bu desteği de sağlayabilir. Ceza dosyalarında ise müdafi veya mağdur vekili görevlendirilmesinin ayrı koşulları vardır.


Bu rehberde, Ankara'da yaşayan kişiler bakımından bu üç yolun hangisinin ne zaman kullanılacağı ile Ankara Barosu Adli Yardım Bürosu'na yapılacak başvuruda istenen belgeler açıklanmaktadır.


1. Üç Farklı Yol, Üç Farklı Başvuru Yeri


  • Baro adli yardımı: Avukatlık ücretini ve diğer yargılama giderlerini karşılayamayan kişi, avukat görevlendirilmesi için baronun adli yardım bürosuna veya temsilcisine başvurabilir.

  • Müdafi veya vekil görevlendirmesi: Ceza dosyasında şüpheli veya sanığın müdafi talebi ile mağdurun vekil talebi farklı koşullara bağlıdır. Talep kolluğa, savcılığa veya mahkemeye bildirilebilir.

  • Mahkemeden adli yardım: Mahkemeden giderler için geçici muafiyet istenebilir. Dava avukatla takibi gerektiriyorsa adli yardım kararı avukat teminini de kapsayabilir.


Bu üç yol birbirinin alternatifi değildir. Örneğin ceza soruşturmasında kendisine müdafi görevlendirilen bir kişi, aynı olaydan doğan tazminat davası için ayrıca baro adli yardımına başvurabilir.


2. Ankara'da Baro Adli Yardım Başvurusu


1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 176–179. maddeleri uyarınca baronun adli yardım bürosuna veya temsilcisine başvurabilirsiniz. Ankara Barosuna başvururken ekonomik durumunuzu ve hukuki yardım istediğiniz işi gösteren belgeleri hazırlayın.


2.1. Başvuruda İstenen Belgeler


Ankara Barosunun başvuru için istediği belgelerin tam listesi hem gerekli sorgu çıktılarını hem de başvuru yerlerini gösterir. Belgeleri hazırlarken özellikle şu kalemleri kontrol edin:


  • Muhtardan alınacak fakirlik ilmühaberi

  • İkametgâh belgesi

  • Araç kayıt sorgusu (T.C. kimlik numarası görünecek şekilde)

  • Türkiye genelinde taşınmaz sorgusu veya Web Tapu çıktısı; hisseli taşınmaz varsa hisse bilgisi

  • Çalışıyorsa maaş bordrosu veya gelir belgesi; çalışmıyorsa SGK'dan 4A, 4B ve 4C gelir belgesi

  • Banka hesabı sorgusu; hesabınız varsa ilgili bankaların son üç aylık hesap dökümleri ve varsa altın veya döviz hesabı dökümleri

  • Takasbank bireysel emeklilik sorgulaması çıktısı

  • Sosyal yardım bilgileri sorgulaması (son iki yıl içinde başvuru yapılıp yapılmadığı)

  • Vergi levhası sorgulaması çıktısı

  • Nüfus cüzdanı fotokopisi

  • Konut belgesi (mülk ise tapu, kirada ise sözleşme veya makbuz, karşılıksız oturuluyorsa oturum bildirimi)

  • Açılmış dava varsa ilgili belgelerin fotokopileri


Resmî listede ayrıca gelir testi, Çiftçi Kayıt Sistemi, hayvan varlığı, alacaklı veya borçlu olunan icra dosyaları ve sahibi, ortağı veya yetkilisi olunan işletmeler için sorgu çıktıları da yer alır. Baro, başvuru belgelerinin bir aydan eski olamayacağını bildiriyor. Gitmeden önce Ankara Barosu Adli Yardım Merkezinin Belgeler bölümünden güncel listeyi ve başvuru yerlerini kontrol edin.


2.2. Başvurudan Sonraki Süreç


Başvurunuz kabul edilirse baro bir avukat görevlendirir. Görevlendirilen avukat, bu iş için sizinle ayrıca ücret sözleşmesi yapmaz. Ancak bu, dava harçları ve diğer giderlerin de kendiliğinden karşılanacağı anlamına gelmez.


3. Ceza Dosyalarında Müdafi ve Vekil Görevlendirmesi


Şüpheli veya sanık, müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan edip avukat isterse kendisine müdafi görevlendirilir. Kanunun zorunlu müdafilik öngördüğü hâllerde ise müdafii bulunmayan kişiye, talep etmesi beklenmeden müdafi görevlendirilir. Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.150.


Mağdur veya şikâyetçinin vekil talebi her suçta aynı sonucu doğurmaz. CMK m.234 ve m.239, suçun türüne ve kişinin durumuna göre talep üzerine veya talep aranmadan görevlendirme yapılabilen hâlleri ayrı ayrı düzenler. Ceza dosyasındaki diğer aşamalar ceza hukuku sayfasında yer almaktadır.


4. Mahkemeden Adli Yardım Talebi


Yargılama veya takip giderlerini ödemek geçiminizi ya da ailenizin geçimini önemli ölçüde zorlayacaksa ve talebiniz açıkça dayanaktan yoksun değilse adli yardım isteyebilirsiniz. Başvuruda mali durumunuzu gösteren belgeleri sunun. Dava için asıl talebi karara bağlayacak mahkemeye, icra ve iflas takibi için takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesine başvurulur. Mahkeme yardımın tamamını veya bir kısmını sağlayabilir.


Davanın avukatla takibi gerekiyorsa adli yardım, avukat teminini de kapsayabilir. Mahkemenin talebi üzerine avukatı baro görevlendirir; ücret yargılama gideri olarak Hazineden ödenir. Giderlerden geçici muafiyet ise dava sonunda hiç ödeme yapılmayacağı anlamına gelmez. Dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.334–336, 339 ve 340. Dava açma maliyetlerinin genel çerçevesi için 2026 dava açma maliyetleri yazısı incelenebilir. Dosyanın hangi adliyede görüleceği konusunda ise Ankara adliye rehberi yol gösterici olabilir.


Boşanma davasında harç, gider avansı ve avukatlık ücretinin tutarları ile adli yardımın bu giderlere etkisi için boşanma davası ücreti yazısına bakılabilir.



5. Sık Sorulan Sorular


Ücretsiz avukat için nereye başvurulur?

Ankara'da baro adli yardımı için Ankara Barosu Adli Yardım Bürosu'na başvurulur. Ceza dosyalarında ise avukat talebi doğrudan kolluğa, Cumhuriyet savcılığına veya mahkemeye bildirilir.


Adli yardım başvurusunda hangi belgeler istenir?

Kimlik, ikamet, gelir ve malvarlığına ilişkin belgeler istenir. Ankara Barosunun güncel listesinde banka dökümleri, icra dosyaları ile ticari ve tarımsal kayıtlara ilişkin sorgular da yer alır. Açılmış bir dava varsa ilgili belgeleri de götürün.


Belgelerin ne kadar güncel olması gerekir?

Ankara Barosu'nun listesinde belgelerin bir aydan eski olamayacağı belirtilmektedir.


Adli yardımdan yararlanan kişi avukata ücret öder mi?

Baronun görevlendirdiği avukat, bu iş için sizden ayrıca avukatlık ücreti istemez. Mahkeme harçları ve diğer yargılama giderleri ise ayrı değerlendirilir.


Ceza dosyasında avukat istemek için maddi durumu belgelemek gerekir mi?

Şüpheli veya sanığın talebinde, müdafi seçebilecek durumda olmadığına ilişkin beyanı esas alınır. Zorunlu müdafilikte talep aranmaz. Mağdur için vekil görevlendirilmesi farklı koşullara bağlıdır.


Mahkemeden adli yardım almak avukat sağlar mı?

Evet, ancak her dosyada kendiliğinden avukat atanmaz. Davanın avukatla takibi gerekiyorsa mahkemenin talebi üzerine baro bir avukat görevlendirebilir (HMK m.335/1-ç ve m.340).


Adli yardım her talep için verilir mi?

Hayır. Başvuru, hem ekonomik durum hem de talebin niteliği bakımından baro tarafından değerlendirilir ve her başvuru kabul edilmeyebilir.


Başvuru için hangi adliyeye gidilmesi gerekir?

Ankara Barosunun güncel listesinde Sıhhiye, Ankara Batı ve Söğütözü adliyelerinde başvuru noktaları gösteriliyor. Noktaların çalışma günleri farklıdır. Baroya yapılan avukat başvurusu ile mahkemeye sunulan adli yardım talebi ayrı işlemlerdir.


Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.

Yorumlar


bottom of page