Boşanma Davasında WhatsApp Mesajları ve Ses Kaydı Delil Olur mu?

Boşanmayı düşünen veya kendisine dava açılan kişinin telefonunda hakaret, tehdit, sadakatsizlik ya da ekonomik baskı iddiasıyla ilgili mesajlar bulunabilir. Böyle bir durumda yalnızca mesajın ne söylediği değil, nasıl elde edildiği, kime ait olduğu ve hangi olayla bağlantılı olduğu da önemlidir. WhatsApp ekran görüntüsü bulunması, davanın mutlaka kazanılacağı anlamına gelmez.

Size gönderilen mesajı kendi telefonunuzdan sunmanız ile eşinizin hesabına izinsiz girerek yazışmalarını ele geçirmeniz aynı şekilde değerlendirilemez. Sesli mesaj, görüşmenin gizlice kaydedilmesi ve başkasından gelen ses dosyası da birbirinden ayrılmalıdır. Doğru başlangıç, yeni kayıt toplamaya çalışmadan önce elinizdeki belgenin hukukî durumunu değerlendirmektir.

1. WhatsApp Mesajları Boşanma Davasında Delil Olabilir mi?

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, elektronik verileri belge kapsamında değerlendirir. Ancak HMK m.199 anlamında belge bulunması, bu belgenin tek başına kesin ispat sağladığı anlamına gelmez. HMK m.189/2 uyarınca hukuka aykırı elde edilmiş deliller ispatta kullanılamaz; delillerin değerlendirilmesinde HMK m.198 de dikkate alınır.

Bir yazışmayı incelerken şu dört soruya ayrı cevap verilmelidir:

• Mesaja hangi yolla ulaşıldı?

• Mesajın tarafları ve tarihleri anlaşılabiliyor mu?

• Konuşma eksiksiz mi, yoksa yalnızca seçilmiş bir bölümü mü var?

• Yazışma, davada ileri sürülen hangi somut olayı açıklıyor?

Örneğin tartışma sırasında gönderilen bir cümlenin öncesi ve sonrası görülmeden değerlendirilmesi yanıltıcı olabilir. Dosya hazırlanırken “elimde çok mesaj var” demek yerine, her kaydın açıklamaya yardımcı olduğu olay belirlenmelidir. Çok sayıda ekran görüntüsü, düzenli ve ilgili bir delil sunumunun yerini tutmaz.

2. Kendi Telefonunuzdaki Mesajlar Nasıl Değerlendirilir?

2.1. Doğrudan Size Gönderilen Mesajlar

Eşinizin size gönderdiği mesajlarda, görüşmenin tarafı olmanız ile başkasının özel hesabına erişmeniz arasındaki fark önemlidir. Mesajın kendi hesabınızda bulunması, yine de içeriğin her yerde paylaşılabileceği anlamına gelmez. Dava ile ilgisi, sunumun kapsamı ve üçüncü kişilere ait bilgiler ayrıca değerlendirilmelidir.

Kendi cihazınızda bulunan yazışmayı değiştirmeden korumanız yararlı olur. Yalnızca kişi adı görünen bir görüntü yerine, hesabın kiminle ilişkili olduğunu açıklayan bilgiler de değerlendirme için hazırlanabilir. Telefon rehberine kaydedilen isim, tek başına mesajı gönderen kişinin kimliğini tartışmasız hâle getirmez.

2.2. Başkasının Size İlettiği Yazışmalar

Bir arkadaşınızın ilettiği ekran görüntüsünde, kaydın ilk kaynağı ile size ulaşma biçimi aynı şey değildir. Görüntüyü ileten kişi yazışmanın tarafı mıydı, görüntü hangi cihazdan alındı ve herhangi bir değişiklik yapıldı mı? Bu sorular cevaplanmadan belgenin güvenilirliği hakkında kesin sonuca varılmamalıdır.

Kaynağını bilmediğiniz kayıtları çoğaltmak veya sosyal medyada yayımlamak yerine, nasıl ulaştığını açıklayan bilgileri not edin. Kaydın kimden ve ne zaman geldiğini saklamak, kaynağa ilişkin değerlendirmeyi kolaylaştırabilir.

3. Eşin Telefonuna veya Hesabına İzinsiz Erişmek Neden Risklidir?

Evlilik, eşlerin birbirlerinin bütün hesaplarına sınırsız erişim hakkı bulunduğu anlamına gelmez. Bir şifrenin daha önce paylaşılmış olması da her zaman ve her amaçla erişime izin verildiğini tek başına göstermez. Delil elde etme amacı, kullanılan yöntemi kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.

Anayasa Mahkemesinin B.Y. başvurusuna ilişkin 14 Ekim 2021 tarihli resmî duyurusunda, eşin telefonundaki kişisel verilere casus yazılımla ulaşılması iddiası ele alınmaktadır. Duyuruda, B. No: 2018/30296 sayılı başvuruda 7 Eylül 2021 tarihinde kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiği açıklanmıştır. Değerlendirme, verilerin elde edilmesine ilişkin iddiaların etkili biçimde araştırılmaması üzerinedir; bütün boşanma dosyaları için otomatik bir delil kabul veya ret kararı değildir.

Bu nedenle gizli takip yazılımı kurmak, hesabı ele geçirmek veya özel yazışmaları yaymak bir delil hazırlama yöntemi olarak görülmemelidir. Kayıtla ilgili aile hukuku değerlendirmesi ile kişisel verilerin korunması ve ceza hukuku yönünden değerlendirme birbirinden ayrılmalıdır.

4. Sesli Mesaj ile Gizli Ses Kaydı Aynı mıdır?

WhatsApp üzerinden kişinin bilerek gönderdiği sesli mesaj, sonradan gizlice kayda alınan yüz yüze konuşmayla aynı koşullarda oluşmaz. Bir üçüncü kişinin gönderdiği ses dosyasında ise kaydı kimin yaptığı ve size hangi yolla ulaştığı da araştırılmalıdır.

“Konuşmanın tarafıyım, istediğim her şeyi kaydedebilirim” veya “boşanma için alınan her gizli kayıt geçerlidir” şeklinde genel kabullerle hareket edilmemelidir. Kayıt önceden planlandı mı, nasıl elde edildi, kimleri kapsıyor ve hangi amaçla kullanılacak? Somut olay değerlendirmesinde bu ayrıntılar önem taşır.

Ani gelişen olaylara ilişkin değerlendirmeler, sürekli gizli kayıt yapılmasına genel izin olarak yorumlanamaz. Şiddet veya tehdit tehlikesinde öncelik kişisel güvenlik ve yetkili makamlara başvurudur; güvenliğinizi riske atarak kayıt oluşturmaya çalışmayın. Konunun ceza yargılaması boyutu için ses ve görüntü kayıtlarının delil niteliğine ilişkin yazımız ayrıca incelenebilir.

5. Ekran Görüntüsü Yeterli midir, Bilirkişi Gerekir mi?

Ekran görüntüsü, inceleme bakımından başlangıç noktası olabilir; fakat görüntünün varlığı tüm tartışmaları sona erdirmez. Karşı taraf mesajın kendisine ait olmadığını, değiştirildiğini veya bağlamından koparıldığını ileri sürebilir. Bu durumda asıl cihazın ve mevcut dijital kaydın korunması önem kazanır.

HMK m.266, hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren konularda mahkemenin bilirkişi incelemesine başvurmasını düzenler. Her WhatsApp mesajı sunulmadan önce mutlaka özel bilirkişi raporu satın alınması gerektiği söylenemez. Teknik incelemeye ihtiyaç, uyuşmazlığa ve dosyadaki itirazlara göre belirlenir.

Noter tespiti, çıktı alınması veya dosyanın başka biçime çevrilmesi de kaydın elde edilme yöntemindeki sorunu kendiliğinden gidermez. Bir belgenin mevcut olduğunun gösterilmesi ile hukuka uygunluğunun ve içeriğinin doğruluğunun kabul edilmesi farklı konulardır.

6. Mesajlar Dava Dosyasına Sunulurken Nasıl Düzenlenebilir?

İlk değerlendirme için küçük ve anlaşılır bir dosya hazırlamak yararlıdır. Aşağıdaki çalışma düzeni, mahkemenin veya avukatınızın belirleyeceği sunum yönteminin yerine geçmez:

• Olayları tarih sırasıyla kısa cümlelerle yazın.

• Her olayın yanına ilgili mesajın tarihini ve dosya adını ekleyin.

• Yazışmanın hangi hesapta bulunduğunu ve nasıl elde edildiğini açıklayın.

• Ekran görüntüsü ile asıl dijital kayıt arasındaki bağlantıyı koruyun.

• Daha önce mahkemeye sunulan belgeleri ve verilen ara kararları ayrı tutun.

• Uyuşmazlıkla ilgisiz özel bilgileri gereksiz yere dolaşıma sokmayın.

HMK m.194 kapsamında hangi delilin hangi vakıaya ilişkin olduğunun açıklanması önemlidir. Örneğin ödeme yapılmadığı iddiasına ilişkin mesaj ile hakaret iddiasına ilişkin mesajı ayrı başlıklarda göstermek, dosyanın anlaşılmasını kolaylaştırabilir.

Bir ekran görüntüsü üzerinde işaretleme yapılacaksa değiştirilmemiş asıl nüshayı ayrıca koruyun. Açıklama notunu, mesajın kendi içeriğiymiş gibi görünmeyecek biçimde ayrı hazırlayın. Yapay zekâ araçlarıyla konuşma tamamlamak, eksik kelimeler üretmek veya ses üzerinde anlamı değiştiren işlemler yapmak güvenilirliği zedeler.

7. Mesajlar Sonradan Bulunursa Sunulabilir mi?

Delillerin kanundaki süre ve usule uygun gösterilmesi gerekir. HMK m.145, geç sunum yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa veya zamanında sunulamaması ilgili tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa mahkemenin izin verebilmesini düzenler. Bu, sınırsız bir sonradan delil sunma hakkı değildir.

Bu nedenle “dilekçeler verildikten sonra hiçbir delil sunulamaz” demek de “karara kadar her belge her zaman eklenebilir” demek de doğru bir yönlendirme olmaz. Belgenin ne zaman bulunduğu, daha önce neden sunulamadığı ve hangi aşamada olunduğu açıklanmalıdır.

Tebligat aldıysanız yalnızca mesajları toplamakla ilgilenip dosyadaki süreleri gözden kaçırmayın. Boşanma davası tebligatı sonrasında yapılacak işlemler, mevcut belge hazırlığıyla birlikte değerlendirilmelidir.

8. Silinen veya Değiştirildiği İleri Sürülen Kayıtlarda Ne Yapılmalı?

Bir mesajın silinmiş olması, mutlaka geri getirilebileceğini göstermez. “Bütün silinen WhatsApp mesajlarını kesin çıkarırız” şeklindeki vaatlere güvenerek cihaz veya hesap erişimini tanımadığınız kişilere teslim etmeyin. Öncelikle hangi kaydın mevcut olduğu ve inceleme yapılabilecek kaynak belirlenmelidir.

Kendi cihazınızdaki mevcut veriler üzerinde gelişigüzel kurtarma işlemleri uygulamak yerine, teknik inceleme gerekip gerekmediğini değerlendirin. Karşı tarafın hesabına erişmeye çalışmak ile kendi elinizdeki kaydı korumak aynı işlem değildir. Sahte olduğu ileri sürülen bir görüntüde de yalnızca “bana ait değil” demek yerine itirazın hangi bölüm veya tarihle ilgili olduğunu açıklamak yararlı olur.

9. Ankara ve Yenimahalle’de İlk Görüşmeye Hangi Belgelerle Gidilebilir?

Ankara ve Yenimahalle’de boşanma sürecini değerlendiren kişiler için ilk görüşmede dava ve cevap dilekçeleri, tebligatlar, ara kararlar ve kısa olay çizelgesi birlikte hazırlanabilir. Mesajların bulunduğu cihazın sizde olup olmadığını ve kayıtların başka kişilere gönderilip gönderilmediğini de belirtin.

Avukat Mete ŞAHİN’in aile hukuku çalışma alanı kapsamında yapılacak dosya değerlendirmesinde yalnızca en dikkat çekici ekran görüntüsü değil, kaydın kaynağı ve yargılamanın aşaması da önem taşır. Mahkemenin delili kabul edeceği, belli bir kusur sonucuna ulaşacağı veya davanın belirli sürede biteceği önceden garanti edilemez.

10. Sıkça Sorulan Sorular

1. WhatsApp mesajı boşanma davasında delil olur mu?

Olabilir. Kaydın hukuka uygun elde edilmesi, aidiyeti, bütünlüğü, davayla ilgisi ve sunum zamanı birlikte değerlendirilir.

2. Ekran görüntüsü tek başına davayı kazandırır mı?

Hayır, böyle bir garanti yoktur. Görüntünün güvenilirliği ve dosyanın bütünü değerlendirilir.

3. Eşimin bana gönderdiği hakaret mesajlarını saklayabilir miyim?

Kendi hesabınızdaki mevcut mesajları değiştirmeden koruyun. Dava dosyasına sunulmasının kapsamını ayrıca değerlendirin; herkese açık paylaşmayın.

4. Eşimin şifresini bilmem hesabına girmemi hukuka uygun yapar mı?

Tek başına yapmaz. Rızanın bulunup bulunmadığı, kapsamı ve erişim amacı ayrıca incelenmelidir.

5. Casus yazılımla elde edilen kayıtlar kullanılabilir mi?

Delil toplama amacı, casus yazılım kullanımını kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez. Özel hayat ve kişisel veri riskleri doğurur.

6. WhatsApp sesli mesajı gizli ses kaydıyla aynı mıdır?

Hayır. Gönderilen sesli mesaj ile konuşmanın gizlice kaydedilmesi farklı oluşum ve elde edilme koşullarına sahiptir.

7. Mesajı sunmadan önce bilirkişi raporu almak zorunlu mu?

Her mesaj için böyle bir genel zorunluluk yoktur. Teknik inceleme ihtiyacı dosyadaki uyuşmazlığa göre değerlendirilir.

8. Sonradan bulduğum mesajı mahkemeye verebilir miyim?

HMK m.145 kapsamındaki şartlarla izin verilmesi mümkün olabilir. Gecikmenin sebebi ve yargılama aşaması önemlidir.

9. Mesajın yalnızca ilgili satırını sunmak yeterli mi?

Konuşmanın bağlamı kaybolabilir. Değiştirilmemiş asıl kayıt korunmalı, önceki ve sonraki mesajlarla bağlantı değerlendirilmelidir.

10. Silinen mesajlar kesin olarak geri getirilebilir mi?

Kesin sonuç vaat edilemez. Mevcut cihaz ve verilerin durumu ile teknik imkânlar değerlendirilmelidir.

11. Mesajları sosyal medyada yayımlamam sakıncalı mı?

Mahkemeye sunmak ile herkese açık yayımlamak farklıdır. Gereksiz ifşa, özel hayat ve kişisel veriler yönünden risk doğurabilir.

12. Çocukla ilgili özel yazışmaları da dosyaya eklemeli miyim?

Yalnızca uyuşmazlıkla ilgili kapsam değerlendirilmelidir. Çocuğa ve üçüncü kişilere ait özel bilgilerin gereksiz paylaşımından kaçınılmalıdır.

Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.